Akan zamana karsi

Mary and Max

2012-01-02T19:45:00.000-08:00

Uzun bir Noel tatili... Sekiz gunluk bol kitapli, bol filmli, tembel mi tembel bir ev tatilindeydim. Yarin tekrar is basi yapacagim. Uzun bir sure 8 gunluk bir tatilimin olmayacagini bildigim halde, bir yerlere gitme enerjisi yoktu icimde. Bu sure icinde bol bol kitap okudum yataktan cikmadan, film izledim sabahlara kadar. Yarindan itibaren yine hayal olacak bu istedigim saatte yatma ve kalkmalar. Tatil boyunca bir iki yeni Turk filmi izledim ama kayda deger bir filmle karsilasmadim. Izledigim yabanci filmler arasinda Mary and Max en kayda degeriydi. Not duseyim buraya dedim.

Bu filmde Mary ve Max mektup arkadasi. Mary Avustralya'da yasayan kucuk bir kiz. Icine kapali. Alnindaki benle herkes dalga gecmekte. Kendini cirkin gormekte. En sevdigi sey yogunlastirilmis tatli sut. Max ise New York'ta tek basina bir apartmanda yasayan, obezite sorunu olan, duygularini ifade edememe ve insanlarla iletisim sorunu olan biri. Yaninda yuzler adli bir kitap tasir ve insanlarin karmasik yuz ifadelerini bu kitap sayesinde bulmaya calisir. Gulmeyi -aglamayi bilmez. kMax'i filmde Philip Seymour Hoffman seslendiriyor.

Max ile Mary uzun yillar birbirlerine yazarlar. Inisli cikisli bir surectir arkadasliklari. Birbirlerinin sorunlarina cozum ararlar. Bazen Mary ilginc sorulari ile Max'in sinirlarini zorlar, sinir krizlerine sokar. Mary ile Max birbirlerine 25 yil yazarlar. Mary, sonunda piskoloji bolumune girer ve Max'in problemleri uzerine bir kitap cikarir. Bu kitabi imzalayip Max'e gonderir ve Max, Mary'yi bir kalemde siler. Izin almadan boyle birsey yapmasi affedilmezdir. Birbirlerinin hayatindaki en onemli sey bu dostluktur. Mary, Max'in arkadasligi olmayainca derin bir deprasyona girer. Film boyle devam ediyor. Asagida Que Sera Sera (whatever will be) esliginde Mary and Max'den bir kuple.

Oylesine gulluk gulistanlik bir stop-motion degil bu. Mahvedip birakiyor sonunda. Duygular alt-ust oluyor. Hayat herkes icin zor ama kirilganlar icin daha da bir zor. Filmde kendini kabul et, kendini oldugun gibi sev, insanlari degistirmeye calisma gibi alt mesajlar var. Film, aileni secemezsin ama arkadaslarini secebilirsin gibi bir mesajla bitiyor. Bu cetrefilli hayati guzel kilan edinilen dostluklar galiba...

ps: kotu anlarin minimum duzeyde oldugu bir yil dilegiyle..

Waste Land ve Vik Muniz

2011-12-18T20:46:00.000-08:00

Enterasan bir yapim Waste Land. Brezilya'li fotografci Vik Muniz'in bir projesinin yasama gecme surecini izliyoruz filmde. Vik Muniz, fotograflarinda degisik materyaller kullaniyor. Sekerle, cikolatayla cok hos seyler cikartabiliyor. Ben Vik Muniz cikolata sosu ile yaptigi birkac calismayi New York Modern Sanatlar muzesinde gormustum.

Waste Land filminde ise Rio'nun tum copluklerinin atildigi alanda, geri donusum materyallerini toplayan iscilerin hayatini konu ediniyor. Tabii, tum toplayicilarin hayati bir roman. Hepsine yaklasip onlarin oykulerini dinliyor ve onlari fotografliyor.

Bu fotograflari ise buyuk bir alana yansitip, iclerini geri donusum materyalleri ile kolajliyor. Filmde, bu asamada cop toplayicilari calisti. Son asamaya gelen eserler fotograftan ziyade dev bir kolaj-resim arasi.

Verilen emege sahit olmak, Brezilya'nin favelalarindan copluklerine farkli hayatlara sahit olmak ve Vik Muniz gibi sirin bir insani yakindan tanimak icin mukemmel bir yapim Waste Land. Bu projeden kazanilan tum para da cop toplayicilarina gitmis. Sanatin toplumsal sorunlarda kullanilmasi takdir edilesi. Ben cok begenerek izledim filmi. Vik'in birkac farkli projesi de asagida...

Vik'in cikolata sosu ile yaptigi bir eser:

Vik'in seker tozu ile yaptigi bir eser."Sugar Children" serisi.

Wallace ve Gromit

2011-11-22T18:12:00.001-08:00

Ben neden kacirmisim bu ikiliyi bilmem. Daha yeni izledim yuzumde tebessumle. Wallace ilginc icatlar yapan biri. Bu icatlar Zihni Sinir tadinda. Gromit ise onun can dostu kopegi. Birlikte yasayip gidiyorlar. Wallace'i Peter Sallis seslendiriyor.

Ilk once, Wallace&Gromit in a Close Shave'i izledim. Bu kisa anime en sevdigim oldu iclerinde. Cam temizleme isindeler bu episodda. Bir yun dukkanin camlarini silerken Wallace yun dukkaninin sahibesinden hoslaniyor. Yun sahibesinin bir kopegi var. Cani kopek sevimli koyunlarin pesinde. Oyle cok soylenecek birsey yok ama cok sevimli.

Ikinci olarak Wallace&Gromit A Grand Day Out izledim. Evde peynirleri bitince, ayin peynirden yapildigina inanan Wallace bir uzay mekigi dizayn eder ve 5 cayina aya giderler krakerleriyle. Bu da sevimli ama ilki kadar degil.

Bir diger bolumde Wallace&Gromit A Matter of Loaf and Death'i izledim. Bunda Wallace ve Gromit'in ekmekciler. Ilginc bir sekilde kasabadaki tum ekmekciler birer birer olduruluyor. Wallace bu arada bir hatunla tanisiyor ve ona asik oluyor. Kadinin baska planlari var ama. Bu da gayet guzeldi.

Ve son olarak da Wallace&Gromit in the wrong trousers'i izledim. Bir pelikan Wallace'lerin evine yerlesiyor. Yavas yavas Gromit'in evdeki pozisyonunu salliyor. Onu evden atmak ve onun gercek yuzunu Wallace'a gostermek Gromit'in rolu oluyor bu bolumde.

Sonsoz: Birbirinden sevimli ve yaratici, 20-30 dakika araliginda muthis playmationlar. Siddetle tavsiye olunur.

yilin ogretmeni

2011-11-15T16:30:00.001-08:00

Bu aralar Khan Academy'nin bagimlisi oldum. Salman Khan'in kuzenlerine internet uzerinden ogrettigi dersler zamanla cok yogun istek almis ve su anda buyuk bir izleyici kitlesine ulasiyor. Ben biraz universitede alip hafiften unuttugum konulara bakayim diye basladim. Ama adam o kadar guzel anlatiyor ki dersleri, oturdum baska dersleri de izledim. 12000'den fazla ders var sitede. Matematik(Calculus,Linear Algebra, Statistics,...), bilim(biyoloji,fizik,kimya,astronomi, bilgisayar bilimleri,...), tarih, sanat tarihi, Amerikan tarihi, ve daha niceleri.Gordugum en basarili uzaktan egitim videolari.

Khan'in kisa bir Forbes soylesisi surada.

Uzun bir TED konusmasi ise surada.

Ogrenmekten zevk aliyorsaniz veya unuttugunuz konulari tekrar gozden gecirmek istiyorsaniz siddetle tavsiye ederim. Uzun zamandir etkilendigim en iyi ogretmen Salman Khan!!!

izledim sevdim

2011-10-17T20:16:00.000-07:00

Yazacaklar biriktikce daha az yazar oluyorum buraya. Daha fazla ertelemeden son aylarda izlediklerimden bahsedeyim.

3-4 ay oncesinde Woody Allen'in Midnight in Paris'ini izledim. Bir yaz aksami sinemasina cok yakisan bir film. Kafayi cok yormuyor. Paris'i guzelce gezdiriyor. Hem gunumuzu hem gecmisi iceriyor. Paris'te son birkac yuzyildir yasamis yazar-ressam-dusunurleri de barindiriyor. Genel tema, "her zaman yasadigimiz cagi begenmememiz ve dusunce-sanat anlaminda altin cagi hep gecmiste aramamiz" diye ozetlenebilir. Filmdeki oyuncu kadrosu da cok kuvvetli. Woody Allen Manhattan'dan cikmakla iyi etti. Ben hem Paris'i hem Barcelona'yi cok begendim onunla.

Son birkac ay izledigim en guzel filmler arasinda kesinlikle Arka Pencere (Rear Window) var. Ben hep Hitchcock 'tan korkarim ihtimali ile Hitchcock filmi izlemedim. Ah onyargilar!!! Hala da Pyscho'yu izlemeyi erteliyorum. Yakinda izlerim ama:) Rear Window'la okulun sanat kutuphanesinde tanistim. Bir fotografcinin basrolde oynamasi benim icin filmi izlenir kategorisine koymustu. Herneyse bir Pazar aksami filmi izledim. Sanki tiyatro oyunu izliyor gibi hissettim kendimi. Teknolojinin bu kadar ileri olmadigi yillarda, dekorun, isigin kullanilmasi super.Daha cok polisiye tarzi gibi. Sonuna kadar heyecanla izlettiriyor. Bazi ogeler, gunumuzde klise olarak kabul edilebilir. Ama filmin 1954 yapimi oldugunu dusunursek cok takdir edilesi bir film. Film Hitchock filmografisinde de onemli. Bundan sonra cektigi tum filmler ustalik zamani olarak nitelendiriliyor. Konusmalar cok gercekci. Ozellikle yardimci(temizlikci) ile fotografci arasindaki konusmalar. Grace Kelly ve James Stewart, oyunculuk anlaminda cok iyi.

Rear Window, diger Hictcock filmlerinin kapisini acti bana. Tabii ki Vertigo'yu izledim sonrasinda. Bende de hafif bir Vertigo'luk durum var. O yuzden yeterince gerdi beni. Artik bir San Francisco'lu oldugumdan, tum San Francisco ayrintilari da cok daha hosuma gitti. Filmin cekildigi cogu yeri biliyorum.

Daha sonra Birds'u izledim. Bu filmde San Francisco civarinda. Kuslarin bir adayi isgal etmesi, insanlara saldirmasi uzerine bir film. Biraz geriyor ama cok da degil. Basrol oyuncusu kadin cok iyi degildi filmde. Gorsel efektler yine 50'lere gore cok iyi. Hicthcock simdiki teknolojiye sahip olsaydi neler yapardi diye dusunuyor insan.

Daha sonra Notorius'u izledim. Notorius diger filmlerden cok daha farkli. Ikinci dunya savasi sonrasi bir casusluk filmi. Ingrid Bergman dokturmus filmde. Ne kadar guclu bir kadin oyuncu. Karsisinda ise Cary Grant var. Film Brezilya'da gecmekte. Ingrid, uranyum zenginlestirme planlari yapan bir gruptan bilgi sizdirmakla gorevli. Ingrid'in ses tonuna hayran kaldim. Film cok cok iyi. Sanirim, Hitchcock listemin ust siralarinda yer alir bu film.

North by Nothwest de yine IMDB'de yuksek puanli filmlerden. Film New York'ta basliyor. Basrol oyuncumuzu bir grup insan kaciriyor, ona bir cinayeti yukluyorlar, ve onu baska bir isimle cagiriyorlar. Neden kacirildigini veya neden basina boyle seylerin geldigini anlamadigi halde film boyunca devamli kacan bir Cary Grant var filmde. Filmin cogu sahnesi sinema tarihi acisindan onemli. Ozellikle misir tarlasinda, ucaktan kacis sahnesi cok unlu. Bu filmdeki kadin oyuncunun performansini cok begendim. Film sonunda Mount Rushmore'dan kacis bolumleri de guzel. Genel anlamda benim favorilerim arasinda degil.

Bu kadar Hicthcock filminden sonra, tesaduf eseri kesfettigim Giant adli filmden bahsedeyim. Elizabeth Taylor ve Rock Hudson'un basrollerinde oynadigi bir film. Ayni zamanda James Dean'in son filmi. Dogrusu benim izledigim ilk James Dean filmi. Hikaye genel anlamda klise olabilir. Elizabeth ile Rock ilk goruste birbirlerine asik olurlar ve evlenirler. Elizabeth, dogu yakasindan Teksas'in bir ciftligine gelin olur. Cok buyuk bir degisimdir onun icin. James Dean ise ona uzaktan asik olur. James fakirdir ama sonunda Teksas'ta petrol cikartir ve zengin olur. Hikaye klise olsa da Amerikan tarihi acisindan onemli bir film. Ozellikle irkciliga karsi cekilen ilk filmlerden. Teksas'ta yasayan Hispanik halka karsi beyazlarin yaptigi irkcilik filmde yerini buluyor. Genelde siyahlara karsi yapilan irkciliktan bahsedilir ama filmde ilk kez Teksas'taki Hispanik kesimi haklarinin olmadigini goruyoruz. Genel kurgu haricinde yan anlamlar cok onemli filmde. Cok iyi bir klasik film. Bir pazar sabahi zevkle izlenebilir.

Ve son olarak Best years of our lives: Bu film ikinci dunya savasi sonrasi eve donen uc askerin normal hayata gecis donemini anlatiyor. Bu filmi Paul Auster'in bir kitabindan (Sunset Park) hatirliyorum. Kitapta o kadar cok bu filme atif vardi ki, kitabin bazi bolumlerini kacirdim. Filmdeki, uc askerden biri, orta yas ustu, 20 yillik evliliginden 2 cocugu var. Bir digeri, savasta basarilar elde eden bir pilot ama normal hayatinda dondurma tezgahinda calisan biri. Ve son asker donanmada ellerini kaybetmis venisanli. Ucu de uzun askerlik sonundan eski hayatlarina donuyor, ama artik cok farkli onlar. Ozellikle ellerini kaybeden askerin yasadiklarini Ugur Yucel'in yazi-tura'sinda da gormustum. Savastan donup dondurma tezgahina donmenin hayal kirikligi da insani uzuyor. Film yine Amerikan tarihi acisindan onemli. 1946 yapimi bir film. Paul Auster'in kitabinda filme bakarak o cagin kadinlarinin is yasamindaki onemi vurgulanmaktaydi. Ben filmi cok zevkle izledim.

Nurvenur'la pazar sinema kusagi bugunluk burada son buluyor. Esenlikler.....

tatilden donus

2011-09-04T15:24:00.000-07:00

Tum yaz deniz deniz diye sayiklayinca, doktora sonrasi denize girmek sart olmustu. Bir aklim Atlantic'e git dedi ama orada deniz cok dalgali ve su cok ilik degil.. Boyle olunca guneye inelim dedim ve Destin'e gitmeye karar verdim.

Destin-Panama City, Meksika Golf'u denilen bir bolgede. Genelde ailelerin takildigi bir tatil mekani. Deniz turkuaz renginde, kum bembeyaz.

Otel odamin penceresinden... Denizle gokyuzu birbirine karismis.

Tum kiyi birbirine benziyor. Cok fazla plaj degistirdim kiyi boyunca ama denizin karakteristikleri hep ayniydi. Cok derin degil deniz. O yuzden cocuklu aileler icin ideal sanirim. Suyu Akdeniz'inki gibi ilik ama tuzsuz. Bol bol balik var. Bir adada snorkel yapip saatlerce baliklarla oynadim. Amerika'da ilk kez denizde yuzdum. Pasifik ve Atlantik o kadar soguk ve dalgali ki, sadece sorf yapilabiliyor oralarda. Boyle turkuaz sularda yuzmek bir hayaldi benim icin hep.

Denizdeki hayvanlardan bu sefer nedense tirstim, bir balik turu devamli gelip isiriyordu. Bol bol yengec vardi. Hic gormedigim buyuk balik turleri vardi. Deniz kablumbagalari vardi. Ilk korkuyu atlattiktan sonra, onlari incelemek de hos oldu.

Deniz kiyisinda gunesin batisini izlemek, kiyiya vuran deniz kabuklarini toplamak, ne kadar rahatlaticiydi anlatamam.

Amerika'nin en sevdigim ozelligi, insanlarin birbirini rahatsiz etmemesi.Bu plajlarda insanlar et et ustunde degil. Insanlar birbirine aralik birakacak sekilde konumlaniyor. Birbirini dikizlemiyorlar. Herkes kendi halinde.

Plaj'da bangir bangir Serdar Ortac calmiyor:) Plaj'da kindle'mi veya SLR kamerami birakip denizde zaman gecirince, bu aletlerin calinacagina dusunmuyorum bile. Maalesef, Turkiye'nin plajlari cok kalabalik, gurultulu, ve guvenli degil.

Deniz'in muthis bir iyilestirici gucu var. Iki gun deniz kiyisinda olunca, tum doktora surecinin yorgunlugunu attim.

Gittigim bolgede bol bol parklar vardi. Buralarda dunes (kum tepeleri) var. Bembeyaz kumcuklarda yetisen bitkiler enteresan. Koruma altinda bir bolge.

Aileler genelde bu bolgeye aksamustu profesyonel fotografcilarla gelip aile fotograflari cektiriyorlar. Aksam 6'dan sonra bu park beyazlar giyinmis ailerle donandi. Sanirim, bizim plaj kulturunden en buyuk farki bu fotograf olayiydi.

Sans eseri, bir dugune sahit oldum plajda.Patirtisiz, kuturtusuz muthis bir dugundu. 4 kisilik davetli grubu ve fotografci. Gayet sade, plajda super bir dugundu. Bayiliyorum bu tur sade evlilik seromonilerine. Bu sevimli toren de, bu sakin plajin aksamustu surprizi oldu bana.

Sonsoz: Golf'un sulari mis gibiymis. Buradan, Turkiye'nin denizlerini ozleyip ahh cekmeye bir son vermis oldum. Denizsiz hayat cekilmiyor. Denizi ozleyenlere kisacik da olsa bir deniz tatilini tavsiye ederim.3-5 gun deniz kiyisinda olmayacaksak hayatin ne anlami var, degil mi??

8/8

2011-08-08T16:29:00.000-07:00

Bugun doktora macerasinin ve ogrencilik hayatimin son gunu. Tuhaf duygular icindeyim. Doktoranin son asamasi gercekten cok cileli geciyor. Devamli yazmak, kodlamak, sonuc uretmek, guzel grafikler yapmak derken beyinde hal kalmiyor. Sabah kalk, calismaya basla, biraz spor yap, gece yarilarina kadar calis, bir film izle, sonra uyu, gibi bir sureci atlattim. Cok yipratici bir surec. Doktora savunmasindan ciktiktan sonra, ben bunu da astiktan sonra herseyi asarim gibi bir his dogdu. Daha once de zorlu asamalardan gecmistim ama son 3 ayin stresi bir baskaydi.

Savunmada, hocalarin sorularini yanitlarken arkadaslar fotograflarimi cekmisler. Yuzumun ifadesi, o kadar sert ve savas halindeki bir hocayla. Gulmekten oldum. Ayni hoca doktor oldugumu acikladiklari zaman bana cicek verdi, gunun en buyuk soku oldu bana.(Tabii cicegi, sevdigim baska bir hoca almis, nerece o incelik onda:)

Doktorayi yazarken her bolumun basina unlu bir soz koydum. Uygun soz bulmak da baska bir dertti. Benim tez astrofizikle - bilgisayar muhendisligini birlestirdiginden, Kucuk Prens'ten su sozu koydum en basa:

“All men have stars, but they arenot the same things for different people. For some, who are travelers, thestars are guides. For others they are no more than little lights in the sky.For others, who are scholars, they are problems...”

Sonuc bolumune ise Edison'un su sozunu koydum. Kendi problemim icin gercekten calismayan o kadar cok method buldum ki:) Ama sonunda calisanini da buldum:)

I have not failed. I've just found 10,000ways that won't work.”

Doktora yaparken hep tesekkur yazisinda kimlere tesekkur edecegimi dusundum. Tabii ki basta danismanima tesekkur ettim. Doktoranun en onemli parcasi danisman. Benim basima talih kusu kondu bu anlamda. Ondan ayrilacagim icin cok uzgunum. Ona bakip bakip huzunleniyorum. Bu kadar comert, bu kadar caliskan, bu kadar iyi niyetli bir insanla nerede tekrar karsilasirim bilmem. Sonra bana para destegi veren tum kurumlara, aileme, arkadaslarima ve hayatima bir sekilde dokunan herkese tesekkur ettim. Cogu insanin adini vermedim, cunku cok fazla insan hayatima dokundu bugune kadar. Doktora boyunca, blogumun hayatimda onemli bir yeri vardi. Bu blog araciligiyla tanistigim herkesin de doktora hayatimda yeri buyuk. Bloguma da bu vesile ile tesekkurler:)

Sonsoz: Doktora'ya askerlikten kacmak, laf olsun gibi niyetlerle hic baslamamak lazim. Bilime bir sekilde katkida bulunmak gibi bir amac yoksa, doktora sureci bir iskenceye donusebilir. Kisa sureli bir iskence de degil hem de. Kolay bir surec degil ve ortaya 5 yildan sonra hala bir yayin, bir katki, bir fikir cikmiyorsa, doktorayi birakmayi ciddi olarak dusunmekte fayda var. Bazen vazgecmek en buyuk erdemdir. Ogrendigin tek sey bu mudur dersen, harbiden budur.

Bir yaz gecesi

2011-07-23T19:56:00.000-07:00

Bu yaz ne tatil, ne deniz, ne Turkiye, ne aile var. Yalnizca calismak, daha cok calismak, bunalmak, beynin grevlere gitmesi var. Sicak, nemli, yemyesil Louisville gecelerinde atesbocekleri var, hanimeli kokusu var, yasemin kokusu var. Evde Sertab'dan Bahcede sarkisini dinlemeler var. Bu sikintili yazi bu sarkiyla animsayacagim.

Sabine ile Grifin

2011-07-01T17:40:00.000-07:00

Bu kitapla kutuphanede tanistim. Aslinda bir ucleme Sabine ile Griffin'in oykusu.Bir solukta okuyup bitirdim.

Bir gun Griffin bir posta karti alir. Posta Sabine'den gelmektedir. Sabine, Griffin'in cizimlerini telepatik bir yolla gordugunu soyle. Tabii boyle birseye Londra'da yasayan sihire inanmayan Griffin inanmaz ama yine de o da Sabine'e bir kart atar. Bu kartlar mektuplara donusur bazen. Aralarinda iliski posta trafigiyle daha bir saglamlasir.

Sabine pul tasarimcisi, Griffin ise ressam ama posta karti ciziyor ayni zamanda. Durum boyle olunca. kitap sanat eseri gibi. Kitapta mektuplari zarflarin icinden cikarip okuyoruz. Ya da kartlarin onlu arkali versiyonlari var. Iki kisinin birbirine olan mektuplari yani.

Okumasi cok zevkli ve ikisinin arasindaki iliski cok gizemli. Griffin'in kendini arama oykusu ayni zamanda. Griffin cok pessimistik, asosyal bir ressamken, Sabine'nin mektuplari onu harekete geciriyor. Tum dunyayi geziyor kendini bulmak icin. Ve her ulkeden posta kartlari atiyor Sabine'e. Her posta kartinda o ulkeden birseyler var.

Her kitabin sonu insani merak icinde birakiyor? Ne oldu onlara. Uclemenin sonu da gizemli bitiyor. Bir baska uclemeye baglaniyor.

Kitaptaki diger kartlara ve ozlu sozlere suradan erisilebilir. Tabii ki butun kartlari ve posta pullarini yazar Nick Bantock'a ait.

Asagida Sabine'nin tasarladigi bir posta pulu.

Sonsoz:Mektuplar, kartlar, posta pullari hayatininiz bir parcasi ise severek okuyacaksiniz.

Bir doga muzesi

2011-06-29T14:36:00.000-07:00

Gecenlerde San Francisco'da California Academy of Science muzesine gittim. Bu muzeyi cok merak ediyordum. Icinden yagmur ormani oldugunu duymustum. Ama bu simule yagmur ormaninin gercek yagmur ormaniyla hic ilgisi yok. Ama yine de hos. Yuzlerce kelebek ve onlarca kus var bu bolumde. Gercek yagmur ormaninda da bu kadar hayvani gormek mumkun degil.

Ben muzenin en cok denizalti kismini sevdim. Favori deniz hayvanim deniz ati oldu. Dakikalarca onun hareketlerini izledim. Bu deniz ati hic yerinde durmuyor. Yuzgeci ile devamli suzuluyor. Yuzgec hareketleri hafiften hummingbird'u hatirlatti. O havada asili kaliyor, bu da su da. Bir de deniz ati, kuyruguyla bir yerlere sariliyor devamli. Kuyrugunu asagidaki gibi bir spiral yapiyor bir aciyor. Cok aktif bir balik.

Deniz analari da tur tur. Bunlar da cok fotojenikler.

Muze de bol bol mercan vardi. Boyle yumusakca yumusakca duruyorlar. Suyla birlikte dalgalaniyorlardi. Insanda dokunma hissi yaratiyorlar.

Ve bir adet deniz ati.

Bunun haricinde flash baligi diye birsey vardi. Karanlik bir akvaryumda, isik sacan gozleri ile etkileyiciydiler. Su dunyasinin ates bocekleri gibiydiler.

Tabii cocuklarla hayvanlar arasindaki iliski cok guzel. Ozellikle penguenlerle oynamayi pek bir seviyorlar. Saatlerce akvaryumlarin onunden ayrilmak istemiyorlar.

Butun bu muze gezisinin sonunda Life isimli I-max bir film izledik. Evrenin olusumu, yasamin tomurcuklanmasini, suyun onemi, dunyanin evrendeki yeri ile ilgili gorsel bir film dev bir kubbede izledik. Bu dev kubbede filmler 3 boyutlu bir hava yaratiyor. Cok bilmedik birsey ogrenmedim ama gorsellik ve ses duzeni nefisti.

Sonsoz: Bu tur muzelerde zaman gecirmek rahatlatici oluyor. Her seferinde de dogayla ilgili yeni birseyler ogreniliyor. Yine de cocuklar icin cok daha faydali gibi.

Bir Uzay Macerasi

2011-06-12T18:43:00.000-07:00

Gecenlerde bir etkinlik cercevesinde Anousheh Ansari'yi dinleme firsati buldum. Anousheh Ansari bir kadin, bir Musluman, bir Iran'li, ayni zamanda Amerika'li. Ve uzay ussu ISS'e giden bir uzay yolcusu. Uzay turisti diye anilmaktan hoslanmiyor.

Anousheh Ansari cok ilham veren bir konusma hazirlamisti. Bir jest yapip, uzay'a gitme hayalini kurdugu ilk gunden, uzay donusune kadar gecen sureci anlattigi kitabini imzalayip verdi bizlere. Tabii ben daha once tanimiyordum. Ama kitabi sayesinde sanki arkadasim gibi oldu.

(Dunyanin uzaydan gorunusu. Gece ve Aurora)

Ansari Iran'da dogmus. Oyle zengin bir ailenin cocugu degil. Annesi ve babasi, o kucukken bosanmislar. Annesi tek basina buyutmus. Sonra Iran devrimi olmus. Anousheh, kiz kardesi ile birlikte, Amerika'ya teyzesinin yanina gitmis. Yine parasiz bir sekilde. Bir de sifir Ingilizce ile. Her ne kadar dilde zorlansa da fen ve matematikte cok basarili olmus Amerika'daki lisesinde. Ve bursla elektrik muhendisligine girmis. Yine cok basarili olmus. Ve burada hayatinin askiyla karsilasmis. Mezun olduktan sonra bir ise girmis. Calismis. Bir sure issiz kalmislar kocasiyla birlikte. Sonra kendi sirketlerini kurmuslar sifirdan. Gece gunduz calismislar. Iletisim teknolojisindeki aciklari farkedip birkac urun gelistirmisler. Ve uzun suren parasizlik donemini atlatmislar. Yine calismislar, cok calismislar. Ve milyon dolarlik bir sirkete sahip olmuslar. Bu sirada Anousheh hep yildizlara bakmis, uzayi duslemis. Star Trek izlemis. Sonra birgun bir gozlemevinde uzaya gitmeye karar vermis. Yil 2002. O sirada, uzaya astronatlar disinda giden yok. Arastirmis da arastirmis. Umutsuzluga kapilmis. X prize adli bir yarisma duzenleyip uzaya gidilecek roket tasarimina sponsor olmus. Roket uzaya gitmis ama insansinz. Amerika'da uzaya oyle her isteyen gidemiyormus. Sonra yine arastirmis, arastirmis. Ve Rusya'nin uzay arastirmalari icin paraya ihtiyaci oldugu icin, uzay ussune kozmonot gonderdigini ogrenmis. Ve hemen basvurmus.

(Kibris'in uzaydan gorunusu)

(Bu da gece versiyonu)

Cetrefilli saglik testlerinden gecmis ve sagliginin boyle bir yolculugu kaldirabilecegini ogrenmis. Ve 6 aylik cok siki bir egitimden sonra uzaya gitmis sonunda 10 gunlugune.

(Nil cevresine kurulu olan Misir. Isiklar artik nufus olcumunde kullaniliyor bu arada)

Yercekiminin olmadigi, dunyayi izleyebilecegi bir alt-orbitte ISS. Ve buradan Anousheh dunyayi izlemis. Yildizlara yaklasmis. Bu arada atmosfer isigi kirdigindan, atmosfersiz ortamda uzay cok daha farkli gozukuyor. Her 90 dakikada bir gunes dogup gunes batiyormus ISS'de. Bulut olusumlari, siklonlar, kasirgalar. Hersey gozlenebiliyor.

(Kasirga olusumu)

(Uzayda gunesin batisi)

Uzaydan dunyayi izlemek muthis bir deneyim olsa gerek. Kiskandim dogrusu. Onun, kitapta bahsettigi dunyanin uzaydan gorunumu fotograflarini aralara serpistirdim. Daha fazla fotograf surada.

Anousheh'in uzayda dis fircalamasi da asagida.

Sonsoz: Anousheh'un dedigi (imagine. be the change. inspire) gibi hayal etmeli, hayallerimizin pesinde kosmali, degisimin kendisi olmali ve baskalarina ilham vermeliyiz. Onun bu motive edicini hikayesini motiveye ihtiyaci olan herkese tavsiye ederim.

gokkusaginin renkleri

2011-06-08T15:20:00.000-07:00

Bazen yagmurlu bir gunun sonunda gunes acar ya, hemen etrafa bakinirim gokkusagi gormek icin. Ozellikle ABD'nin firtinali, tufanli, hortumlu gunlerinde bir gokkusagi herseyi unutturabilir.

Iste oyle bir gunun sonunda cifte gokkusagi gormenin sevinci bir baska. Belki cifte gokkusaginda birseyi farketmemissinizdir. Guclu olan ilk gokkusaginin renkleri yagmur damlalarinda yansima yaparak ikinci sonuk olani olusturuyor. Ve renk siralamasi ikincisinde birincinin tersi seklinde. Bu detayi daha once hic gormemistim. Simdi gordum ve paylasayim dedim bunlari biliyor muydunuz kosesi adina!!!

Hortumsuz, tufansiz gunler!!!

Yagmur Ormanlari

2011-04-28T13:00:00.000-07:00

Costa Rica'da ilk duragimiz Monteverde idi. San Jose'den su otobusle yola ciktik.

Costa Rica'da da bizde oldugu gibi yolda mola veriliyor. Bu fotograf bir moladan. Monteverde'de bulutlar daglarin bir kismina yogunlasiyorlar. O bolgeler bulutlarin icinde. Bu yuzden de adi aslinda Cloud Forest olarak gecmekte. Bu ormanlar, su ana kadar gordugum en yogun yesile sahip. Cogu zaman gokyuzu gozukmuyor. Yer, gok yesil bu ormanlarda. Tabii tek bir kuru nokta yok. Yogun nemli, 10 derece sicakliginda, devamli yagmurun cisiledigi bir orman.

Iste fotograflarla bulut ormanlari...

Yagmur ormanlarinda yukarida sagda goruldugu uzere, bir agac uzerinde 50 ile 70 arasi farkli bitki turu yasamakta. Agacin her katmani farkli farkli.

Bir de yagmur ormanlari uc kisimli. En alcak kisim en nemli bolum, az isik alan bolum. En yuksek bolume canopy denilmekte. Su asagi fotograf ust bolumden gorunus. Tabii her kisimda farkli bitki turleri ve canlilar yasiyor. Ust kismi gormek icin zipline turlari duzenleniyor. Adrenalin severler icin zipline yapilmasi gerekenler arasinda Monteverde'de.

Son bir iki soz: Costa Rica'nin en soguk bolgesi burasiydi. Geceleri cok ruzgarli oluyor. Ocak Subat yagmurun en az oldugu zamanlar. Costa Rica'nin en gorulesi bolgesi de burasi.En az 3 gun kalinmali. Simdilik bu kadar.

ohhh vooohmaaannn

2011-04-27T20:26:00.000-07:00

Gunun dilime pelesenek olan sarkisi Kaybedenler Klubunden. Soundtrack albumu blues agirlikli pek bir leziz olmus. My Woman haricinde, Wake ve Get misunderstood da hic fena degil.

Fena yakaliyor, bagimlilik yapiyor. Ohhh womannn diyorum sabahtan beri. Hem kizin, hem oglanin ses tinisi cok hos.

Kaybedenler Klubu de film olarak fena degil. Istanbul manzalari, Kadikoy sokaklari, yeni cagin iliskileri, yeni cagin Turk erkekleri ("gitme" diyemeyen) iyi yansitilmis. Bu yeni cagin Turk erkekleri daha coook kiz kaciracaklar ulkeden.

Ben Istanbul'lu olmadigim halde Kadikoy sokaklari en zevk aldigim, rahat ettigim yer Istanbul'da. Istanbul'da cogu zamani orada gecirenler icin daha bir cagrisimli olabilir film.

haberin var mi?

2011-04-20T11:56:00.000-07:00

Bazi gunler kafamin icinde calinan sarkilar esliginde uyaniyorum. Kim seciyor bu sarkiyi gece boyunca kafamda bilmiyorum. Bu sabah kafamin icinde tekrar tekrar calinan sarki "haberin var mi" idi. Fikret Kizilok'un neredeyse 20 yildir faniyim. Bilmedigim sarkisi yoktur. Bu da iclerinde en sevdiklerimden. Giriste celloyu cok seviyorum. Sonrasinda gelen Orhan Gencebay tarzi nagmeyi de. Bagirarak soylemeyi de. Icimden de gunun sarkisi modunda paylasmak geldi.

Ahmed Arif'in sozleri Fikret Kizilok'un muzigiyle Haberin var mi gelsin!!!

Buyuksun Fikret Kizilok!!!

Bal

2011-04-13T23:19:00.000-07:00

Bu filmin basrolunde ne Erdal Besikcioglu var, ne de Yusuf'u canlandiran kucuk oyuncu. Basrol tamamen Camlihemsin'in dogasi. Semih Kaplanoglu cok guzel kullanmis doga'nin guzelligini. Camlihemsin'e de gidelim, gorelim, ormaninda kaybolalim, irmak kenarinda serinleyelim istegi uyaniyor insanda. Bolgenin tanitimina cok degerli bir katki. Ormanin ici, bana yagmur ormanlarini hatirlatti. O kadar uzaga gitmek gerekmiyormus meger boyle bir ormani gormek icin.

Filmin icindeki sessizlik bogucu bir sessizlik degil. Doganin ezgisi filmin muzigi olmus. Tum goruntuler ustaca. Anlatilan hikaye hemen sariyor insani ve film akip gidiyor. Sanirim uclemenin ilk filminde ben biraz bunalmistim. Fazla Nuri Bilge kokuyordu ilk film, ama Bal daha otontik daha bir Semih Kaplanoglu geldi bana. Hikaye yavas yavas oturmus.

Filmdeki oyunculuklar cok sahici, cok dogal. Sanki o aile Camlihemsin'de yasiyor da, biz de onlari bir pencereden izliyormusuz havasi var. Filmde, Erdal Besikcioglu hayranligimiz daha bir katmerlendi. Sevgi dolu, oyunbaz bir babayi layigiyla yerine getirmis. Sara krizi gecirme sahnesinde cok basarili. Kucuk oyuncu Yusuf sanki film setinde degil gibi. Kurdele alma istegi, herkesin onunde daha bir alevlenen kekemeligi, bir turlu kurdeleyi alamamasi, kendi kurdele alma telasimi hatirlatti bana. Kurdele alip sevincle eve kostugumu hatirliyorum ayni Yusuf gibi. Bir cocugun kekemeligi de ne sikintili bir durum. Amerika'da ilkokullarda konusma terapistleri var. Herhangi bir konusma bozuklugunda, ya da soylenemeyen harflerde onlar devreye giriyor. Keske Turkiye'deki ilkokullarda da boyle konusma terapistleri olsa.

Filmde evin babasini bekleme surecinin stresi de guzel yansitilmisti. Ve kapanis sahnesi bir tablo gibi.

Filmde sut icmeyi sevmeyen Yusuf, kumesten taze yumurta alir, ve agzina bir parmak bal calar. Boylece Semih Kaplanoglu'nun Sut-Yumurta-Bal uclemesi son bulur. Bal bu ucleme icerisinde benim favorim oldu. Balin fragmani soyle:

Sonsoz: Aldigi tum odulleri sonuna kadar haketmis cok huzurlu, cok sevimli bir film. Hersey yerli yerinde filmde.Eline saglik Semih Kaplanoglu!!!

dallari basti bahar

2011-04-06T22:45:00.000-07:00

Bahar geldi, tum agaclar ciceklendi buralarda. Cicekler mis gibi kokuyor caddelerde, parklarda. Dun arabada giderken su kareyi cektim.Hem araba kullanip hem fotograf cekince boyle bir kare cikmis. Gunun karesi tadinda paylasayim.

Uzunca bir yol. Sagli sollu dallari ciceklenmis agaclarla kapliydi. Goz alabildigince beyaz ciceklerin arasindan gecmek yasamin guzelligini hissettirdi.

Behzat C.

2011-04-05T21:56:00.000-07:00

Amerika'ya geldim geleli ilk kez bir Turk dizisi izliyorum. Ankara ozlemine birebir geliyor dizi. Benim alisveris ettigim yerlere gidiyorlar, yemek yedigim restoranlara, kafelere ugruyorlar. Kizilay'a, Sakaraya'ya, Ulus'a, Tunali'ya, Bahceli'ye her bir yerlere gidiyorlar. Sanirim fotograf makinesiyle cektiklerinden insanlar arasinda cekim yapmalari daha kolay oluyor. Merak ediyorum Ankara'lilarin reaksiyonunu bu dizi cekimlerinde.

Tabii ben geldim geleli Ankara cok degismis. Her kose basi Alisveris merkezi olmus. Mesela Sevket'in calistigi AVM'yi hic bilmiyorum. Dizi Ankara'nin bilmedigim ne cok yonu varmis diye dusunduruyor. Bilmedigim ne cok yasamlar, semtler varmis Ankara'da. Ne cok sey yapmamisim Ankara'da. Bazi seyleri iyi ki yasamamisim, bazilarini kacirmisim. Bizim bolumun elemanlari duzenli pilli dinlemeye giderlerdi mesela. Hic gitmedim onlarla. Kacirmisim canli pilli bebek dinlemeyi. Maltepede ki pavyonlarin onunden cok gecmisimdir de, iclerine tabii hic girmedim. Ama hep merak etmisimdir:) Behzat C sayesinde Ankara pavyonlari nasilmis ogreniyoruz:) Pavyondayken Gonul hep ayni sarkiyi soyluyor yalniz, degistirse arada bir iyi olacak.

Erdal Besikcioglu resmen dokturuyor dizide. Bu ne kadar iyi oyunculuktur ya!! Harun'un, Akbaba'nin ve Hayalet'in de tiyatro egitimleri aldigi nasil da belli oluyor. Dizide de Ankara devlet tiyatrosunun agirligi hissediliyor. Ankara'nin en ozledigim yanlarindan biri muhtesem devlet tiyatrolaridir. Tum oyuncular cok kalitelidir. Ah Ankara'da olup Bir Delinin Hatira Defteri'ne gitmek vardi.

Dizinin favori bolumu benim icin 10.bolumdu. Politik anlamda cok cesurlardi o bolumde. Profesorun olduruldugu bolum de bilineni gosterme anlaminda iyiydi. 4.bolumun son sahnesi de cok damardi. Akbaba dokturmustu. Bazi bolumlerdeki cinayet vakalari gereginden fazla dalli budakli oluyor. Turkiye'de o kadar alengirli cinayet isleniyor mu bilemiyorum. Bazen sonunu iyi baglayamiyorlar. Cok calistiklari belli. Bu da son bolumlerde kalite dususune sebep oluyor. Sule ilk bolumlerde bilge bilge laflar ediyordu, artik kalmadi o aciksozlulugu. Kufurlerde de bir azalma goruluyor, ben dizideki tum kufurleri seviyorum. Dizi 90 dakika yerine 60 dakika falan olsa belki kalite dususu bu kadar olmaz. Dogrusu izlerken de bazen bu sure uzunlugu yoruyor adami. Turk dizileri amma uzun ya. Bu arada Behzat'la Bahar'in kimyasi hic tutmuyor. Bahar'i hic sevmiyorum, bir sekilde gonderseler diziden. Savci Esra daha uygun Behzat'a.

Pilli Bebek'ten Bak ile bitirelim.

Sonsoz: Bir CSI , bir Dexter degil belki ama bir Ankara polisiyesi Behzat C. Sirada Emrah Serbes'in Son Hafriyat'i ve Her Temas Iz Birakir'ini okumak var.

Gitmek -My Marlon and Brando

2011-03-19T01:17:00.000-07:00

Birkac yil once bir Iran'li arkadasim tavsiye etmisti filmi. Cok merak ettim, ustune okudum, youtube'da Ayca'nin roportajlarini izledim ama bir turlu filmi elime geciremedim. Onca aradan sonra sonunda izledim. Bu ne muhtesem filmdir, bu ne etkileyiciliktir. Ilk birkac dakikasinda icine aliyor izleyiciyi.

My Marlon and Brando bir ask filmi. Hem de ne ask!!! Ayca ile Hama Ali bir film projesinde karsilasirlar. Ayca Istanbul'da yasayan bir tiyatro oyuncusudur. Hama Ali ise Kuzey Irak'li bir oyuncudur. Film cekimi sirasinda birbirlerine asik olurlar ama sonrasinda Hama Ali ulkesine geri donmek zorunda kalir. Telefonlar, mektuplar, video'ya kaydedilmis mektuplar esliginde haberlesirler. Ama Ayca artik hasrete dayanamaz ve Irak savasi sirasinda Irak'a onu gitmeye gider. Film bu gidisin oykusudur.

Ilk 40 dakikasi Istanbul'da gerisi yollarda gecmekte filmin. Istanbul'daki kacak gocmenlerin durumu icler acisi. 400 kacak dokuntu bir apartmanda hep birlirkte yasiyor.Ne kadar cok aci cekiyorlar. Hatirliyorum 2006'da bir tirin icinde onlarca kacak insan trafik kazasinda olmustu Turkiye'de. Kacak olduklari icin Turk basini onlara sanki hayvanlar olmus gibi davranmisti. Kazadana birkac saat sonra bahsedilmemisti bile olaydan. Bazen ne kadar da umursamaz(ignorant) oluyoruz.

Her neyse film belgesel tarzda cekilen bir film. Ayca ve Hama Ali'nin de asklari gercek hayattan. Film boyunca Ayca'nin ask mektuplari yureklere dokunuyor. Sinir kapilarinda ve Iran'da hissettigi tedirginlikleri, gozunden akan yaslari, olaylar sanki benim basima geliyormus gibi izledim. Ayca, cok cok iyi bir oyunculuk sergilemis, zaten bol bol en iyi kadin oyuncu odulu almis festivallerden. Hama Ali'de cok sicak kanli biri. Hama Ali'nin videoya kayit edilmis mektuplari da cok sevimli, cok icten. Videolardaki konusmalari ile insanin hemencecik kani kayniyor ona.

Bu film Istanbul-Habur Siniri-Van-Iran guzergahinda geciyor. Daglar ve manzaralar super. Insanin cikip gidesi geliyor o bolgeye. Yol boyunca Iran'li ve Irak'li tum soforler bir kaset koyalim mi abla deyip, direk Ibrahim Tatlises'i dinlettiriyorlar Ayca'ya. Buradan tanidigim tum Iranli ve Iraklilar arasinda Ibo tam bir fenomen. Inanilmaz birsey. Ben Turkiye'denim deyince ilk cakan sozcukler Ibrahim'i cok seviyoruz oluyor. Gundeme de dokunalim ucundan.

Asagida filmin fragmani. En sevdigim mektup okunmakta. Bir de filmde bir mezarliga su dokme sahnesi var ki, yuregim daglandi.

Sonsoz: Leyla ile Mecnun'un aski gibi bir askin oykusu ve tabii ki cok guzel bir yol hikayesi. Film siddetle tavsiye edilir.

Pi Gunu (3.14)

2011-03-14T15:44:00.000-07:00

Bugun 3. ayin 14. gunu, yani pi gunu. Ezilen insanlarin gunu olur da matematigin demirtaslarinin olmaz mi? Pi cok ozel bir sayi. Boyutu ne olursa olsun her cemberin cevresinin capina orani pi'yi verir. Dairenin alaninin yaricapa bolunmesi de bu kutsal sayiya denk gelir. Her ne kadar Arsimed bu sabiti hesaplamis gorunsede eski Misir'da bu oran siklikla kullanilir. Su websitesinde dogum tarihinizi pi'nin ilk 200 milyon basamaginda ariyor ve sizin dogumunuzun pi'nin neresinde oldugunu gosteriyor.

Boyle bir gunun kutlandigini Amerika'ya gelince ogrendim. Pi ingilizce (pay) diye okunuyor, sunumlarda hala pi diyesim geliyor. Her neyse bizim muhendislik klubu ogrencileri, hem eglencesine hem de diger aktiviteleri icin para toplamak icin bugunu soyle kutluyor:Gonullu ogrencilerin yuzune 1 dolar kasiligi pay atiliyor.

Fotografda payi firlatan muhendisligin dekani. Dusunuyorum da Turkiye'de universitenin dekani yanimizdan gecince tir tir titreriz. Hele ben asistanken, dekan bolume gelince bolum baskanindan asistanlara dogru yayilan bir korku cemberi olurdu. Burada ise ogrencilerle eglenen, gulen, sakalasan, sorunlarini dinleyen, onlara destek olan ogretim uyeleri var. Hiyerarsik korkular burada pek hakim degil. Amerika'yi Amerika yapan ve bizi buralara baglayan da bu tur yaklasimlar bence.

Sonsoz: hayirli pi gunu:) amin!!!

Doga'dan ezgiler

2011-03-11T17:00:00.000-08:00

Bu hafta okulun muzik bolumunun bir konserine gittim. Kizilderili flutleri calan bir grubun konseriydi. Dogrusu umdugumdan cok daha fazla zevk aldim.Grubun ismi Branches Breath'di. "Dallarin Solumasi" gibi siirsel bir isim.

Konser boyunca en az 50 cesit flut caldi grup uyeleri. Her parcada degistirdiler flutleri. Flutlerin hepsi agac dalindan yapilmaydi.

Grup uyelerinden biri, Kizilderililerin flutu kesfedis oyksusunu anlatti. Hikaye soyle: Bir tane Kizilderili delikanli obalarindan bir kizi sever delicesine. Kizin dikkatini cekmek icin herseyi yapar. Tum yarismalara katilir, avlanir. En guclu erkegin kendisi oldugunu kiza gostermek ister. Ama nafile. Kiz oglana bir turlu yuz vermez. Yuregi bu sevdanin altinda ezilirken bir agacin altina oturur. O sirada bir agackakan bir dal dusurur ve ona bu dali yuregindeki tum sevdayi uflemesini soyler. Delikanli ilk denemesinde pek bir ses cikaramaz, ikincisinde biraz cikartir. Kus tum yuregiyle calmasini ister ve daldan dertli nagmeler dokulmeye baslar. Bu arada da kizimiz su doldurmaya nehre inmismis, su doldururken bu muzigi dinler. Ve boyle bir yurege o da asik olur. Delikanli kizin gonlunu kazandiktan sonra bu dal parcasini gomer. Ilk yapilan cogu flut kisisel bir hikayenin parcasi oldugundan gomulmus. O zamanlarda yapilan flutler yok olmus.

Konser sirasinda bol bol da Kizilderili yasam felsefesinden ornekler iceren slaytlar gosterdiler. Slaytlarda kartalin onlar icin degerini ogrendim. Kartal, gokyuzunde en yuksege uctugundan tanriya en yakin kus olarak kabul edilirmis. Bu yuzden de herseyde bir kartal figuru var. Kurt aile yasaminin semboluymus. Ayi is anneligin sembolu.

Bu arada bu grup gecen sene Konya'da duzenlenen Mistik Muzik festivaline katilmis.Konyadaki dinletilerinden de soyle bir video paylasayim.

Mevlananin su dizelerine yer verdiler gosterilerinde:
"Biz çengiz ve sen çalıyorsun.
İnleme bizden değil, sen inliyorsun.
Biz ney gibiyiz ve bizdeki ses sendendir.
Biz dağ gibiyiz ve bizdeki ses sendendir.
Biz kazanmada ve mat olmada satranç gibiyiz.
Kazanmamız ve kaybetmemiz sendendir."

Dogrusu ingilizce versiyonu daha guzel:
We are as the flute, and the music in us is from thee;
we are as the mountain and the echo in us is from thee.

We are as pieces of chess engaged in victory and defeat:
our victory and defeat is from thee, O thou whose qualities are comely!

Who are we, O Thou soul of our souls,
that we should remain in being beside thee?

We and our existences are really non-existence;
thou art the absolute Being which manifests the perishable.

We all are lions, but lions on a banner:
because of the wind they are rushing onward from moment to moment.

Their onward rush is visible, and the wind is unseen:
may that which is unseen not fail from us!

Our wind whereby we are moved and our being are of thy gift;
our whole existence is from thy bringing into being."

Benim favori grup elemaninimdan da su parcayi paylasayim:

Grubun myspace sayfasi iste su

hayat gulerken aglatir

2011-03-03T19:35:00.000-08:00

hayat gulerken aglatir, severken ihtiyarlatir.... gonul sever sever bikar, gonul gonulleri yikar

Seyyan hanimdan gelsin!!!

Hazir eskilerden bu tangoyu yayinlamisken, dun aksam gittigim Tango Fire Company grubunun muthis performansindan da bir videoyu yayinlayim. Gosterilerini zevkle izledim. Teatrel tarzda bir dans gosterisiydi. Astor Piazzola'un,Juan Carlos'un muzikleriyle Arjantin tangolari yaptilar. Cok tutkuluydu danslari. Nedense tango nostaljik bir hava yaratiyor bende ve aski hatirlatiyor. Ama tangodaki ask boyle huzurlu bir iliskinin aski degil. Boyle tutkulu, kavgalarla, kiskancliklarla dolu bir ask olmali.

Her neyse tango guzeldir, hicbir zaman boyle dans edemeyecegimi bilmekse aci!!!

(Yasakli blogspot'da yazip, neredeyse 3 yil yasakli kalan youtube videolari yayinlamak!!! Her yasakta benden daha da uzaklasan bir ulke!! Dusunce ozugurlugunun olmadigi, yayin ozgurlugunun olmadigi, gazetecilerin hapiste oldugu, bloglarin yasaklandigi, insanlarin yaraticiliklarinin kosteklendigi, insanlarin kendi dilinde konusmasinin yasaklandigi, gencecik kizlarin tore cinayetleriyle olduruldugu bir ulke. Elveda Turkiye okurlari. Sizlere evlilik programlari ile dolu tv kanallariyla, magazin haberleri ve basi kesilen genc kiz haberleri ile dolu gazetelerle bol sabirlar!!! Belki birgun hepinizle ozgur bir ulkede tekrar bulusuruz ve tango dinleriz!!! )

Dogal yasamlarinda Hayvanlar

2011-02-24T13:36:00.000-08:00

Costa Rica'nin tropikal ormanlarinda bol bol hayvan gorduk. Bunlarin cogunu daha once hic gormemistim.

Costa Rica denilince ilk once maymunlar geliyor akla. Bir daldan otekine atlayan, cigliklar atan oyunbaz hayvanlar onlar. Cogu zaman agaclarin en tepesindeler. Farketmek pek de kolay degil. Biz onlari gorme umudumuzu kaybettigimizde yere dusen birkac yaprak farkettik. Yukarilara bakarken bir hareketlenme farkettik ve beyaz suratli maymunu gorduk sonunda. O agacin altinda biraz oturalim dedik. Maymun da bizi farketti asagilara inmeye basladi ve bizim muzlari goturdu. Dogrusu ben hafif tirstim bu maymundan. Iste burada maymun kardes.

Simdi bu maymunlar agaclarin tepesinden meyveleri dokuyorlar. Yere dokulenleri agouti diye su hayvan yemekte. Kuyruksuz sincabi animsatmakta bu hayvan.

Ormanin cikisinda coati denilen su hayvani gorduk.

Yine ormanin yuksek agaclarinda Sloth denilen tembel mi tembel bir hayvan yasamakta. Cogu insan bu hayvani pek sevimli bulmakta. Oyuncak Slothlar cok fazla alici buluyordu Costa Rica'da. Cok tembel olduklarindan ve pek hareket etmediklerinden bu hayvanlari gormek cok zordu. Bir de tutunduklari dallarla kendi rengi neredeyse ayni. Uzun el tirnaklariyla devamli kendini kasiyor.Yorulup oturtugumuz bir anda yukarilara bakinca kesfettik.

Ormanda tabii bol bol surungen gorduk. Ormanin girisinde bir tane iguano ile karsilastik. Bunun cok daha buyugunu de gorduk ama onun fotografini cekemedim.

Tabii bol bol selender, kertenkele cinsi de gorduk ormanlarda. Bunlari gormek hakikaten muthis bir yetenek gerektiriyor, ustunde bulunduklari ortamla neredeyse ayni renkteler. Ormandaki cogu hayvan oyle. Umdugumuzdan cok daha az hayvan farkedebildik ormanlarda.

Costa Rica'da rengarenk kelebekler var. Boyutlari devasa. Ama hic bir yerlere konduklarini gormedim, o yuzden de cekemedim fotograflarini. Onun yerine bir tirtil geliyor.

Costa Rica tam bir kus cenneti. Ormanlarda rengarenk kuslar yasiyor. Ama yine biz pek birsey goremedik. Rehberler sabahin kor vakitlerinde veya aksamlari tur duzenleyip bunlari turistlere gosteriyor. Biz hicbirine katilmadigimizda su kuslarla idare ettik.

Vahsi hindi

Hummingbird (Sinek kusu)

Surada da iki saniyelik hummingbird videosu. Uzun olan video maalesef bulanik cikmis.

Sazliklardan havalanan balikcillar

Insanlarin olgunlasmasi icin astiklari muzlara gelen su kuslar

Ve benim icin nedense en korkuncu olan akbaba. Su kusun ihtisamina bakin.

Bu akbabayi gordugumun gecesi, ruyamda bunlar bana saldirdi pek korkunc bir ruyaydi. Otobusle bir yere giderken de 15-20 akbabayi bir kopek olusu yerken gorduk, epey etkileyici(hafif urkunc) bir goruntuydu.

Bir tane de Toucan diye bir kus gorduk, daha dogrusu gagasini gorduk, govdesini goremedik. Ama ormanin en renkli hayvanlarindanmis. Iste bir fotografi. Bu benim fotografim degil.

Bunun haricinde karinca ordularina da rastgeldik, bazilari kirmizi govdeliydi, bize saldirmadan kactik bulunduklari bolgeden. Yilan yuvalari da gorduk bir iki. Bir yilanin suzulup yuvasina hizlica girmesine denk geldik. Ben sadece suzulusu farkettim, yilani goremedim.

Yagmur ormanlarinda jaguarlar da yasiyormus, ben sahsen gormedigime uzulmedim:) Cogu kusu da sadece duyduk ormanda. O jungle icinde kucucuk yesil bir kusu gorebilmek samanlikta igne aramak gibi. Mesela kirmizi gozlu 2 santimlik bi kurbaga cok meshur ama yapraklarin altinda olurmus, yani o kurbagayi gorebilmek imkansiz gibi.

Sonuc: Dogadaki hayvanlari, oyle hayvanat bahcesindeki gibi zink diye goremiyorsunuz. Ilk iki gun yagmur ormanlarinda hic hayvan goremedik. En son gittigimiz Manuel Antonia Dogal parkinda cogu hayvani gorduk. Hayvanlar, doganin renkleriyle muhtesem bir sekilde kamuflaj oluyorlar. Kendilerini korumada cok basarililar. Sessiz olup hareketsiz durunca hayvanlar sakin oluyor ve kendini gosteriyorlar. Cok fazla da korkmaya gerek yok, her can bir sekilde kendini koruyor ve yasama gayretinde. Oyle insanlar gelsin de saldirayim demiyorlar.

Costa Rica'dan izlenimler

2011-02-23T12:16:00.000-08:00

Costa Rica'daydim, dondum. Orta Amerika'da hem Pasifik'e hem Atlas okyanusuna kiyisi olan, her bir bolgesinde yagmur ormanlari bulunan, volkanlari hala aktif olan bir ulke Costa Rica. En guzel yani Turklerden vize istememesi. Ilk kez vize pesinde kosmadan bir ulkeye gitmenin rahatligini yasadim.

Dili Ispanyolca. Cogu insan Ingilizce konusmuyor, bu hosumuza gitti. Yabanci bir ulkede oldugumuzu hissettik. Insanlari genelde cok arkadas canlisi. Ulke cok Amerikanlasmis. Hatta obezlesmis. Halk da ne zengin ne fakir orta halli.

Yemek kulturu cok zayif. Cok fazla fast-food restorani var. Kalvaltida siyah fasulyeli pirinc pilavi yeniyor. Marketler de Amerikan mallari ile dolu. Tropikal meyve yemekten bir hal oldum. Bizim normal meyveler(elma-armut-portakal vs..) ve sebzeler orada cok pahali. Muz, mango, ananas, avakado ve adini bilmedigim onlarca meyvenin tadina baktik.

Amerika'ya yakin olmasindan kaynakli cok fazla Amerikan turist var. Ama Avrupa'dan da cok fazla turist vardi. Turistlere 3 kurusluk sey 15 kurus oluyor. Bize Amerika'dan daha pahali geldi. Ulkeden cikarken cikis vergisi odedik. Turistleri soyup sogana cevirmede cok basarililar. Tur rehberleri ve taksi soforleri ac gozlu. Ama onlarin haricinde diger insanlar yardimsever.

Ekvator'da olmasindan mutevellit yaz kis 12 saat gunduz 12 saat gece yasaniyor. Hayat hergun 6'da basliyor. Aksam 6'da gun batiyor. Kis saati uygulamasi diye birsey yok tabii.Ocak Subat oranin Temmuz Agustos'u gibi. Havalar 30 derece civariydi. En kalabalik sezon simdiymis.

Hayatimda gordugum en siddetli gel-gitleri (med-cezir) burada gordum. Deniz neredeyse 50 metre geliyor. Esyalari denizden 20 metre uzakliga koymustuk, 15 dakika icinde deniz bizim esyalari sirilsiklam etmisti.

Biz San Jose-Monteverde-La Fortuna-Manuel Antonia National Park-San Jose rotasini izledik. Monteverde'de yagmur ormanlarini, La Fortuna'da aktif volkani, Manuel Antonia'da doga parki ve plajlari ziyaret ettik. San Jose baskenti, orada zaman gecirmek de guzeldi.

Her sehri ayri ayri yazmayi planliyorum.

Birkac Oskar adayi film

2011-02-07T18:26:00.000-08:00

Oscar adaylari aciklandi bir bir. Odule aday gosterilen cogu filmi izlemisim. Filmlerin bir ustunden geceyim dedim.

Social Network: Bu filmi izledikten sonra facebook uyeligimi iptal ettim. Bu kadar ruh hastasi bir adamin sahip oldugu bir siteye uye olmayi bunyem kabul etmedi. Zaten Facebook'un artik cilki cikmisti, bahane ariyordum cikmak icin. Herneyse, filmde Jesse'in performansi iyiydi. Zaten hizli konusan bir tip. Normal davranislari Mark'tan pek farkli degil. Ciktigi programlarda da konusmadan bihaber. O yuzden ne kadar iyi oynamis bilemiyorum. Zaten Mark da kendisi gibi bir tip. Kisisel sinirlarini astigini dusunmuyorum bu rolle. Justin Timberlake 'sinir bozucu Sean Parker' rolunu gayet iyi oynamis bence. Allah beni bu Sean Parker ve Mark Zuckerberg gibi tiplerden uzak etsin. Film, avukat dizileri standardinda bir filmdi. Bizim labda sosyal aglarla ilgili arastirmalar yapiyoruz, o yuzden tum arkadaslar hemen gormek istedi filmi ama herkeste bir hayal kirikligi.10 uzerinden 5 veriyorum.

127 saat: Simdi bu filmle cok fazla kisisel iliskilendirme yapabilirim. Neredeyse, ben de her hafta dogada yuruyusu (hiking) yapiyorum. Baska her tur doga sporuna da az cok karistim. Filmi, sehrin doga yuruyusu grubuyla izleyecektim. Ama cogu uye, "bu tur bir salaklik yapan bir adamin oykusune para vermem" gibi cok sert elestiriler getirdiler. Ben de onlar para vermiyorsa ben de vermem dedim, gitmedim. Bu Aron Ralston zamaninda cok unlu olmus ve bu isi yapan insanlardan da cok elestiri yemis. Doga'da belli patikalar var burada, bu patikalardan cikmak etik degildir. Hele bu patikalarin disina tek basina kimseye haber vermeden cikmak hic akil kari degildir. Bu yuzden yaptigi cok yanlis. Filme gelecek olursam. Utah goruntuleri super. Utah'da Monument Valley'e gitmeyi ben de cok istiyorum. Umarim gidebilirim bir iki yila kadar.

Filmde Aron'un yasadigi duygular ve gecmise donusler cok iyi yansitilmis. Bazen, korkunc birsey olur, buyuk bir kaza gecirirsiniz kucuk bir hata ile. Beyniniz devamli o hatadan bir iki saniye oncesine gitmek ister, o zamana gidip o hatayi yapmamayi istersiniz. Tekrar tekrar yasarsiniz o birkac saniyeyi. Olayin oncesine gidersiniz, son 15 dakikayi analiz edersiniz, o gun olanlari analiz edersiniz. Beyniniz, kazayi degistirmek icin her turlu senaryoyu uretir. Soyle yapsam, boyle olmayacakti, dersiniz. Zaman duygusunu kaybedersiniz, kabuslar gorursunuz. Anlik tesadufleri bir bir degistirmek istersiniz. Bazen araba'da solunuza bakmazsiniz, bir araba gelip carpar, belki en sevdiginizin yasamina mal olur o saniyelik hata. Bazen sinavda baslangicta yaptiginiz kucuk bir hatadan dolayi sifir alirsiniz, beyin o hatayi duzeltmeye calisir. Ayaginizi bastiginiz yer bazen size oyun oynar ve olumle yuz yuze gelirsiniz. Iste bu geri donme anlari, pismanliklar, kriz anindaki yaklasimlarimiz, filmde cok cok guzel aktarilmis. Aron'un dusus anindan itibaren onun kafasindan gecenler aktarilmis film boyunca. Once sadece bir tas deyip olayi ciddiye almamasi, cikacagindan emin olmasi, zamanla o tasin 360 kilo oldugunun bilincine varip cikamayacagini anlamasi, o tasin agirlastikca agirlasmasi, kabuslari, hayatinda yaptigi hatalarina donusleri, olumu kabullenmesi, kolunu kesmesi cok guzel anlatilmis. Bu filmi, gonul rahatligiyle psikilojik gerilim kategorisine sokabiliriz. Gercek Aron'un videosunu koyacaktim da, yasadiklarini anlattigi videoyi izlemeye yuregim dayanmadi. Velhasil guzel bir film. Tavsiye edilir.

Inception: Bu filmin IMDB'nin ilk 10'unda olmasina inanamiyorum. Simdi bazi aksiyon filmleri vardir, kendi icinde tutarlidir, bir amaca hizmet ederler. Mesela, ayni yonetmenin (Christopher Nolan) Batman filmini cok sevmistim, Joker'e hayran kalmistim. Ama bu film ne amaca hizmet ediyor anlamadim. Ruya icinde ruya. Ruyalardan fikir calma. Ruyalar araciligiyla beyinlere fikir yerlestirme. Ben de ruyalari sevdigimden izleyim bari demistim filmi. Ama hic sevemedim. Filmin amaci, yakinda olecek zengin bir adamin oglunun kafasina 'babanin sirketini farkli yonet' gibi 'kimseyi ilgilendirmeyecek' bir dusunceyi asilamak. Zaten boyle sacma bir amac bulduklarindan filmden bastan koptum. Diger aksiyon filmleri dunyayi kurtarmaya falan calisiyor, biraz daha anlamlilar. Her neyse, Juno'daki hamile kizimizi da ruya mimari olarak hic goremedim. Hicbir inandiriciligi yoktu. Zaten yapa yapa, kayak merkezi dizayn etmis. Diger oyuncularin da bazilarina ne gerek vardi diye dusunmeden edemedim, Yusuf mesela. Filmde, sevdigim nokta baslangictaki birkac mimari iluzyondu. Bir de, islamda da mevcut olan "bu dunya fani, bir ruyada yasiyoruz, asil yasam biz oldukten sonra basliyor" dusuncesinin hakim olmasi. Oldugunde ruyadan gercek yasama gececegine inaniyorlar filmde. Filmin alternatif bitisini "how should've ended" komik bir sekilde anime etmis. Bazen bu alternatif bitisler beni gulduruyor.

Simdilik bu kadar yazayim.

kus gunlugu

2011-02-06T20:44:00.000-08:00

Bugun hava guzeldi. Ben de doga yuruyusune ciktim. Kus cennetimsi bir yer var bir parkin icinde, bugun orada yuruyus yaptim. Irmak kenarinda oldugundan kuslar seviyor o bolgeyi. Doga, bu aralar cok olu oldugundan cok fazla kus yoktu. Ama yine de su kuslari gordum.

-Kirmizi govdeli agackakan. Ilk kez goruyorum bu kusu. Pek guzeldi. Gunun en guzel surpriziydi bana.

-Mavi balikcil: Nehir kenarinda kocaman kanatlari ile suzulmesi muhtesemdi. Gordugum en guzel kuslardan biri kesinlikle.

-Cardinal: Bu kus bizim universitenin de sembolu ayni zamanda. Okuldaki her birseyin ustunde bu kus var. Gagasina yakin siyah bir bolge. Bu bolgeden oturu pek bir kizgin gozukuyor. Ama cok sevimli. Sesi de muthis.

-Normal agackakan: Cocuklugumun cizgi filmlerinde neden agackakan olurdu sorusuna ABD'de yanit buluyorum. Amerika'nin dogal yasaminda cokca karsilaniyor agackakanlara. Turkiye'de hic gormemistim. Bu kus oyle kendini cok gostermiyor. Doga yuruyusunde bir agacin kakilma sesini duyuyorsunuz. Saga, sola, havaya bakiyorsunuz, bir turlu goremiyorsunuz. Gagasiyla hic durmadan agaclara delikler aciyor.Orman muziginin bir parcasi, onun agac kakmasi.

Sonsoz: Kuslar en sevdigim hayvanlar. Onlarin sesi olmayan bir dunya ne kadar tek duze olurdu. Iyi ki varsiniz kuslar.

Beyin kanamasi

2011-01-31T19:23:00.000-08:00

Beynin calismasina dair arastirmalar yapan Jill Bolte Taylor bir gun benin kanamasi gecirir. Bir beyin arastirmacisi icin o anin muthis oldugunu dusunur. Iste su neredeyse en fazla izlenilen Ted konusmasinda bu ani teatrel bir sekilde anlatir. Sonra cikmadigi kanal kalmaz ABD'de. Konusmasini soluksuz izledim. Muthis bir hikaye anlaticisi. Konusmanin Turkce altyazisi mevcut

Szentendre

2011-01-27T21:15:00.000-08:00

Budapeste'den sadece 1 saatlik bir tren yolculuygla Szentendre'ye ulasiliyor. Buyuk sehirden sikilip kafasini dinlemek isteyenler icin sayfiye kasabasi tadinda bir yer.

Tuna nehri kenarinda kurulmus yesil mi yesil bir kasaba.

Benim en dikkatimi ceken ozelligi su daracik sokaklari. Bir tur kisa yol yaratilmis caddeler arasinda bu sevimli gecitlerle.

Evler bir iki katli, baceli. Macar evlerinin kapilari soyle han kapisi gibi.

Sokaklar genelde Arnavut kaldirimlari ile doseli. Birkac katli evler var. Tuna nehri kenarinda restoranlar, dondurmacilar var. Kasabanin sokaklarindan birkac kare.

Aksam 6 gibi tum dukkanlar kapandi. Insanlar Tuna nehri kenarinda cekirdek citleyerekten yuruyus yapmaya cikti. O gun bir de dunya kupasi maclarindan biri vardi. Boyle olunca kasabada yasam durdu. Biz de tekrar hareketli Budapest'e donduk trenle.

Sunu tren garinin alt gecinden cektim. Macaristan'dan sevdigim bir kare oldu.

Bu da tren yolculugundan. Aksam gunesin batisini seyrettik trende. Roma sehrinin kalintilarindan gectik. Ve muhtesem bir Macaristan gununu tamamladik.

Sonsoz: Budapeste yolunuz duserse bir gununuzu de Szentendre'de bir gununuzu gecirmenizi tavsiye

Blue Valentine

2011-01-21T20:45:00.000-08:00

Son zamanlarda izledigim en etkileyici filmdi. Bazi filmlerde ilk dakikadan o filmin cok ozel oldugunu hissediyorsunuz. Bitmesini istemiyorsunuz o filmin. Ya da tekrar tekrar izlemek istiyorsunuz. Iste bu da o filmlerden biri benim icin. Eternal Sunshine of Spotless Mind'daki benzer duygulari uyandirdi film bende. Cok gercekci. Filmin gercekcilikligini artirmak icin, oyuncular filmin cekildigi evlerde birlikte yasamislar.

Evliliklerin sonuna gelmis bir cift, birbirlerini seviyorlar ama cok sey tukenmis. Kadin adamin yuzune bakamiyor artik. Adam kadinin her dedigini yanlis anliyor. Erkek daha bir duygusal, kirilgan bu iliskide.Baba olarak eglenceli, oyunlarla dolu. Evliliklerini kurtarmak icin cabaliyor. Ama kadin kafasinda bitirmis artik. Bosanma kararlarinda cok gercekci bir gerilim var.

Tabii film sadece bitme surecini degil, iliskilerinin baslama surecini de anlatiyor. Aralarinda sevginin ne kadar ozel oldugunu goruyoruz. Cok ozel bir adam ve cok guzel bir kadin arasindaki iliski.

Basollerdeki Ryan super bir oyunculuk sergilemis. Half Nelson ve Lars and the Real Girl'de de basariliydi. Biraz daha siradisi filmlerde oynamayi tercih ediyor sanirim. Michelle Williams'da kendi karakterini cok iyi oynamis. Bu kizin yuzune Heath Ledger'in olumunden sonra bir huzun coktu, ya da ben oyle goruyorum artik.

Filmin muzikleri de super. Birbirlerinin sarkisi olan "you and me" iste burada.

Sonsoz: Iliskiler uzerine aci tatli bir oyku. Ben cok sevdim. Bagimsiz tarzda filmlerden hoslaniyorsaniz siddetle tavsiye ederim.

The Photographer

2011-01-20T03:24:00.000-08:00

Uzun zamandir okudugum en guzel kitapti bir fotografci'nin guncesi. Yari cizgi roman yari fotograflar formatinda kitap. Fransiz fotografci Didier Lefèvre1986'da Afganistan'a olan gezisinin guncesi. Bu gezide Didier, sinirsiz doktorlarun (Doctors without borders) grubunun Afganistan'in daglarinda, koylerinde savas sirasinda yara alanlara, hastalara, ihtiyaci olanlara hicbir karsilik beklemeden hizmetini fotograflamakta. Afganistan o zamanlar Rusya'yla savasiyor.

Kitaptaki fotograflar birbirinden sahane. Gezi boyunca Didier'in basina gelenler ve oykunun cizgilerle betimlenmesi bir baska sahane. Oyku'de 3 ana bolum var: -Didier'in Fransan'dan kalkip Pakistan uzerinden Afganistan'a varmasi ki bu bolumde cok istekli, cok merakli. Daglari, gecitleri asma maceralari var burada.

-Ikinci bolumde, Afganistan'da daglar asip savas bolgelerinde koylere ulasmalari ve hastalara, savas yaralilarina yardim sureci. Bu bolum insanin icini acitiyor.

-3. bolum ise bu daglardan Fransa'ya donmek icin geri donus macerasi. Bu kisimda Didier'in sansi pek yaver gitmiyor, Fransa'ya sag salim donmesi bir mucize oluyor adeta. Burada olmek uzereyken atinin fotografini cekiyor. Cok hosuma gitti o fotograf ve o an.

Kitaptaki tum doktorlar ve hemsirelere birer melek. Gelismis ulkelerinin refahindan vazgecip, Afganistan daglarinda insanlara din-dil-irk ayrimi yapmadan ac susuz yardim etmeye gidiyorlar. Sonucta kalici saglik sorunlari ile karsilasiyorlar. Ama asla vazgecmiyorlar amaclarindan. O daglari birer birer asiyorlar. Kitap boyunca Afgan'larin ne kadar misafirperver, komik ve sefkatli oldugu da gosteriliyor. Bu doktorlari bu Afganistan daglarina baglayan en onemli etken de Afgan'lar. Kitaptaki favori karakterim Juliet oldu. Ne kadar guclu ve ilham vericiydi.

Kitaptan bir kuple surada. Bir yerlerde rast gelirseniz kacirmayin. Umarim Turkce'ye de cevrilir bir zaman.

Budapeste

2011-01-05T17:26:00.000-08:00

Budapeste'ye gidip de doneli neredeyse 5 ay oldu. Araya giren onca sey ve bendeki usengeclik Budapeste yazisini geciktirdi de geciktirdi. Iste sonunda yaziyorum.

Budapeste surprizlerle dolu bir sehir. Bazi sehirlerde kaybolursunuz ve kayboldugunuzda hic ummadiginiz guzelliklerle karsilasirsiniz. Nadirdir boyle sehirler. Budapeste bu nadir sehirlerden biri. Yanlislikla saptiginiz bir cadde size komunist rejimden arta kalanlari gosteriyor. Bir baska cadde modern yasama ve kapitalizme ayak uydurmus gencleri gosteriyor.

Farkli egemenliklerinin altinda kalmis Budapeste tarih boyunca. Bu da sehrin mimarisine, yemeklerine, muziklerine, tarihine sinmis. Farkli mimarideki binalar, kopruler, heykeller, carsilar goruluyor sehrin her bir kosesinde.

Buda ve Peste'yi Tuna nehri ayiriyor. Buda daha tarihi bir bolgeyken Pest daha bir yasam dolu kaliyor. Buda kisminda, Buda satosunun oldugu bolge bana Ankara kalesini hatirlatti.

Budapeste'nin sokaklarinda ve evlerinde bolca kirmizi sardunyalar var.

Budapest'in para birimini anlamak bir kac gunumu aldi. Bol sifirlar paranin degerini olcmekte zorluyor insani. Halk pek zengin degil dogrusu. Turkiye'nin ekonomik durumu daha iyi gibi.

Ulasim metro, tramway ve otobuslerle saglaniyor. Haftalik bir paso ile hepsine binilebiliyor. Her daim neredeyse hic beklemeden bir yerden bir yere gidiliyor.Toplu tasim harika. Metrolardaki yuruyen merdivenler hayatimda gordugum en hizli yuruyen merdivenler.

Kavsaklarda karsidan karsiya gecis alt gecitlerden oluyor. Bu alt gecitlerde cok fazla cikis var. Nereden cikarsam gidecegim yere varirimi ogrenmek de biraz zaman aliyor. Bu alt gecislerde alisveris meraklisina hitaben dukkanlar var.Cicek saticilari ve muzisyenlerde bulunuyor bu alt gecitlerde.

Insanlar yine bu alt gecislerde satranc oynuyor.

Sehrin dar sokaklarinda hala Dogu Avrupa'nin eski, kucuk arabalari goruluyor.

Nedense bayanlarin saclari hep kisa.Insanlarin boyu da kisa. Ulkenin ortalama boyu ile ulkenin zenginligi iliskili mi acaba?? 40 yas ustu insanlar ustunde komunist rejimin etkileri daha acik. Pek gulumsemiyorlar. Neredeyse tek tip giyiniyorlar. Genc kusak daha renkli, daha canli, Eski kusak Ingilizce pek konusmuyor ama yeni kusak sular seller gibi konusuyor.

Bir parkta rastgeldigim gelin ve damat. Bu cift de oldugunca kisaydi.

Insanlar genelde spor olarak bisiklete biniyor. Ozellikle Buda kisminda, Tuna nehri kenarinda bisiklete binenler yogunlukta.

Ben ordayken dunya kupasi vardi. Sehrin halki meydanlarda toplanip hep birlikte mac izliyor. Tum aktiviteleri mac saatlerine gore ayarliyor. Uzun ara sonra boyle bir kalabalikla futbol izlemek zevkliydi.

Sehirde bol bol heykel ve anit var. Tuna nehri kenarindaki su ayakkabilar Tuna'ya dokulerek oldurulen Yahudiler icin.

Budapeste'de yapilmadan donulmemesi gereken en onemli sey termal banyolara gitmek. Ben Széchenyi Thermal Bath' suna gittim. Mimari yapisi oldukca guzel. Icinde en az 20 farkli havuz var. Bu havuzlardaki, sularin sicakliklari ve madensel icerikleri farkli. Bir havuzdan digerine girip cikmak cok rahatlatici. Ilginc bir dongusel havuz vardi burada. Siz yuzmeseniz de sizi dongu icinde yuzduruyor. Cok eglenceli. Bu termal havuzlar binanin icinde. Binanin bahcesinde ise cok buyuk bir acik havuz var. Burada da dongusel bolumler var. Havuzun icindeki heykellerden su fiskiriyor. Bu termal banyo olayini Budapeste yolculugunun son gununde yapmak ve yolculuk boyunca ayaklariniza cektirdiginiz onca aciyi dindirmenizi siddetle tavsiye ederim.

Budapeste genel anlamda cok ucuz bir sehir. Turist oldugumuzu gorup bizi masamizda keman calinan bir restorana yonlendirdiler. Belki de Budapeste'nin en pahali restorani. Ama toplamda 15 dolar civari bir hesap geldi. Bu odedigim en pahali hesapti. Genelde 10 dolar altina en ozgun yemekler yenilebiliyor. Gulas, Macarlara ozgu etli ve sebzeli bir corba. O kadar ayricalikli degil. Sehirde bolca Turk(Torok) restorani var. Pogacalari, borekleri pek bir leziz. Ozellikle ABD'den sonra, pastaneler gozumu gonlumu acti.

Budapeeste'de ki ekmekler Trabzon ekmegini animsatiyor. Dis kabugu biraz sertce, kuslar bile yiyemiyor.

Budapeste'nin marketleri Turk marketleri gibi kokuyor. ABD marketleri baska bir kokuyor. Budapeste sutleri ve yogurtlari da Turkiye'deki gibi lezzetli. ABD'deki sut ve yogurtlardan sonra pek lezzetli geldi. Sehrin tarihi carsisinnda gezinip birseyler atistirmak veya hediyelik bir iki sey almak da zevkli.

Budapeste'de muzeler biraz Turkiye muzelerini animsatiyor. Kimsecikler yok. Bir kez fi tarihinde dizayn edilmis, sonra da bir daha el degmemis gibi ve yeni sergiler yok. Sanat muzesi, tarih muzesi cok da gorulesi degil. Ama uygulamali sanat muzesi (applied art) ilginc. Soykirim muzesi de biraz depresif. Bir de Budapeste Roma kiralliginin onemli sehirlerden biri. Aquincum muzesinde Roma doneminde kalan kalintilar gorulebilir.

Sonsoz: Budapeste ummadiginizdan fazlasini veren bir sehir. Her saptiginiz caddede gormeyi ummadiginiz surprizlerle karsilasiyorsunuz. Kaybolmaktan zevk alacaganiz bir sehir. Caddeleri ciceklerle, sokak muzisyenleri ile capcanli. Turkiye'den sadece 2 saatlik ucak mesafesinde. Ucak, otel, yemek, muze masraflar, tum alisverisler benim icin 500 dolar civari tuttu. Bir ogrencinin bile kolayca karsilayabilecegi masraf. Bence gorulmeyi fazlasiyla hak eden bir sehir.

Ruhlarla Dans

2011-01-04T22:25:00.000-08:00

Uzun ara sonra Miyazaki'nin Ruhlarla Dansini(Spireted Away) tekrar izledim. Bilmem kacinci izleyisim ve her izleyisim de ayri bir zevk aliyorum. Genelde ikinci kez izledigim filmlerde hep mantik hatalari buldugum halde bu filmdeki hikaye pek bir kusursuz.

Filmin bas karakteri Chihiro ailesiyle bir sehirden baska bir sehire tasiniyor. Bu degisim onu sevdiklerinden ve aliskanliklarindan ayiriyor ve tabii ki pek mutlu etmiyor. Ama onu yolda karsilastigi ruhlar dunyasi degistiriyor. Korktugu seylerin o kadar da korkunc olmadigini ve gercek sevginin degerini anliyor.

Film boyunca Chihiro'nun acgozlu olmamasi (annesi-babasi asiri yerken, onun birseye dokunmamasi), malda mulkte gozunun olmamasi (hamamda herkeslerin altin dagitan karanlik guce esir olurken, Chihiro'nun altina deger vermemesi), cesareti (karanlik guclerden korkmamasi, hatta onlari benimseyip sevmesi), sevgisinin arkasinda durmasi ve sevgisi icin tum guclukleri ustlenmesini goruyoruz.

Film boyunca gordugum yaratiklar ve hayal gucu cok etkileyici. Al birini vur otekine olan Pixar filmlerinden cok farkli. 10 yil oncesinde cekilmis olsa da benim gonlumde rakibi yok. Buyuksun Ruhlarla Dans!!!!

Filmin sonundaki sarki ile bitireyim.

black swan - siyah kugu

2010-12-22T00:09:00.000-08:00

Bu aralar herkesler bu filmden bahsediyor. Radyoyu ne zaman acsam, filmin yildizlarindan birinin ropartajina denk geliyorum. Herkes Natalie'nin oskarina kesin gozuyle bakiyor. Film IMDB'nin 110.sirasinda. Tabii bir de Winona Ryder oynuyor filmde. Boyle olunca benim de filmi gorme istegim zirve yapti.

Filmde bir cam fanusun icinde dans eden narin balerinlerinin hayatlarinin o kadar da narin olmadigini goruyoruz. Hem kirilgan, narin birini hem seksi,seytani birini dans etmesi gerekiyor Natalie'nin. Natalie hala annesiyle yasayan, pembe duvar kagitlari, pembe nevresimler ve oyuncaklarla dolu bir odada yasayan, pembe kiyafetler giyen, incecik, kendini mukemmel dansa adamis biri. Bu yuzden iyi rolunde hic bir sikintisi olmuyor. Ama kendisinin kotu yanini ortaya cikarmakta epey zorlaniyor.Ve zamanla kendine eziyet etmeye basliyor. Halusulasyonlar gormeye basliyor. Baskalarina zarar verdigini dusundugunde vucudunda daha cok darp yarasi oluyor. Halusulasyonlardan dolayi biz de gercekle gercek olmayani ayird edemiyoruz. Daha bir geriliyoruz boyle olunca. Daha fazlasini soylemeyeyim. Yeterinden cok soyledim.

Film piskolojik gerilim tarzinda. Epey bir gerildim filmin sonunda. Muziklerde sagolsun gerilimi hat safhaya cikariyor. Natalie'nin vucudundaki yaralar, kanamalar insanin icini bayiyor. Natalie'nin zapzayif vucudu da beni urktu dogrusu. Bu film icin 10 kilo'dan fazla vermis. Sanirim 39-40 kilo civarindaydi filmde.

Film bazi noktalarda bana dovus kulubunu hatirlatti. Tabii ki dovus kulubunun yaninda sonuk. Oyle tekrar tekrar izleyeyim dedirtecek Chuck Palahniuk felsefesi yok. Balerinlerin rekabet, birsey olur korkusu dolu hayatlarinin, danscilarin ruh dunyasina verdigi zarar konu ediliyor. Cogu erkek izleyici icin bayik gelebilir ama Natalie'nin opusme, masturbasyon, ve lezbiyen sevisme sahneleri de erkek seyircileri memnun edecektir. Bu opusme ve lezbiyen iliski, filmin konusundan daha cok konusuldu buralarda. Natalie ciddi bir yahudi, Kudus'te dogmus, yahudi gelenekleriyle yetistirilmis. Arkadaslarindan yaninda kosher yemektense vejetaryan olmayi secmis. Harvard piskoloji egitiminden sonra yine Israil'e gidip masterini yapmis. Bu dindar yapisi ve ailesi bu tur sahnelerde oynamasini onaylamiyor. O yuzden de ailesinin bu filmi onaylamamasi bu kadar gundemde buralarda.

Filmde Winona Ryder'in rolu cok ufak. Biraz zorlama konulmus gibi. Olmasa da olurdu bu rol sanirim.

Sonsoz: O kadar konusuldugu kadar guzel bir film degil, beklentileri cok abartmamak lazim, ama bu tatil gunlerinde izlenebilecek hos bir alternatif. Zaman zaman agirlasan bir yapisi var, herkes sevmeyebilir bu balerinlerin korku dolu dunyasini.Ama piskolojik gerilimi sevenlerin izlemesini oneriririm

.

yeryuzu sanat gibi gozuktugunde....

2010-12-10T14:44:00.000-08:00

Daha fazlasi icin suraya.

bing bang theory

2010-12-04T21:19:00.000-08:00

Ben bu diziye cok fena kaptirdim. Tum sukran gunu tatilinde bunu izledim. Uzun ara sonra beni gulduren tek dizi oldu. Cevremde cok fazla boyle tip oldugundan mi bu kadar guluyorum, yoksa dizi gercekten komik de mi guluyorum bilmem. Bas karakter Sheldon Emmy aldigina gore, tek gulen ben degilim sanirim.

Dizide 4 asosyal inek tiplemesi var. Hepsi Caltech'te calisiyor. Artik doktoralarini almislar. Sheldon, Leonard, ve Raj fizik alaninda doktorali. Howard ise masterli bir muhendis. Derecelerini bir yana koyarsak hepsi cocuk gibi. Kendi aralarindaki konusmalari normal insanlar pek anlamiyor. Bilim-kurgu filmlerini izleyen, video oyunlara fena halde dadanmis, kizlarla iletisimde zorluk ceken, oyle herseyi yemeyen, bazi anlamlarda hala anne kuzusu olan tipler. Bunlarin hayati, yeni komsulari tipik sarisin Penny ile degisiyor. Penny bu bilim adamlarinin aksine Cheesecake Factory'de calisiyor ve hepsine oranla cok daha yasam dolu ve normal.

Benim dizideki favorim Sheldon. Tum aksiliklerin onda toplanmasi, en gecimsizinin o olmasi, soylenmeyecek seyleri soylemesi, yuz ifadeleri super. Kendisi teorik fizikci ve teorik fizik haricinde tum bilim dallari ve meslekler onun icin cocuk oyuncagi. Muhendislere, sizin yaptiginiz da bilim mi diyor. Bir muhendis olarak bu sozler o kadar cok duydum ki. Bir alanda calisanlar diger alanlara hep yukardan bakiyor. Gercek hayatta arkadasligi kolay olmayan bir tip. Daha sonra Howard geliyor sevdiklerim arasinda. Leonard'i biraz soguk buluyorum. Raj da hic konusmuyor, konusunca hep benzer espriler yapiyor.

Diziyi izledikledikce ozellikle lisans ve masterdaki arkadaslarim gozumun onunden bir film seridi gibi geciyor. Benim de Star Wars'un yeni trailerlerini bekleyen, sirf trailer geldiginde kendinden gecen arkadaslarim var. Ya da Indiana Jones'un 21 saniyelik ek parcali bir versiyonunu izlemek icin geceden kuyruklar olusturan arkadaslarim. Bu tur filmler cikitktan 24 saat icinde izleyemezlerse bu arkadaslar fena depresyona giriyorlar. Strateji oyunlarinda normal insanlarin erisemeyecegi seviyelere ulasan ve bu oyunlarla ilgili gece gunduz konusma kapasitesi olan arkadaslarim da var. Oyle herseye ve herkese dokunamayan, peceteyle birseylere dokunan asiri titiz arkadaslarim da var.Ya da gunde ellerini 50 kez yikayan tipler de.

Farkli t-shirtler giyen ve t-shirtlerin dizaynina ozel bir onem veren arkadaslarim da. Sirf bu t-shirtleri anlamak icin bile biraz nerd olmak lazim. Dizide Seholdon ve Leonard hep ozenle secilmis t-shirtler giyiyorlar. Howard ise oyle her nerd'un kolaylikla giyemeyecegi kirmizi-mavi dapdaracik pantolanlar giyiyor. Uzay yolundan cikmis bir karakter hala. Genelde ergenlikte gorulen farkli giyerek cool olmaya calisan bir tip gibi hala. Raj ise kizlarla konusamayan bir tip. Bunun da suveterlerine bayiliyorum. Gercekten bazi Hintli arkadaslar bu tur suveterler ve degisik altin yuzukler takiyor. Ama Hintli arkadaslarim hep cok konuskan ve sicakkanli olmustur. Raj gibi cekingen bir Hintli gormedim henuz. Raj uzerinden yapilan irklarla ilgili sakalar da epey gercekci, ama bir sure sonra bayat geliyor.

Biraz gulmek icin hic fena degil bu dizi.Ozellikle tatil donemlerinde pek iyi gidiyor.Benim favori boulmlerimden biri surada. Sheldon'un hediyeler ile ilgili teorilerine bayiliyorum. Mr. Spock imzali peceteyle kendinden gecmesi de super.

Bana Bana Gel ve Lacin

2010-12-01T14:00:00.000-08:00

Azerbaycan sarkilarini pek bir severim. Gecenlerde Skruk adli Norvec korosunun hazirladigi bir albumle karsilastim. Azerbaycan sarkilarinini koro esliginde seslendirilmeyisiyle olusturulmus bir album: Skruk&Azerbaijan song. Benim favori sarkilarim Bana Bana Gel ve Lacin. Buraya koyamadim, youtube'a gidip dinlemek gerek.

Sanirim Lacin turkusunun, her turlusunu pek seviyorum. Ilk Ezginin Gunlugunden sevmistim bu sarkiyi, hala da onlarin yorumu benim icin ayri bir guzel. Ezginin gunlugu'nun Alagozlu Yar albumleri, Azeri muzigin zirve yaptigi bir album. Tum sarkilar birbirinden guzel bu albumde.

Lacin'in sevdigim bir diger yorumu is Etnika grubundan. Etnika grubunun Sinan Ayyildiz'i harikalar yaratiyor sazda. Lacin yorumlari da pek leziz:

Bana Bana Gel'i ise, ilk Aziza Mustafa Zadeh'den dinlemistim. Bagimlilik yapmisti bu sarki. Tuhaf bir sarki aslinda ama seviyorum iste. Skruk'un Bana bana gel'i ile Aziza'nin ki cok farkli. Bence ikisi de guzel. Iste Aziza'nin yorumu:

Bir Azeri muzik programinin da sonuna gelmis bulunuyoruz.

Seraphine

2010-11-16T21:57:00.000-08:00

Seraphine'i Fransiz film festivali cercevesinde izledim. Seraphine temizlikcilikle, camasir yikamakla para kazanmaya calisan ve bu kazandigi tum parayi da resim malzemelerine yatiran bir ressam. Evini temizledigi bir resim elestirmenine, yaptigi bir resmi gosteriyor ve ilgiyle karsilaniyor. Ama savas yillari oldugundan bu ilgi cabucak unutuluyor. Yillar sonra bu elestirmenin onu tekrar bulmasiyla resimleri un kazaniyor. Ama Seraphine bu unden pek faydalanamiyor. Yasaminin son yillarini akil hastanesinde geciriyor.

Boya malzemelerini kendi yapiyor cogunlukla. Farkli malzemeler kullandigindan resimlerinde renkler cok canli ve farkli. Gece mum isiginda yapiyor resimlerini. Resimlerdeki ayrintilar ve dokular cok hos.

Film biraz yavas ilerliyor. Ama 1915 ve 1930 yillari arasinda devrin goruntuleri hos. Tabii Seraphine gibi farkli bir ressamin yasam oykusunu ogrenmek ve resimlerini izlemek filmi guzel kiliyor.

Nodame Cantabile

2010-11-10T20:23:00.000-08:00

Katildigim konferanslardan birinde animasyon filmlerinden bahsediyorduk yanimda oturan arkadasla. Icinde savas olan mangalari sevmedigimi soyleyince bana Nodame Cantabile'yi tavsiye etti. Ben de manga sever biri olarak basladim seyretmeye.

Filmin bas karakterleri konservatuar ogrencileri. Nodame tum ruhuyla piyano calabilen bir yetenek. Ust siniflarlardan Chiaki sef olmak isteyen cok yetenekli, cok cekici, yakisikli biri. Chiaki Nodame'yi calistirirken ikisi arasinda ask doguyor. Dizi boyunca bol bol muzik dinliyorsunuz, akillica laflar isitiyorsunuz. Calinan muzik parcalari en iyi yorumcular tarafindan yorumlanmis. Muziklerinden cok keyif aliyorum.

Cok rahatlatici bir manga serisi. Muzikler calinirken ben baska islerle ugrasiyorum bazen. Bir yaniniz hala Japon cizgi filmlerinden hoslaniyorsa siddetle tavsiye ediyorum.
Iste kucuk bir bolum youtube'dan ( youtube acilmis galiba, vatana millete hayirli olsun. )

saksi alternatifleri

2010-11-08T17:40:00.000-08:00

Kiyiya koseye saklanan ayrintilarin fotograflarini cekerken farkli dusuncelerin urunu olan su saksilar gozume carpmis.

Kesilmis bir agacin kutugunu degerlendirmenin en guzel yolu. Bu saksi fikri nadide sehrim Louisville'den.

Eskiyen ayakkabilari atmak yerine saksi yapmak hic akliniza geldi mi? Bu fotografim Viyana'dan.

Ya da kullanilmayan eski demlikleri su guzelim ciceklerle donatmak. Bu fotografim da Isvicre'den.

Yaraticiligi kullanarak objeleri farkli amaclarla kullanmak pek hos.

vahsi bati

2010-11-04T13:24:00.000-07:00

Bu aralar vahsi batidayim. Silikon vadisine bu kadar yakin oldugum halde kovboylarin arasindayim. Gercek kovboylari gormek sasirtici benim icin. Onlar sadece benim cocuklugumda pazar sabahlari izledigimiz filmlerin karakteri. Filmler haricinde kovboy yasaminin bir yerlerde devam etmesi cok surreal geliyor bana. Bilgisayarlarin, teknolojinin, sehir hayatinin icine gomulunce bu tur yasamlari sadece tv kutusunda gectigini saniyormusum. Oysaki Kaliforniya'da hala kovboylar at ciftliklerinde yasamlarini surdurmekteymis.

Bu aralar atlar, keciler, tavuklarla, kopeklerle dolu bir ciftlikte kaliyorum. Sabahlari taze yumurta yiyorum. Tavuklarin altindan yumurta almak cocuklugumu hatirlatiyor. Sehrin isiklarindan uzakta bir yer ciftlik. Bu da geceleri milyonlarca yildizi gormemi sagliyor.

Bizim ciftlikte bir normal at, bir pony cinsi at var. Eger firsat bulursam ata binecegim yarin. Dun at (Sisi) oylesine kosuyordu, ben de bir iki fotografini cektim onun.

Birkac gundur ciftlikte topragin ustune uzanip calisiyorum. Bilgisayarla degilde kagit ustunde calismak daha iyi bu kosullarda. Arada bir keci gelip yokluyor beni. Ne yaptigimi anlamaya calisiyor. Bal rengi gozleri olan bembeyaz bir keci. Modern hayatta keci sakali diye adlandirilan sakalin keciden geldigini harbiden goruyorum. Kopek gelip dizlerimin ustune yatiyor. Onu oksuyorum, onunla oynuyorum, hosuna gidiyor. Turkiye'deyken kopeklerden tirsmasam da dokunamazdim, sevemezdim onlari. Artik onlarla oynayabiliyorum. Bu da ABD'nin kazandirdigi bir arti bana. Calisma mekanim ve keci asagida.

Canim sikilinca komsu ciftliklerin oralarda dolasiyorum.Herkeslerin ati var ciftliklerinde.

Su atlar komsu ciftlikten. At gibi yiyor deyimini de cevremdekiler atlardan goruyorum. At bakimi zor ve atlar cok yiyor. At'i satin almak ucuzmus ama bakmak cok pahaliymis. Dun nallarini takmak icin biri geldi, ne kadar zaman alici ve yorucu bir ismis ati nallamak. Ati timar etmek, fircalamak bir o kadar zaman alici. At sahibi olamam sanirim ben.

Cevredeki daglar agacsiz, kurak. Bana biraz Ic Anadolu'nun dogasini hatirlatiyor.

Sonuc: Kaliforniya'da sadece yuksek teknoloji degil, dogal yasam da bulunabilirmis. Ciftlik hayati pek bir rahatlatici imis. Hayvanlarla icice olmak, onlarin sakin yasamlarini gozlemlemek, topragin ustunde yatmak insani arindirir, beyni ve vucudu daha iyi calistirirmis. Mutluluga belki de en ilkel sekilde yasamakla ulasilirmis.

Viyana sokaklari

2010-10-22T22:15:00.000-07:00

Viyana'yi yillardan beri pek bir merak ederdim. Orada bulunanlar hep ovguyle bahsederlerdi. Ben de bu sehri gormek icin pek bir meraklanirdim. Bu yaz gorme sansim oldu Viyana'yi.

Gittigim ilk gun biraz Tuna nehri kenarinda yurudum. Ben daha kalabalik bir sehir bekliyordum Viyana'yi ama pek bir sakin cikti.

Tuna nehrinin kenarina yapay plajlar yapmislar, yapay bir havuz var. Insanlar bu yapay plajlarda zaman geciriyor. Tuna nehrinin iki yakasinda olan bu yuruyus parkuru ve plajlar kisminda en cok duvar resimlerini(graffiti) begendim.

Ilk gun klasik olarak sehrin merkezindeki katedrali ve cevresini gezdim. Cuma aksami oldugundan turlarla gelen turistler yogunluktaydi. Katedralde bir itis kakis, bagiris cagiris, kosusturma. Bir kadin telefonda bagira bagira konusuyor, kosarken bana hizla carpiyor, bir ozur dilemeden cep telefonuyla bagirarak konusmasina ve kosmasina devam ediyor. Bu kadinin milliyetini tahmin ettiniz mi? Sanki 2 gunluk turun en guzel noktalarindan birinde Turkiye'de yurt disina actirdigi cep telefonuyla geyik yapmasa yer yerinden oynar. Yani turlardan da bizim memleketin nerede nasil davranacagini bilmeyen tur-katilanlarindan da nasil sogudum anlatamam.

Katedral de hayatimda gordugum en guzel katedral degildi, ama tabii ki gormeye deger. Koln ve Lozan katedralleri su ana kadar gordugum en guzel katedraller bence. Bu sehir meydaninda da farkli farkli dans sovlari(cogu sacma), saatlerce gozunu kirpmadan jelatin kapli adamlar falan var. Benim cocuklugumdaki Baris Manco gezilerinden beri Viyana sokak sovlarinda pek bir gelisme olmamis. Pek bir bayat geldi bana. Oyle cok kaliteli sokak muzisyenine de denk gelmedim. Bu katedralin cevresinde unlu markalarla dolu alisveris odakli caddeler var. ABD'de 5 dolara olan X markali bir t-shirt'u 500 euro'ya almak istiyorsunuz, bu caddelere davet ediyoruz sizi. Dunyanin cogu yerinin neden Amerikan markalarina taptigini anlayamiyorum.

Yine bu bolgede unlu bestecilerin evleri muze ya da restoran yapilmis. Bir kosede Mozart'in evi, diger bir yerde Beethoven'un. Klasik muzik anlaminda onemli bir sehir Viyena. Yazin konser anlaminda duragan sehir. Ne opera, ne klasik muzik konseri bulabildim. Sadece turistlere calan gruplar var. Ama turistlere yonelik sehir aktivitelerini cok yapay buldugumdan gitmedim bunlara. Bu sehrin kafelerini, guzel kahvelerini pek bir ovuyorlardi ya bu kafeler, restoranlar pek ogrenci butcesine gore degil.Fiyatlarin absurdlugu karsisinda yillardir kapisindan ugramadigim McDonalds'in McCafe'sine gidebildim. Profiterol ve latte macchiato'yu en ucuza kapattim boylece.

Ilk gunun aksami bir meydanda sinema gosterimi yapiliyordu, cok yorgun oldugumdan oturdum onlarla birlikte Almanca film izledim bir sure. Daha sonra da yine Avrupa'nin en pahali metrosuna binip Avrupa'nin en pahali hostelinin yolunu tuttum.

Ikinci gunun sabahini cogunlukla muzeler bolgesinde gecirdim. Washington DC'deki muzeler bolgesini andiriyor burasi biraz. Doga muzesi, sanat muzesi, modern sanatlar muzesi, tarih muzesi ayni alanda yer aliyor. Washington DC'nin muzelerinin(giris bedava ayni zamanda) eline tabii ki su dokemez. Ama gorulmeyi tamamiyle hakeden muzeler. Ben yalnizca uc muze gorebildim. Leopald muzesi, Modern sanatlar muzesi ve tarih muzesi. Sanirim doga muzesi de cok iyi ama bir gunde cok muze gormek beyin sagligina zararli.

Yukarida Egon Schiele'den bir resim. Asagida bir art nouveau ve icinde ben.

Modern sanatlar muzesinde insan vucuduna verilen tahribatlar ve bazilarinin tamiri adli bir dia gosterimi vardi. Tek izleyen bendim. Evet mazosistin onde gideniyim. Sadece sanatcinin cok emek verdigini dusundum ve cok begendim bu dia gosterimini. Hatirlamiyorum kim tarafindan hazirlandigini.

Muzeler bolgesinden cikip sehrin pazarina dogru yurudum. Hayatimda gordugum en cansiz ve en pahali cumartesi pazariydi.Tabii ki meyvelerin fiyati el yakan cinstendi. Meyve canavari olmama ragmen hicbirsey almadan pazar yerini terk ettim. Bir japon restoraninda karnimi doyurup sehirde yapilmasi gereken diger yerlere dogru yurumeye basladim.

Amerika'nin sokaklarinin boslugundan yakinirim. Ama burada yine de bir iki evsiz mevsiz bulunur. Viyana sokaklari kus ucmaz, kervan gecmez yerler.Tam bir hayal kirikligiydi benim icin. Bir de susadim yururken. Tek bir market bulamadim yollarda. Pek bir beterdi.

Daha sonra Belvedere sarayina gittim. Su sarayin bahcesinin bosluguna bakin. Cumartesi ogle sonrasi in-cin top oynuyor. Ayni saatlerde Topkapi sarayinda igne atsan yere dusmez herhalde. Iste bu sarayda Klimt'in bazi eserleri var, muze icinde fotograf cekmek yasak. Sarayin ici cok siradan, cok duz, herhangi bir ilgincligi yok.

Bu saraydan ciktim yine sokaklarda dolasirkene botanik bahcesini gosteren bir oku izledim. Oylesine bir anda gorup birsey ummadan gezince hoslandim bu botanik bahcesinden. Tabii en guzel yani girisin ucretsiz olmasi.

Botonik bahcesinden sonra gorulmesi gereken mimarisi degisik bir binaya dogru yurumeye basladim. Yine o bos sokaklar beni bekliyordu.

Bu berbat sikici, bos Viyana sokaklarinda dolasirken beni tek mutlu eden bir Bansky graffitisine denk gelmemdi. Sikintidan bogulmak uzereyken imdadima yetisti su graffiti. Bomba yerine bir buket cicek atan militan, cok zekice.

Bunun haricinde mimarisi tuhaf olan birkac ilginc bina gordum ama pek etkilenmedim. Sehrin neredeyse cogunu yuruyerek gezip bos caddelerine tanik olduktan sonra, sehrin merkezindeki bir parka yine yuruyerek gittim. Su ile ilgili bir festival varmis. Almanca rock esliginde sosis, patates kizartmasi, bira tuketen Avusturali guruhu sonunda gorebildim. Gorunen o ki giyim tarzinda, Avusturya'lilar Amerikalilari paspallikta gecmek uzereler. T-shirt, sort, sort altina giyilen uzun coraplar. Obezite sinirina dayanan insanlar. Tek farklari, patates kizartmasini Amerika'lilar gibi elle degil de catalla yemeleriydi. Amerika'da o kadar cok sey elle yeniyor ki, boyle bir detay gozume ilisti. Festivalin sonuna kadar kaldim, bos sokaklardan sonra insan gormek iyi geldi.

Festivalin sonunda havai fisek gosterisi vardi, o da surpriz oldugundan hos geldi bana. Cumartesi aksami Viyana'da Almanca rock muzik esliginde havai fisek izlemek Viyana gezisinin en guzel aniydi benim icin.

Ertesi gun sehirden ayrildim ve boylece Viyana maceram da bitti.

Sonuc: Viyana hayatimda bulundugum en sikici sehirler listesinde ilk siraya yerlesti. Belki turist olmak sikici bu sehirde, belki yerel insanlarin takildigi yerleri kacirdim, belki beklentilerim fazlaydi, belki kotu bir halet-i ruhiye icindeydim. Bilmiyorum nedenini ama sevemedim Viyana'yi, boguldum resmen. Sehri bir ogrenci olarak gezmek ise asiri luks. Hersey absurd derecede pahali. Sirt cantami alip Viyana'ya gideyim pek mantikli degil. Bu sehre bir konferans veya is gibi sebeplerden oturu gidip tum masraflari birilerine karsilattirmadikca bir daha gidecegimi sanmiyorum. Metro'da kimse kitap okumuyor, Viyana oyle sandigim gibi kultur baskenti falan degilmis. Amerika'nin tuhaf bir versiyonu. Sehir epeyce yesil. Bir gun daha kalsam doga yuruyusu yapardim. Sehrin en ucuz yemegi hindi etinden yapilma lezzetsiz saman tadli Turk doneri. Her kosede Turk donercisi var. Kanuni'nin yapamadigini donerciler yapip gecirivermisler ellerine Viyana'yi, bravo!!! Donerci abilerimiz hala Almanca konusamiyor o ayri konu ( gundemin konusuna tuz basalim). Avusturya'lilar da Ingilizce konusamiyor o da baska bir konu. Herneyse o kadar gorulesi bir sehir degil Viyana, merak etmeye hic gerek yokmus.

Sonbahar Raporu

2010-10-18T11:35:00.000-07:00

Eylul ayinda devamli bir yerlere gitmem gerekti farkli konferanslar icin. Soyle yerimde bir oturup dinlenemedim dogru duzgun. Geziler bitip sehrime tekrar dondugumde bir de baktim sonbahar gelmis. Havalar sogumus, bazi agaclar yapraklarini dokmus, bazilarinda yapraklar hala sari, bazilarinda kirmizi.

Bir mevsimin diger bir mevsime donmesi ne kadar da aniden oluyor. Gecmis yillarin deneyimlerinden biliyorum, su fotograflarda gorunen yesil yapraklar haftaya sararip kizaracak. Iki hafta sonra sonbaharin en renkli gunlerini yasayacagiz ve uc hafta sonra hicbir yaprak kalmayacak. Cok hizli bir sekilde tum yapraklar dokulecek. Simdiden durum soyle bazi parklarda.

Seviyorum bu sehrin sonbaharini. Dort mevsimli bir sehirde olmayi da seviyorum. Umarim hep boyle dort mevsimli sehirlerde yasarim.

pir pir pir

2010-10-17T11:27:00.000-07:00

Dun biraz bizim parklarda dolastim. Gol kenarinda ne kadar cok yaban cicegi var bu aralar. Aslinda sonbahardayiz, gunesin bir isitip bir bulutlarin arkasinda kaldigi gunler. Buna ragmen farkli cicekler aciyor bu mevsimde ve kelebekler bu ciceklerde dans ediyorlar. Dun bu kadar kelebek gormusken biraz cekeyim bari dedim.

Kelebek fotografi cekmek pek bir zormus. Tam netliyorum, isik ayari yapiyorum, kelebek ucup baska bir cicege konuyor ya da yon degistiriyor. Ben hareket edince hemen uzaklasiyor. Oyle hareketsiz durup benim
cevremde olanlari cektim ben de.

Aslinda cicek-kelebek gibi basit bir tema ama zormus guzel kelebek fotosu cekmek. Calismalarim ileride de devam edecek. Bu tur fotograf cekmenin en guzel yani zamanin kelebekler ve guzelim cicekler arasinda kus gibi ucup gecmesi. Benim gibi oyle dunyanin en guzel fotografini cekme kaygisi olmayan biri icin, onlarla gecirdigim zaman pek bir rahatlatici idi.

umay umay

2010-10-12T13:58:00.000-07:00

Bu aralar yataktan yogun argin kalkiyorum. Kendime gelmek icin Turk pop muziginin iyi geldigini kesfettim. Ozellikle benim lise yillarimda cikan sarkilari dinleyip onlara eslik edince beynim biraz kendine geliyor, uyanip hareketleniyorum. Youtube'da bir sarkidan digerine atliyorum. Ne kadar guzel sarkilar varmis benim lise yillarimda ve bu sarkilar benim beyin kivrimlarima nasil yerlesmis. Hepsini ezbere biliyorum ama son bes yilda cikan hicbir Turk pop sarkisini ezbere soyleyemiyorum. Oyle cok begendigim bir sarkiya da hic denk gelmiyorum son yillarda.

90'li yillarin sarkilari arasinda gezinirken Umay Umay'in hareket vaktine rast geldim. Youtube linki surada. At arabali ile cektigi klibi pek severdim zamaninda. Dusmedim daha parcasinda ise Mete Ozgencil'in o derin sesini ve yuz ifadesini pek begenirdim. Sanirim sozlerden ziyade bu parcanin muzigini seviyorum.Lise yillarimda benim de Umay Umay gibi kisacik saclarim, tombis bir yuzum vardi. Belki o yuzden ilgiyle dinlerdim onu. Simdi saclar uzadi, o tombisligim de pek kalmadi, aramizda da pek bir benzerlik kalmadi.

(Zehir orani sifir)

Muziklerinin yaninda Umay Umay fotografci da. Belki cogu insan bilmiyordur. Fotograf sergileri falan acti zamaninda. Fotograflarlarinda siyahi,beyazi ve kirmiziyi agirlikla kullaniyor. Karanlik, huzunlu, dusunduren fotograflari var sarkilari gibi. Fotograflarin kurgusuna cok emek verdigi belli. Fotograflarina verdigi isimlerle, fotograflar daha da dusunduruyor kendilerini. Mesela asagidaki fotografin adi: " God is still motionless" ve benim Umay Umay fotograflari arasindaki favorim.

Bu posttaki tum fotograflar Umay Umay'indir.

Kendime not: Oyle nostaljik takiliyorum su sonbahar ogleden sonrasi, disarida sararan yapraklar, kendini bir gosterip bir kacan gunes, gozlerimin onunde okul donusu bahceli evimizde tarhana-tursu hazirlarken buldugum annem, bilgisayarimda Turkce sarkilar. Bitirmem gereken bir doktora, kacirilmamasi gereken bir sonbahar. Louisville'deki son sonbahar!!!

bebekler

2010-10-08T21:40:00.000-07:00

Bu yil cogu arkadasim hamileydi. Bu arkadaslarim yaslari 25 ile 41 yas arasinda degisiyor. Gecen hafta cok iyi arkadaslarimdan iki tanesi bebeklerine kavustu. Sadece arkadas cevresinde de degil, ailemiz de bebek yonunden hareketliydi bu yil. Iste bizim aileye katilan minik Melek.

Cevredeki bebeklere ek olarak bir de Bebekler filmi geldi piyasaya. Gecenlerde karni burnunda olan bir arkadasla gittik izlemeye. Film insani tum stresinden arindirabilecek kapasitede. Cok ilginc bir proje. Dunyanin farkli yerlerinde dunyaya gelen 4 bebegin, dunyaya alisma turlari ve yaptiklari komiklikler goruntulenmis. Filmin cogu yerinde kahkahalar havada ucustu sinemada. Film birden fazla kez izlenebilir sirf gulmek icin sanirim.

Bebekler Tokyo, New York, Mongolya ve Afrika'dan. Tokyo'daki bebek neredeyse teknolojinin icine doguyor. New York'daki bebek de modern dunyaya gozunu aciyor ama en cok Tokyo bebeginde teknoloji rahatsiz edici. Afrika ve Mongol bebekler tamamen dogal ortamda, modern dunyadan uzakta buyumekteler.

Afrikali ve Mongol bebeklerin buyumelerinde anne ve kardesler onemli rol oynarken, New York ve Tokyo'da babanin da bebegin hayatindaki yerini goruyoruz. Bazi bilimsel calismalar babalik rolunun dogal bir icgududen ziyade sosyal bir dayatma oldugunu soyluyor. Bu film de dogal insan hayatinda babalarin rolunun erken yaslarda cok da etkin olmadigini gosteriyor.

Benim bebekler arasindaki favorim Mongol bebek oldu. Abisinin kiskancliklari ve ona yaptigi zulumlar ayri bir komikti. Kecilerin, ineklerin, bogalarin, horozlarin bebegin yani basindan ayrilmamasi ayri bir komik. Mongolya'daki o muthis doga goruntuleri zaten apayri guzeldi. Orta Asya'dan gelen taraflarim bir bir sizladi goruntulerle ve dogal yasam tarzi ile.

Film boyunca bebeklerin hayatinda hayvanlar da yer almakta. Modern dunyada sadece kediler varken, Mongolya ve Afrika'da cocuklar her turlu hayvanla icice. Filmden en cok aklimda kalan Mongol bebegin etrafindaki hayvanlardi. Ozellikle gorkemli bir horozun bebegin yattigi yere gelmesi cocuklugumdaki horoz korkumu gundeme getirdi. Kucuklugumde evimizin horozundan cok korkardim da. Hala benzer korku varmis icimde. Horoz bebege birsey yapacak diye korktum resmen.

Modern dunya bebegi ile dogal yasam bebegi arasindaki bir diger fark da, modern dunyada bebeklikten baslayan yalnizlik. NY'da ve Tokyo'da bebekler pek bir yalnizken, tek baslarina zaman gecirirken, ozellikle Afrika'li cocukgun cevresinde bol bol baskalari gozukmekte. Hatta bazen filmin karakteri bebegi ayirt edemedim diger bebeklerden.

Afrikali bebegi gorunce aslinda modern dunyada bebeklere harcanan onca paranin gereksizligi de ortaya cikiyor. Sadece anne sutu yetiyor galiba. Afrika'da olunca ust bas almaya da gerek yok, bebek bezi zaten gereksiz. Annesi misir kocani ile bebegi ve kendini temizliyor.

Amerikali bebek, bebekler arasinda en sakini idi. Bu Amerikan bebeklerinin sakinligine hayranim. Ucakta saatlerce bebekli ve kucuk cocuklu annelerle seyahat ediyorum. Bir citlari cikmiyor cocuklarin, kimseyi rahatsiz etmiyorlar. Nasil beceriyorlar bu kadar sakin cocuk yetistirmeyi hala cozemedim.

Neyse cok uzatmayayim yaziyi. Filmi izlemesi gercekten eglenceli. Bebekler iki yasina geldiginde film bitti. Keske daha ileri yastaki evreleri de cekseler de izlesek. Dunyaya gelen tum bebeklere ve geleceklere 'Hosgeldin bebek yasama sirasi sende' diyelim.

Istanbul'u dinliyorum

2010-10-04T18:54:00.000-07:00

Bu fotografi Besiktas'ta cektim. Hosuma gidiyor bakmasi. Kendimi Besiktas'ta oturdugum o bankta Istanbul'u izliyor gibi buluyorum. Denizin kokusu, balikcilarin dingin dingin denizi seyretmesi, ortalikta dolasan kedileri hatirliyorum. Bir yaz gecti ben Istanbul'daydim ama simdi yine uzaklarda....

Bu fotografi ise Eminonu'nde cektim. O kalabalik, Eminonu'nun hic biryerde bulunmayan farkliligi, aksam saati kosusturmasi.

Bunu ise tabii ki Istiklal'de cektim. Dunyanin farkli sehirlerinde cok kalabalik caddelerde yurudum bugune kadar ama Istiklal'deki kalabaligi, canliligi pek bir yerde gormedim. Dogrusu beni yoran bir kalabalik bu. Istanbul'a her gittigimde giderim Istiklal'e bir kez. Ama bir daha gitmeye enerjim ve istegim kalmaz.

Bu seferki Istiklal ziyaretimde tramvay arkasina bir rock grubunu takmis bir sekilde yolcu tasiyordu. Yaninizdan tramvay gecerken bir yandan rock muzik dinliyorsunuz. Var mi otesi:)

Istanbul'da genelde Sultan Ahmet bolgesindeki hostellerde kaliyorum, bir hostel Turk vatandasi oldugum icin beni reddetti. Amerika'da bir otelin veya hostelin Amerikali bir vatandasi kabul etmedigi gorulmemistir. Pek bir igrenc durumdu. Her neyse Turkiye'de sevgili muzekart hizmeti ile tum muzelere bedava giriyorum. Bu sene muzekart ile en az 10 farkli muze veya oren yeri gordum. Cok faideli bir kart. Ayasofya'da gezerken gelen turistlerin otontikligi hosuma gitti. Iste otantik bir kadin. Bu arada Ramazan'da Sultan Ahmet'te olmak cok guzel bir duyguydu. Ozellikle iftardan gece yarisina olan surec cok hareketli, cok ruhani. Cok istememe ragmen 1001 icat sergisini goremedim. Ama suradan Ben Kingsley'in oynadigi 1001 inventions videosunu izledim ve bir sekilde sergiyi gormus kadar oldum.

Istanbul'da uzun zamandir yapmadigim birsey yapip Bogaz turuna katildim ve en son durakta, Kavacik'ta inip guzel cupralari mideme indirdim su manzara esliginde. Pek bir lezizdi.

Yine daha once yapmadigim birsey yapip Yedikule'ye gittim. Bizans'in en buyuk kapilarindan birini, sehrin duvarlarini, bogaz trafigini, yedi kuleyi gordum. Kimsecikler ziyaret etmiyor burayi ama benim bu sene Istanbul'da yaptigim en farkli aktiviteydi.

Istanbul'un ve Turkiye'nin her bir parkinda olan su egzersiz aletlerini ben de denedim. Bayiliyorum bunlara ve insanlarin bunlara olan yaklasimina. Simdi hic isinmadan kumas pantalon ve utulu gomlekle bu aletleri kullanmanin Turk kas yapisina ne tur faydalari olacagini merak ediyorum. Yine de bunu ureten firmanin girisimciligine hayranim.

Bunun haricinde Beykoz korusunun cay bahcesinde en lezzetli tavuk gogsunu, Ciragan sarayinda en lezzetsiz baligi, Sultan Ahmet'te dillere destan Sultan Ahmet koftesini ve irmik helvasini, Bogazici'nin dillere destan kampusunde degisik Turk yemeklerini yedim. Bogazici'nin kampusu harbiden guzelmis. Ciragan sarayinin ici Dolmabahce'ye gore daha alcakgonullu ama daha yasanabilirmis. Muthis avizelerine hayran kaldim. Onun haricinde pek bir gorulesi bir ozelligi yoktu.

Istanbul'da tabii ki tum eski camileri ziyaret ettim. Istanbul'un mimari anlamda en onemli yapilari camileri. Maalesef Turkiye Cumhuriyeti zamaninin en onemli mimarisi olan, kutucuk seklindeki apartmanlar ve bu apartmanlarin ustundeki canak antenler Istanbul'u pek de guzellestirmiyor. Daha siki mimarlara, sehir tasarimlarina ihtiyaci var Istanbul'un.

Istanbul'da ilk kez gezinin yaninda is yuzunden de bulundum. Konferansa katilmam gerekiyordu bes gun boyunca. Her sabah erken vakitte kalkip nefes alinamayack kadar dolu bir aractan otekine binmek hosuma gitmedi. Bir lokasyondan digerine gitmek icin iki uc farkli arac degistirmek yorucu, bunaltici. Insanlarin kosusturmasi, gerginligi, mutsuz yuzleri cok yorucu. Bu konferansin bitmesini ve Istanbul'dan ayrilmak icin gunleri saydim ve ben de herkesin vardigi sonuca vardim. Istanbul'da turist olmak, guzel koselerine gitmek, vapulara binmek, balik yemek, cay icmek, simit yemek pek bir tatli da, orada calisip monoton bir hayatin kacinilmaz bir parcasi olmak pek bir korkunc.

Bir de gezinin muzigini ve su anda dinledigim albumu tanitayim. Beyazit'tan Cemberlitas'a dogru yururken bir kitapcidan ruhlari dinlendiren ney'i duydum. Girdim kitapciya. Sordum ne caldigini ve aldim albumu. Salih Bilgin ve Murat Eydemir'den Neva albumu. Pek bir rahatlatici.

Hoscakal Istanbul bir dahaki turistik gezime kadar...

Kral Kelebekleri

2010-09-26T16:59:00.000-07:00

Ozellikle iki hafta once, sehrimizin konuklari vardi. Her bir yerlerde kral (monarch) kelebekleri gorulmekteydi. Turuncu kocaman kanatlari ile bir cicekten digerine konuyor, azicik soluklanip belki yumurtalarini ciceklerin yapraklarina birakiyorlardi.

Kral kelebekleri bilim adamlarinin sirrina vakif olamadigi bir tur kelebek. Her yil Kanada'dan Meksika'ya goc ediyorlar. Neredeyse 3000 ile 5000 km'lik bir yolu kucucuk bedenleri i ile nasil gittikleri, yonlerini nasil bulduklari muallakta. Yumurtalari bilim adamlari farkli yerlere tasisa da kelebekler yine Meksika'nin yolunu tutuyorlar.

Gecenlerde bu kelebeklerle ilgili bir belgesel izledim. PBS'in bir belgeseli. Su adres'ten izlenebilir. Kanada'dan cikip Meksiya'ya ulasana kadar karsilastiklari zorluklari anlatiyor belgesel. Bu yorucu gocten sonra Meksika'nin gunes alan agaclik bir bolgesinde aylarca dinlenmeleri ve gunese dogru kanatlarini acarak enerji depolamalari ve bu dinlenme surecinden sonra tekrar Kanada'ya dogru yola cikmalari anlatilmakta. Surada'da daha kisa bir video izlenebilir gocleri ile ilgili.

Bu arada uc dort hafta sonra Kaliforniya'nin Pacific Grove bolgesinde cok daha yogun bir sekilde bu kelebekleri gorebilirim eger kismet olursa.

Klimt

2010-09-23T07:33:00.000-07:00

Ben bu yaz Viyana'da bol bol Klimt resmi gordum.Unlu opucuk resmi Belvedere sarayinda cam bir fanusun icinde sergilenmekte. Sanirim altin yaldizli bir boya kullanmis Klimt bu eserinde. Resim gun isiginda isiltilar saciyor etrafa. Normalde de severdim bu resmi ama gercegi pek bir buyulu imis.

Bu resimde Klimt kendini ve esini resmetmis. Iste kendisi ve esi. (Bu aralar blogger tum fotograflarimi yan ceviriyor. Sinir bir durum. )

Klimt'in cogu resmini Belvedere sarayinda ve sehrin muze bolgesinde yer alan Leopald muzesinde gorebildim.

Bu Leopald muzesini gezmek cok hosuma gitti. Sadece Klimt degil diger Avusturyali ressamlardan(Ego Schiele veya Segal) da eserler var. Yalniz Viyena'da muzeler cok pahali. 26 yas ustu kocamis ogrencilere de indirim yok, cok cok ayip. Oysa baska yerlerde indirimden faydanlanmistim. Bir de ogrenciyseniz ve baska bir ulkeyi ziyaret edeceksiniz, uluslararasi ogrenci karti siddetle tavsiye edilir. Hem bu tur indirimler hem de saglik sigortasi veriyor kart. Pek faideli.

Isvicre'den kisa kisa

2010-09-21T12:36:00.000-07:00

Bloguma bir can vereyim. Uzun zamandir yazamadim buraya cesitli nedenlerden dolayi. Sonunda iste geldim buradayim.

Gecen hafta bir konferans icin Isvicre'ye gitmistim. Alp daglarinda Les Diablerets denilen bir kasabada duzenlendi konferans. Soyle bir manzaranin ortasinda kos kos konferans salonunda oturmak ne kadar aciydi anlatamam.

Yine de elimden geldigi kadar doga yuruyusu yaptim ve fotograf cektim. Insanlarin asagi yukari ekonomik anlamda esit oldugu utopik bir ulke Isvicre. Kaldigim sure icinde bir tane fakir veya evsiz insan gormedim. Ayni zamanda farkli irklar arasinda da bir esitlik var. ABD'de farkli irklarin yasam sekilleri ve ekonomik gelir seviyeleri cok farkliyken Isvicre'de boyle bir ayrim hissedilmiyor.

Kaldigim yer Alp daglarinda idi. Bazi daglarda buzullar var. Gormeyi cok istememe ragmen sis sebebiyle cikamadim buzullara. Artik bir dahaki sefere.

Daglarda hava cok degisken gunluk guneslik bir gunde aniden kara kara bulutlar geliyor ve saganak yagmur oluyor, daha sonra yine gunes ve mavilikler kapliyor gokyuzunu.

Doga yuruyusu yaparken can sesleri duyuyorsunuz. Bu sesler otlanan ineklerin can sesleri. Insanin kendini Heidi sanmamasi olasi degil .

Bu guzelim Alp daglarindan sonra ilk once Montro'ye gittim. Montro gol kenarinda sevimli bir sehir. Ulkenin dillere destan satosu (Le Chateau de Chillon) bu sehirde. Satonun ici kucuk bir kasaba gibi. Bahcesi, farkli binalari, bodrumu hos. Satoda nice sair, yazar kalmis ve kitaplarini bu huzurlu, gol kenarindaki satoda yazmis.

Montro'nun gol kenarinda yesil mi yesil bir yurume parki var. Cok huzurlu bir parkur kesinlikle.

Montro'den sonra rotami baskent Bern'e cevirdim. Bern'de Almanca konusulmakta. Kisacik Almanya tecrubemden meger ne kadar cok Almanca kelime ogrenmisim. Ozellikle yazilari anlamakta pek zorluk cekmedim. Bern ulkenin sanat ve kultur baskenti de ayni zamanda. Einstein Bern'de yasamis. Dolayisiyla onun adina bir muze var. Sehrin tam ortasinda bir saat kulesi var. Zaten Iscivre saat cenneti. Her kosede saat var. Hatta bir tane de saat muzesi vardi, gitmeyi cok istedim ama zamansizliktan gidemedim. Bern'de cok fazla zaman harcamadan Nachatuel adli tarihi bir kasabaya gittim. Isvire'de en begendigim kasaba oldu kendisi.

Bu kasabanin gorulmeye deger bir satosu var. Su anda hukumet binasi olarak kullaniliyor. Duvarlari yerel antika saatlerle kapli. Hos bir sato kesinlikle. Bu kucuk kasaba da gol kenarinda. Gol cok temiz, suyun dibini gorebiliyorsunuz. Yazin herkes buraya yuzmeye gidiyormus.

Son olarak Lozan'a gittim.Bir cumartesi sabahi oldugu icin, sehrin meydanina pazar kurulmustu.Avrupa'nin cumartesi sabah pazarlarinda dolasmaya bayiliyorum. Sehrin genel profili hakkinda hic caba gostermeden fikir sahibi olunuyor.

Lozan'i Bern'e oranla daha cok sevdim. Leman(Ceneve) golu kenarinda kurulu bir kent. Tarihi cok eskilere dayaniyor. Avrupa'nin en eski katedrallerinden biri var.Katedralin icindeki tas heykeller sanat derslerine konu olabilir.

Katedralin cok yakininda bir tarih muzesi var. Sehrin gecmisine ait bir muze. Orta cagdaki yasam tarzi, gundelik esyalar, sehrin savaslardan kurtulma cabasi, farkli muzik aletleri gorulebilir muzede. Hic ziyaretcisi olmamasina cok uzuldim. Gezmesi cok zevkli bir muzeydi. Lozan cok canli bir sehir. Oyle plansiz gitseniz de sehirdeki aktivitelerle kolayca saatleriniz geciyor. Mesela cumartesi ogledne sonra bir muzik festivaline denk geldim.

Lozan'da aklim kalarak istemeye istemeye hava limanina gittim. Sanirim Isvicre'de yasarsam Lozan'da yasamak isterim. Tarihi, dogasi, sanati buyuleyiciydi.

Isvicre'ye ait son birkac soz: Hic bu kadar pahali bir ulke gormedim. Kislik bir manto bir-bucuk milyar civari. Insanlar cok sik giyiniyorlar ve buram buram pahali parfum kokuyorlar. Yemek de cok pahali her yerde. En ucuz ogle yemegi 50 milyon civari. Sanirim dunyanin en pahali ulkelerinden. Tren sistemi muthis gelismis. Heryere trenle cok fazla beklemeden gidilebiliyor. Ama yarim saatlik tren yolculugu 50 milyon civari. Kesinlikle tren pass'i almakta fayda var. Dunyanin en iyi peynir ureticisi. O kadar cok peynir yedim ki, vucudum peynir gibi kokmaya basladi. Markette en ucuz urun cikolata. En kalitesiz cikolatasi bile muthis lezzetli. Ogrenci karti ile bazi muzelere girmek bedava. Fransizca, Almanca ve Italyanca ulkenin farkli bolgelerinde konusuluyor. Insan ister istemez birden fazla dil konusmak mecburiyetinde. Uzun zaman sonra tekrar bir dil ogrenme istegi dogdu icimde. Baska da ruya gibi bir ulke.Cok yasanasi ama pahaliligindan dolayi korkulup kacilasi.

iyi bayramlar

2010-09-09T12:48:00.000-07:00

Genelde bayram sabahlari icimde bir sevinc olur. Cok uzaklarda tek basima da olsam yine de sabah cicilerimi giyer, guzel bir kahvalti ederim. Turk kahvesi yaparim, lokum yerim, limon kolonyasini burnuma cekerim. Bugun bayram erken kalkin sarkisini mirildanirim. Sonra ailemi aramaya calisirim, telefonlar dusmez genelde. Ama eninde sonunda onlarla konusurum. Bu bayram hic sevinc yok icimde, buruk bir bayram benim icin.

"Sevdiklerinizle nice mutlu bayramlara" cumlesi ne kadar klise de olsa da, bu basit dilegi derinden hissederek sevdiklerinizle nice mutlu bayramlar diliyorum. Bayram sevinciniz yureginizden eksik olmasin dileyim Big Picture'in dunyanin her bir yerinden derlerdigi su Ramazan fotograflari ile.

gidip de donmemek

2010-08-22T03:03:00.000-07:00

gelip de gormemek varmis :(( pek bir aciymis, insanin yuregi cayir cayir yanarmis...

istikamet Dogu Avrupa

2010-06-30T17:08:00.000-07:00

Ben biraz Dogu Avrupa'da gezip gelecegim. Cok fazla arastirma ve plan yapmadim. Biraz ruzgarin yonune birakacagim kendimi. Budapest'ten giris yapip, Viyana, Prag, Pecs, Transilvanya civarinda dolasagim. ( Macaristan cok kolay turist vizesi veriyor ilgilenenler icin. Bir de Istanbul-Budapest arasi sadece iki saat ve bence ucak bileti cok ucuz) Bol bol hostellerde kalip, tren yolculugu yapacagim. Kafelerde soluklanacagim, guzel kahveler icecegim, guzel muzikler dinleyecegim, satolarda serinleyecegim. Minimum parayla sefil ama macera dolu gunler bekliyor beni. Doktora mezuniyeti hediyesi kendime. (Daha olmadim ama yakindir olmam) Tabii sonrasinda da Turkiye'ye ugrayacagim. Avrupa'dan ziyade Turkiye'ye gitmek daha bir kalbimi carpiyor, ozledim guzel ulkemi ozellikle Ankara'yi. Umarim guzel fotograflar, guzel muzikler, guzel anirlarla geri donerim bloguma. Hadi bana iyi yolculuklar.

387 milyon yil once

2010-06-27T16:31:00.000-07:00

Evet 387 milyon yil once yasadigim bolge denizlerle kapliymis. O yuzden dagda bayirda deniz kabuklari ile karsilasmam.ABD'nin dogasinin bu kadar ilginc olmasinda da bu degisimin, donusumun rolu buyuk.

Bugun evimin cok yakinindaki bir fosil yatagina gittim. Milyonlarca yillik dunyamizin donusumune degisimine tanik oldum. Okyonus canlilari (iskeletli olanlari), kayalar arasindan kendilerini gosteriyorlar. Bu tur kayalara kirectasi(limestone) deniliyormus. Kayalarnin buyuk bir orani fosilden olusmakta. Gunumuzde olmayan deniz canlilarinin da iskeletleri var kayalar arasinda.

Bu deniz kabuklari Kentucky'nin her yerinde karsiniza cikiyor ve buranin milyonlarca yillik gecmisini hatirlatiyor biz olumlu kullara. Bu fosillerin yaninda insan yasami cok kisa geliyor insanin gozune.

Bu fosil yataginda mercan kalintilari da bulunmakta. Insan milyonlarca yil once hangi renklerdeydi mavi sularin altinda diye merak ediyor.

Kayalardaki su krater goruntuleri cok ilgincti. Icleri yagmur sulari ile dolu.

Bu fosil yataginin hemen yaninda nehir gecmekte ve insanlarda bu nehirde balik tutmaktalar. Sagolsun asagidaki balikci kizimiz bana boyle guzel bir manzara yarattti.

Bir de buranin kenarinda kokleri disarida olan agaclar ilginc goruntuler ortaya cikartiyor.

Sonuc: Bana bu kadar yakin oldugu halde neden burayi daha once ziyaret etmedim diye kendime epeyce kizdim. Urgup'teki dogal olusumlari bir tepeden oturup izledigimde hissettigim huzuru bu fosil yataginda da hissettim. Doganin degisiminin tanigi olan bu fosil yatagini ben pek bir sevdim, artik kafami dinlendirmeye ihtiyacim oldugunda burada alacagim solugu.

bir baska kanu macerasindan

2010-06-25T15:21:00.000-07:00

Ilk kez kanuya binip, yesil irmaklarda uzun uzun kurek savurmayi pek bir sevmistim. Bu sevgiden yola cikarak gecen hafta 25km'lik bir kanu macerasina kalkistik. Asagidaki hatun kisi benim.

Kanu gezisi, hem spor hem piknik karisimi. Insanlar yiyeceklerini aliyor, arkadaslariyla veya ailesiyle birlikte nehrin sakinligine birakiyorlar kendini. Bazen kumsal gibi nehir kenarlarinda duraklayip yuzuyor veya yemeklerini yiyorlar.

Gecen seneki kanu deneyimde acemiydim, hep yanlis yonlere donduruyordum kanuyu, ama bu sefer gayet guzel gidiyordu hersey. Partnerimla kurek cekislerimiz uyumluydu. Devrilen agaclarin ustunde duran kablumbagalar selamliyordu bizi ya da su yilanlari suzule suzule geciyordu yanimizdan.

Cok hizli gidiyorduk ve bu guzelim manzarada kanu keyfinin cabucak bitmesini istemiyorduk. Hava cok sicak oldugundan bir yerlerde durup serin irmak suyunda yuzuyorduk serinlemek icin. Sonrasinda tekrar yolumuza koyuluyorduk.

Gecen hafta cok yagmur yagdigindan, irmaktaki su seviyesi epey yuksekti. Bunu basta avantaj olarak algiladik, ama sonrasinda coskun yerlerden biri bize anyayi konyayi gosterdi. Kayalikli ve suyun cok coskun oldugu bir bolgede kanumuz once kayaya carpti, sonra yakinlarda olan bir agac kutugune carpti ve o coskun yerde kanumuz alabora oldu. Sonrasinda gulunebilecek bir kazaydi aslinda.

Olayin kotu tarafi benim kanunun altinda kalmamdi. Cok anlik bir olaydi, ne zaman dustum ne zaman kanu basima dogru gelmeye basladi bilmiyorum. Sonunda kurtuldum ama kotu bir tecrubeydi benim icin.Aslinda kanu olayi cok zararsiz ve guzel bir aktivite. Ama her doga sporunda oldugu gibi, bunda da doganin bilinmezliklerini gozden kacirmamak gerek.

Verilik Turkce Kitaplar

2010-06-22T14:38:00.000-07:00

ABD'de yasiyorsaniz ve ahh bir Turkce kitap olsa okusam diyorsaniz, firsat ayaginiza geldi:) Ben cok demistim zamaninda ve her gittigimde kitaplar getirmistim buraya. Kitaplarimi olasi bir tasinma halinde tasiyamayacagimi anladigimdan ve baskalarinin da bu guzel kitaplari okumasini istedigimden ucretsiz olarak isteyene vermeye karar verdim.

Kitaplar soyle:

Saatleri Ayarlama Enstitutusu: Ahmed Hamdi Tanpinar
Tehlikeli Oyunlar: Oguz Atay
Bir Bilim Adaminin Romani: Oguz Atay
Ne kitapsiz ne kedisiz: Bilge Karasu
Troya'da Olum vardi: Bilge Karasu
Muinar: Latife Tekin
Sirca kosk: Sabahattin Ali
Sana Gul Bahcesi Vadetmedim: Joanne Greenberg
Ayin En Ciplak Gunu (Oyku): Buket Uzuner
Olurse Ten Olur Canlar Olesi Degil: Haldun Taner
Kisa Oykuler: Editor: Semih Gumus: (icinde Sait Faik, Oguz Atay, Furuzan, Yasar Kemal, ve nicelerinden oykuler var)

Herhangi bir Turk dernegi kutuphanesi bilen veya kitaplari isteyenler bana "nurvenur AT yahoo NOKTA com" dan ulasabilir.

bilim fuari

2010-06-21T14:54:00.000-07:00

Gecenlerde iki bilim fuarinda juri uyesiydim. Biri bolgesel ilkokul ogrencilerinin katildigi bir fuardi, digeri ise fen lisesi ayari bir lisenin fuariydi. Ben muhendislik ve biligisayar bilimleri ile iligili projelerle sorumluydum. Bu tur juri uyelikleri ile yasadigim topluma olan gorevimi yaptigimi dusunuyorum. Bir doktora ogrencisi, bir bilim insani olarak sadece labda oturup yayin yapmak cok bencilce, ogrendiklerimi uzmanligimi yasadigim toplumla da paylasmaliyim. Zaten, ABD’deki sistem bizleri bu gonullu islere cok iyi tesfik ediyor.

Her zaman filmlerde gordugum okullarin, bu bilim fuarlarini pek bir merak ederdim. Ogrenciler akillarina takilan herhangi bir probleme cozum uretiyorlar veya problemin etkenlerini arastiriyorlar. Sonuclarini da poster yapip bizlere anlatiyorlar.

Sanirim en cok hosuma giden, bir problemi bilimsel olarak formule edip, sonra deneylerle sonuclar uretip, bu sonuclari guzelce grafiklere dokup, poster hazirlayip, bizlere sunmalari. Bilimsel methodun nasil oldugunu ben lise biyoloji kitabinda okumustum ve sinavlarda bu method bize hep yazili olarak sorulmustu, hersey sozeldi. Ne ilkokulda ne ortaokulda ne lisede, bir problemin etkenlerini degistirip, her etkenle en az bes alti deney yapip sonuclari yorumlama bize hic ogretilmedi. Hele ilkokulda, boyle bir projeyi universite hocalarina veya muhendislere anlatma gibi ozguveni muthis artirici uygulamalari hic gormedim. Hayatimda ilk posteri de ABD’ye gelince hazirladim. Sanirim, ABD’nin her Nobel odulunde tum odulleri supurmesi, neredeyse tum bilim dallarinda en cok yayin yapmasi ve onder olmasi bu bilimsel methodoloji cok kucuk yasta cok masumca insanlara asilamasinda yatiyor. Bir de ABD’nin tum bilim adamlarinin ithal oldugu da tamamen bir mit. NASA toplantilarina gittigimde tum fizikciler hep Amerikali ve bu kadar kapitalist bir ulkede hayatlarini tamamen bilime adamislar. Ve NASA gibi yerler de bu bilim adamlarina cok dusuk maaslar veriyor, onu da hatirlatayim.

Neyse ilkokul ogrencilerinin projelerini gezerken, bilgisayar bilimleri konusundaki cogu ogrencinin Hint ve Cin asilli Amerikali olmasi da baska bir goze carpan faktordu. Bu ogrencilerin annesi babasi genelde doktor, muhendis, professor ve cocuklarini bu yonlere tesvik ediyorlar. Cocuklarin yaptigi projelerde ailenin yardim, yataklik yaptigi asikar. Mesela, Hintli bir 4.sinif ogrencisi, benim universite 3.sinifta ogrendigim nesne tabanli semalari, yazilim muhendisliginin tum gereksinimlerini yerine getirmis. Kizin posterinin yanina gittigimizde, hepimizin elini sikip kendini tanitti ama masum ve icinden gelen bir tavirla degilde, bana oy verin tavriyla. Boyle olunca da benden en kotu notu aldi.

Diger bir ogrenci, bilgisayar performanslari ile ilgili bir deney yapmis, evindeki 5 bilgisayari CPU ve RAM gibi yonlerden incelemis, hepsine ayni gorevi yaptirip, zamanlamasini tutmus, sonra guzelce bunlarin grafigini cizmis ve sonuclari bize sergiledi. Evde, bu deneyleri yaparkenki forotgraflarini dahil etmis. Cok icten ve gercekten herseyi kendi yapmis, kendi merak ettigi problemi cozmus. Tabii ki bu aday benden en iyi puani aldi.

Ilkokul ogrencilerinin fuarindan cikardigim sonuc: Ister Turkiye’de ister Amerika’da olun, ailenin egitim durumu cocugun da egitim durumunu cok etkiliyor. Bilincli anne baba, cocugun egitimine cok iyi yon veriyor. Tum aile fertleri doktorsa, cocugun da doktor olmasi cok olasi. Bu yuzden ma-ailenin hep ayni meslegi yaptigina az rastlanmiyor.

Simdi de fen lisesi (math/science magnet school) ogrencilerinin projelerine geleyim. Burada bir ogrencinin iyi bir universiteye harcsiz kabul edilmesi icin universite oncesinin muthis aktif ve cok yonlu olmasi gerekiyor. Sadece bilimde degil, sanatta sporda gonullu islerde de birseyler yapmasi lazim. Bizim gibi lise fen koluna gidip sadece fizik-kimya dersi alinca olmuyor yani. Adamlarin derdi topluma faydali iyi birini yetistirmek. Fizikten 10 almissin kim takar, kimsesizlere ev yapmamissan.

Her neyse, bu lise ogrencilerinin aktifligi ve projeleri beni hayranlik icinde birakti. Bazi ogrenciler ki bunlar yine Hint asilli, universitelerin labarotuarlarinda gonullu olarak calisiyor. Ve labdaki projelerde doktora ogrencisi ne yapiyorsa, bu lise 2 ogrencisi de 3 asagi 5 yukari ayni seyi yapiyor. Bir cok ogrencinin bilimsel dergi yayinlari var. Tabii tek baslarina degil ama o yayinda adlari var yani. O okulun universite ile cok iyi iliskileri oldugundan, universite lablarina lise ogrencilerini bir yilligina kabul ettirttiyorlar. Bu ogrencilere muthis bir kiskanclik duygusuyla yaklastim. Ben fen lisesine gitmedigimden, lise boyunca kitaplari ezberleyip Oss’ye calismaktan, deneme sinavlarina girmekten baska birsey yapmadim. Bunlar lise 2’de bilimsel dergi yayini yapiyorlar. Tabii yine bunlarin anne babasi professor-doktor-muhendis.

Benim baktigim projeler arasinda, akciger kanseri teshisindeki fotograflardan kanser teshisi yapan bir proje tum puanlari goturdu. Ama ben ona degil yine tum ictenligiyle bir proje gelistiren, muhtemelen anne babasi muhendis-doktor veya professor olmayan bir cocuga en yuksek puan verdim. O, elle degilde ayakla calisan bir mouse(fare) tasarimi yapmis. Amaci, sadece ayagini oynatabilen birinin bu fareyle imleci hareket ettirmesi. Bir terligin altina bir kutu yerlestirmis, mouse’u da bu kutunun icine koymus. Kullanici ayak parmaklari ile imleci hareket ettiriyor. Mousu’nu engelli insanlara kullandirip (user study) onlarin tepkilerini olcmus. Biraz sikilgan-utangac ama icten. Aslinda fotografi vardi da kaybettim.

Tum lise ogrencileri arasinda birinciligi, kanser arastirmalari ile ilgili bir tip labinda calisan bir grup kazandi. Kanser hucrelerinin altin parcaciklari karsisindaki etkilesimlerini incelemisler. Benim lise biyoloji dersinde yaptigim deneyde, sogan zarini boyayip bakmaktan ileri gidememistim:) Burada ilkokul 2 sinif duzeyinde.

Bu arada, puanlamalar baslamadan once lise muduru tum juri uyelerini toplayip, “bakin bu cocuklar cok hassas, sakin kotu bir elestiri yapmayin, soyleceginiz kotu bir soz onlari cok etkiliyor, yapici elestiriler yapmaya ozen gosterin” gibi bir aciklama yapti. Bu da ABD’de gordugum baska bir guzellik. Mesela, ABD’li hocanin bir konferanstaki elestirisi “cok guzel bir dusunce, sonuclarin da guzel, su faktoru de dusunseydin ne olurdu acaba” gibi oluyor. Ne asagiliyorlar, ne kotu bir soz soyluyorlar. Bir Turk hoca ise herkesin onunde sana oyle bir laf ediyor ki, hem kisiligini zedeliyor o elestiri, hem yaraticiligini, hem de sonuca olumlu bir katki saglamiyor. Boyle boyle icimize kapaniyoruz, uretmeden arastirmadan sadece tuketiyoruz.

Lise ogrencileri arasinda gezerken, lise hayatinin tam bir kisilik savasi oldugunu bir daha hatirladim. Kizlar bir alem, erkekler bir alem. Hepsi sacini farkli yapinca kendinin farkli oldugunu dusunuyor. Hepsi cep telefonundaki durmaksizin mesajlasiyor. Birbirlerini kesiyorlar. Birbirleriyle laf yaristiyorlar. Birbirlerine buyuduklerini kanitlamak icin marihuana iciyorlar (ABD’de lise ogrencileri arasinda marihuana icmemis pek yok gibi). Hos marihuana icip birakiyorlar bir sure sonra. Bizde sigara icmeye basliyorlar o yasta ve omur boyu muptelasi oluyorlar. Herneyse, hayatimin o asamasini gectigim icin pek bir memnunum. Lise gencligi nerede olursa olsun hep bir alem.

(Asagidaki sac modeli cok yaygin lise ogrencileri arasinda.)

Bir de burada dogmus buyumus de olsa, yabanci aile cocuklarinin aksanlari cok dikkat cekici. Bir de benzer insanlar benzerleriyle (birds of a feather flock together) takiliyor. Cinli Amerikalilar bir grup, Hintliler baska, siyahlar baska bir grup, Orta dogu kokenliler bir grup, beyaz ABD’liler baska bir grup. Hos bizde de, ailelerinin ekonomik durumlarina gore gruplasmalar olur. Bizim beyazimiz (zenginimizle) siyahimizla(fakir) asla konusmaz, asla birlikte takilmaz. Zaten simdi ozel okullardan dolayi, bir zengin cocugunun bir fakir cocuguyla ayni okulda olmasi bile imkansiz.

Sonsoz: Biraz ABD’deki egitim sistemini oven bir yazi olmus. Oyle ABD asigi biri degilim. Eminim burada dogup buranin egitimini alsam, buranin egitim sistemini elestiriyor olacaktim. Ama Turkiye’de devlet okullarinda okuyup, oss’ye endeksli bir lise hayatim oldugundan Turkiye’nin sistemini elestiriyorum. Turkiye’deki egitim sistemi bizleri sinav vahsetine oyle sokuyor ki, uretkenligimizi, sorgulayiciligimizi, ozguvenimizi oyle tuketiyor ki. Bir gun cocugum olursa sirf onu bu oss vahsetine sokmamak icin, ozel okulda okutmamak icin yurt disinda yasamayi goze alirim.

serin serin havuz

2010-06-16T14:48:00.000-07:00

Insan her zaman havalarla ilgili sikayet edecek birsey buluyor. Ya havalar cok sicak oluyor, ya nemli, ya soguk, ya ruzgarli, ya karli, ya dengesiz. Hangi ulkede olursaniz olun, eger karsinizdaki insanla cok fazla konusacak bir ortak nokta yoksa, havalardan sikayet etmek can simidi gibi. Gecenlerde iki arkadasim abartisiz yarim saat buradaki havalarin neminden bahsetti. Havalar uzerine bu kadar konusmak da bir yetenek gostergesi belki. Ben genelde havalardan sikayet etmeyi ve havalar uzerine muhabbet etmeyi pek sevmem.

Ama bugunlerde havalar pek bir sicak, 35 derece civari, bir de ustune %68’lik nem orani var. Hic ruzgar yok. Pencereyi acinca hic bir esinti gelip rahatlatmiyor bizleri. Hemen hemen hergun 10 dakika sagnak yagis var, kapkara bulutlari aniden bastiriyor, simsekler cakiyor, gok tum heybetiyle gurluyor, 10-15 dakika kocaman kocaman damlalar siddetle yagiyor, agaclar bayram ediyor, sonra gunes aciyor, yerler kuruyeviyor ama bu gunluk dongu bize nem olarak donuyor. Ben bu kadar nemi bir de Trabzon civarinda gormustum. Yesil yerlerin bir sorunsali iste.

Bu tur havalardan dolayi en cok yaptigim aktivite okulun olimpik yuzme havuzunda yuzmek. Bisiklete binme, tenis , kosma gibi aktivitelerim minimum indi. Aksam ustleri ates boceklerinin hatrina arada bisiklete biniyorum ama nadiren. Havuzumuz gercekten cok temiz, havluyu da her girisimizde onlar veriyor, ayrica bize ucretsiz. Maalesef tek ben degil herkes kurtulusu havuzda buluyor.Bu yuzden oldukca kalabalik. Her kulvarda en az 3 kisi oluyoruz. Soyle tek basima bir kulvarda yayila yayila yuzemiyorum.
Yuzme oranimi yukseltince dayanilmaz bel agrilarim olustu (havalardan sikayetten sonra, saglik sikayetleri, iyice yaslaniyorum :) ). Birseyleri yanlis yaptigim kesindi. Maalesef yuzmeyi kaplicalarda rastgele methodlarla, kendi kendime ogrendigimden, cogu hareketi yanlis yapiyorum. Mesela tek bacaga ve tek kola cok agirlik veriyorum. Tek bacagimla cok siddetli tekmeler atiyorum hiz kazanmak icin. Bu da belimi mahvediyor.

Bu agrilardan dolayi yuzmeden vazgecmek yerine, yuzmeyi yeniden ogrenmeye karar verdim. Suradaki videolarda, tekme atmayi, kollarin suya 45 derecelik aciyla girip S cizmesi gerektigini, basin yarisinin su icinde diger yarisinin disinda olmasi gerektigini, vucudu dondurmeden nefes alma bicimlerini, her 3 kulactan sonra nefes alinmasi gerektigi, asla ayni taraftan ust uste nefes alinmamasini seyrettim. Simdi yuzme havuzunda en az 15 dakika once bacak, sonra kol, sonra nefes alma teknigi calisiyorum.

Daha sonra beynimi kontrol altina alarak, eski aliskanliklarimi tekrarlamamaya calisarak yuzuyorum. Artik bel agrisi cekmedigim gibi hic yorulmadan ve her turdan sonra nefes nefese kalip duraklamadan sakin sakin yuzuyorum. Arada beynim kotu aliskanliklarimi dayatiyor ama dusunerek yuzdugumden yapmamaya calisiyorum. Umarim en kisa zamanda dogru hareketler motor sistemine yerlesir de hic dusunmeden yuzebilirim.

Eger yanlis yuzme aliskanliklariniz varsa ya da vucudunuz bir tarafi diger tarafina gore az calisiyorsa(sag kol kas tutarken sol kol incecikse), bu videolari izlemenizi ve her yuzme oncesi dogru tekniklerin alistirmasini yapmanizi oneririm. Tabii bir de eger cocugunuz varsa 3 yasindan sonra duzgun bir yuzme okuluna gondermenizi.

Serinlikler!!!!

Cincinnati Notlari

2010-06-13T10:21:00.000-07:00

Benim sehre cok yakin Cincinnati. Sadece bir bucuk saat suruyor arabaylan. Pek ilgimi cekmedigimden daha once hic gitmemistim. Gecen hafta bir arkadasi havaalanindan almak icin gittim. Biraz da zaman gecirdim orada. ABD'nin ortadaki sehirleri birbirlerine cok benziyor. Belki farkli bicimdeki bir gokdelen ayirt ediyor sehirleri. Insanlarin profili de uc asagi bes yukari ayni. Birini gorunce digerlerini de gormus kadar oluyor insan.

Ben Amerikan usulu bir kahvalti yapmak istiyordum, o yuzden de kucuk bir kahvalti yeri aradik ve sehrin cok ilginc bir bolgesinde bulduk aradigimiz yeri. Sehrin merkezine cok yakin olmasina ragmen merkezden cok farkli, kendine has bir bolgeydi. Insanlarin cogu sahsina munhasir tiplerdi.

Bu bolgeden ayrilirken duvar resimleri ilgimi cekti. Birkac tanesini cektim ama arabayla gittigimizden diger ilginc olanlari cekemedim.

Sehrin merkezi haricinde bir de Newport denilen bir mahalleyi gezdik, kucuk sevimli bir yerdi. Alttaki kare Newport'tan.

Cincinnati'nin en kotu yonu trafigi. 2 km'lik yolu 1:30 saatte aldik, afakanlar basti beni. Bir de sehrin merkezinde yururken, yesilin kirmiziya dondugu anda yaya halindeyken karsidan karsiya gectigimiz icin, polis bizi durdurdu ve ceza kesmek istedi. Yaya oldugum bir durumda ilk kez polis tarafindan durduruldum. Bir guzel bize kizdiktan sonra ceza vermekten vazgecti. Bu ceza da Cincinnati anisi oldu bize.

Kolera Zamaninda Ask

2010-06-07T15:20:00.000-07:00

Cok hastalikli bir askti kesinlikle bu filmde ve bu kitapta anlatilan. Dusman basina cinsten saplantili bir askti. Ama ben filmdeki Kolumbiya goruntulerini cok begendim. Bir de tabii filmin soundtrack albumune bayiliyorum. Defalarca dinliyorum bu aralar. Keske sozlerini de anlasam Isponyolca bilip de. Albumdeki sesin Shakira oldugunun biraz gec farkina vardim. Shakira'nin oynak imaji kafama oyle kazinmis ki boyle guzel sarkilar soylemesi beni sasirtti.

sevda her yasta

2010-05-24T21:48:00.000-07:00

Su fotografi birkac yil once, bir acik hava konserinde cekmistim. Bu cifti muzik karsisinda dayanamayip kalkip dans etmeleri ile hatirliyorum.

Bu fotografta:
-Adamin kadinin gozlerine yan gozle bakmasini
-Kadinin bakildiginin farkindaligini ve o anin mutlulugunu gulumsemesiyle gostermesini seviyorum.

Monterey Yollarinda

2010-05-22T22:00:00.000-07:00

Bu yil o kadar cok gittim ki Kuzey Kaliforniya'ya ve San Francisco cevresine. Artik tamamen o bolgenin kurdu oldum. Subat ayinda gittigimde Monterey'e dogru yola cikmistik. O zamanlar bahar coktan gelmisti o bolgeye.

Daglar yesillenmis, cicekler acmisti coktan.
Otobanda gittigimiz icin haydi saga cekip iki fotograf cekeyim pek mumkun degildi. Bir de otobanda giderken belli bir hizin altina dusmek yasak. Biz yasak dinlemedik. En sag seritte 50 km hizla miy miy gittik Monterey'e. Ben yol boyu devamli denklansore bastim.

Tabii arabadan fotograf cekince netlik pek saglayamadim. Bir de kara bulutlarin arasindan gunes bir kendini gosteriyor, bir saklaniyordu. Hem arabada olup hem bu degisen isik degerleriyle mucadale ederken gercek goruntunun guzelliginin onda birini bile yakalayamadım.

Keske otobanda degil de baska bir tenha yolda karsima ciksaydi bu muhtesem manzaralar. Ben de her 5 dakikada bir mola vererekten binlerce fotograf cekseydim. Bu yesil, daglarin, ciceklerin tadini cikarsam doya doya. Ama gercek hayatta bunlar hep hayal kaliyor iste. Bana da hafif flu bu goruntulerle teselli bulmak kaliyor.

Temple Grandin ve Otizm

2010-05-21T23:27:00.000-07:00

Cok uzun zamandir izledigim en guzel filmlerden biriydi: Temple Grandin'in hayat oykusu. Temple Grandin otistik biri. Otizm(autism) buralarda cok fazla duydugum bir hastalik. Cok fazla arastirma yapilmakta uzerine ABD'de, bizim bolumde bir hoca yuzbinlerce dolarlik projeler almakta otizmli hastalarin beyin MR'larini incelemek uzere. Bu kadar cokca duydugum bir hastalik olmasina ragmen, ne tur bir hastalik oldugu tam kafamda canlanmamisti. Bu film sagolsun otizm ile ilgili tum merak ettigim hususlari giderdi.

Otizm, cocukluk doneimde kendini gosteren bir hastalik. Cocuktaki bir yetenegin cok fazla gelismis olmasi ama diger yeteneklerin gelismis olmamasi demek. Mesela kimi cocukta gorsel yetenek fazla olurken sozel yetenek cok zayif olabiliyormus. Ya da bazilarinda sesler cok guclu oluyormus, bazilarinda sozel bilgiler guclu oluyormus. Cogu hasta, insanlarla iletisimde zorlaniyor, sinir krizleri ve panik ataklar geciriyormus. Eskiden otizmin ruhsal bir hastalik olduguna inaniliyormus. Sebebinin de anne-babanin bebegi anne karnindayken ihmal etmesi veya istememesi diye dusunuluyormus. 1980'lerde otizmin biyolojik bir hastalik oldugu kanitlanmis. Ozellikle MR gibi goruntuleme teknikleri ile otistik insanlarin beyinlerinin farkli oldugu kanitlanmis. Beynin farkli kisimlari normalden daha buyukken diger kisimlari kucuk olabiliyormus ya da bolumler arasi iletisimler zayif olabiliyormus.

Filmde gorsel algilari cok guclu olan, konusmayi cok gec ogrenen, insanlarin kendisine dokunmasini istemeyen genc bir kiz var. Cok zeki bir kiz. Normal insanlarin goremedigi detaylari otistik zihni ile gormekte. Yazlarini, teyzesinin ciftliginde gecirmekte. Hayvanlarla cok ilgili, ozellikle buyuk bas hayvanlarla. Tum hayvanlarla normal insanlarin kuramadigi bir iletisime gecebiliyor. Kendini insandan ziyade bir hayvan olarak nitelendiyor, konusmasi zayif diger duyulari guclu oldugu icin. Bilimle de cok ilgili. Gittigi lisenin fen bilgisi ogretmeni, onun yasamini degistiriyor. Ogretmen eskiden NASA'da calisan bir bilim adami. Temple'in farkli calisan beyninin avantajlarini gosteriyor ona ve cevresine. Mesela lisedeyken, Temple illuzyon odasini kendi basina kuruyor.

Temple, konusmakta ve insanlarla iletisim kurmakta cok zorlandigi halde master ve doktora yapiyor Arizona State'de, hayvan davranislari ile ilgili. Su anda da Colorado Universitesinde profesor. Otistik biri olarak cok siradisi bir yasami var.

Master tezinde, hayvanlarin huzurlu oldugunda daireler cizdigini gozlemliyor. Huzurluyken cikardiklari seslerle, huzursuzken cikardiklari sesleri inceliyor. Hayvanlarin daha iyi sartlarda daha huzurlu yasamalarini saglamak icin cesitli duzenekler gelistiriyor. Mesela, hayvanlarin ilaclanmasi hayvanlari cok streslendiriyor. Bu stresi azaltmak icin dongusel bir yurume yolu icat ediyor.

Devamli birseyler icad ediyor film boyunca. Tam bir muhendis, tam bir bilim adami.
Mesela,sarilma makinesi diye birsey icad ediyor. Insanlarin ona sarilmasi cok fazla uyarici oldugu icin buna dayanamiyormus ya da sesler cok fazla uyarici olabiliyormus, boyle durumlarda panik atak veya sinir krizi gecirebiliyormus. Hayvanlarin bu tur durumlarda vucutlarinin sikistirildigi bir makineye kondugunu gormus. Ayni sikistirma makinesine kendisi de girmis ve cok sakinlestigini gozlemlemis orada. Ve benzer bir makine icad etmis. Simdi bu makine cogu otistik cocuk uzerinde kullaniliyormus.

Filmi izledikten sonra, onun TED'de verdigi su (bu arada TED'de videolar Turkce altyazi seyredilebilir) konusmayi izledim. Konusmanin mesaji: otistik cocuklarin ozel yeteneklerini kesfedip, onlara yeteneklerine uygun sekilde zorlayici problemler vermek insanligi cok ileriye goturebilirdi.

Sonsoz: Film cok etkileyici, cok akici ve cok ogretici. Bir de, film bir tv kanali icin cekildiginden, kucukken ailemle birlikte oturup izledigim TRT'de yayinlanan filmlerin tadini aldim. Bu arada filmi iste buradan izleyebilirsiniz. Eskiden hep dvd'den izlerdim filmleri ya, simdilerde useniyorum kutuphaneye gidip film almaktan.

Elif Safak'tan bir soylesi

2010-05-13T21:23:00.000-07:00

NPR'in sevdigim programlarindan Fresh Air'de Elif Safak'in bir soylesisine rast geldim. Terry Gross'un yerinde sorulari ve Elif Safak'in tatmin edici cevaplari. Ingilizce kitaplarini okudugum Elif Safak, ingilizce bir soylesini cok merak ediyordum, merakimi gidermis oldum.

Programi iste buradan dinleyebilirsiniz.

at yarislari

2010-05-10T19:31:00.001-07:00

Benim sehrimin en onemli olayi at yarislari. Her yil mayisin basinda Kentucky Derby denilen at yarislari bizim sehirde oluyor. Bu at yarislari sayisiz unlu ve zengin insani sehrimize cekiyor. Yurt disindan bile insanlar bu at yarislarini gormeye geliyorlar. Kent halki da kendini sokaga atiyor. Bir coskudur sehirde sormayin gitsin. Kadinlar en sik elbiselerini giyiyorlar, cok sik sapkalar takiyorlar. Aylar oncesinden sapkalarini hazirda bulunduruyorlar.

Bu sene derby sirasinda olmasa da ona yakin bir zamanda ben de bu at yarislarina gittim. Ama cok dusuncesiz bir sekilde yanima ne tek kurus para aldim, ne de iyi fotograf makinemi. Parasizliktan yarislarda bahse girmedim, bir sekilde iyi oldu diyebilirim.

At yarislarinda 6-7 tane yaris arka arkaya oluyor. Her yarista kosan atlarin ozgecmisleri elinizdeki bir kitapcikta yer aliyor, ayni zamanda ati kosturan jokeylerin ozgecmisleri de. Bu bilgileri kullanarak, hangi atin birinci olacagini tahmin etmeye calisiyorsunuz. Ayni zamanda atlarin yarisi bitirme siralarini tahmin edebilirsiniz ya da hangi atin hangi sirada kosuyu bitirecegini ya da bir atin ilk uce girip giremeyecegini.

Atlarla ilgili bu kadar bilgi oldugu halde, kazanmak o kadar o kadar kolay degil. Kesin bu at gelir diyorsunuz, son anda baskasi atak yapiyor ve planlar alt ust oluyor. Bu asamada sans devreye giriyor. Insan oynamaya bir baslarsa, fena hirs yapabilir. Bir kosuyu tahmin edemeyince, bir sonrakinde de bahise girmek istiyor insan. Zaten kaybetmeye baslayinca sonu gelmiyor. En iyisi hic baslamamak veya 10 dolar ustu parayla at yarislari mekanlarindan uzak durmak. Bu arada,
Kentucky Derby'sinin diger yarislardan farki, Derby'de kosan atlarin ilk kez bu yarista kosmalari. Daha once bir gecmisleri yok. Bu da yarisin sonucunu tahmin etmeyi zorlastiriyor ve oyunu guzellestiriyor.

Bir de sunu belirteyim, yarisan atlar pek zarifler. Daha once bu kadar atletik atlar gormemistim.

Sonuc: Louisville'de bunu da yaptim ya artik gam yemeden terkedebilirim bu sehri. (Been there, done that:)) At yarislarina da eglencesine biraz para kaptirilabilir ama dikkatli olmak lazim. Hirs yapinca cok para gidebilir.

Muir Dogal Aniti

2010-05-07T22:04:00.000-07:00

Yine Kaliforniya'dan bir dogal park. Muir Dogal parki, San Francisco'ya cok yakin mesafede. Golden Gate parkinin hemen kuzeyinde yer aliyor. San Francisco'ya yakin oldugundan hafta sonlari cok kalabalik oluyor. Park yeri bulmak zorlasiyor.

Baharda acan rengarenk cicekler mis gibi kokuyor.

Cok yogun yesili var. Ormanin ici Amazonlar gibi oldukca nemli, serin. Her yerde egrelti otlari(bizim ask merdiveni dedigimiz) var. Yine icinden irmaklar geciyor.

*

Yine bol bol kirmizi govdeli agaclar var.

Okyanus kenarinda yamaclari var. Pasifigin hircin dalgalarini izlenebiliyor.

Benim Kaliforniya'da en sevdigim mekanlardan biri oldu burasi. Hicbir beklentim olmadan gidip bu kadar guzel bir yer buldugum icin daha bir sevdim burasini sanirim. Buradan yorgun argin cikip San Francisco'da Hayes uzerinde hic beklemedigim anda Igdir'li bir restoran sahibinin lezzetli beytisini yemek de gunun baska bir surprizi oldu. San Francisco'yu seviyorum galiba.

Sequoia Dogal Parki

2010-04-29T18:44:00.000-07:00

Gectigimiz hafta sonu ABD'nin bir dogal parkini daha ziyaret ettim. Sequoia, Kuzey Kaliforniya'da yer alan cok genis bir alana yayilmis bir park. Biz parkta 2 gun kamp yaptik.

Gecen sene bu zamanlar ilk cadir tecrubemi Smoky daglarinda yapmistim. Bu ikinci deneyimdi benim icin. Bu sefer backpacking degil de kamp yaptik. Bir kamp sahasina cadirimizi kurup, gun boyu dag bayir yuruyus yaptik. Sequoia parkinda, havalar gunduz 20'li dereceyken gece 0'in altina iniyor. Bu da kamp olayini cok zorlastiriyor. Bir de bu sefer uyku tulumunun altina serecek mat'imiz yoktu. Dondum gece boyu. Donmaktan dolayi uyuyamadim da. Cok rahatsiz bir geceydi. Uyuyamadigim icin de parkin o guzelim dogasinin da pek tadina varamadim.

Biz kampimizi soyle bir nehrin yanina kurduk. Gercekten guzel bir kamp alani. Kamp alaninin adi Buckeye flat. Eger yolunuz duserse bu kamp alanini oneririm.

Kamp yapmak ile backpacking yapmak arasinda cok fazla ayrim var. Kamp yapanlar, kamp alanini cok fazla terketmiyor, bol bol yiyecek getiriyorlar, muzik dinliyorlar. Aileleri ile birlikte zaman geciriyorlar cogunlukla. Backpacking'de daha fazla yuruyus yapip daha fazla yer gormek olasi. Backpacking yapanlar oldukca atletik iken kampcilar biraz daha etli-butlu:) Bir de nedense doga yuruyusu veya diger fiziksel aktiviteleri beyaz Amerikalilar yaparken kamp yapmayi farkli irklar seciyor.

Biz grup olarak kampta kos kos oturmayi degil de yuruyus yapmayi tercih ettik. En guzel yuruyus patikasi Marble fall patikasi. Bazi bolgelerde kayalar yukarilardan akan sularin etkisiyle yosun tutmus. Soyle gozleri oksayan bir yosun goruntusu ortaya cikmis.

Bazi bolgelerde kayalarda adini bilmedigim su bitki turleri yetismekte. Biraz col bitkilerini andiriyor.

Selaleye giderken epey bir tirmaniyorsunuz. Biraz yorucu gidisi. Donuste devamli asagiya indiginiz icin biraz dizler yoruluyor. Ama cok huzurlu ve guzel bir patika. Bir de bu aralar tum cicekler acmis. Patikanin saginda solunda rengarenk cicekler, kokulariyla selamliyorlar sizi.

Yorucu olmasina ragmen, patikanin sonunda gordugunuz selale tum yorgunlugu alacak cinsten.Mermer kayalari arasindan yere dokulen cok guclu bir selale. Su damlalari birbirine karisiyor, bu coskunlukta. Selaleye vardigimizda tum suyumuz tukenmisti. Tum siseleri selale suyu ile doldurdum. Buz gibi ve cok lezzetli bir suydu. Cok iyi geldi tum yorgunluguma.

Sequoia parkinda nice selale var. Ikinci gun baska bir patika da su selaleyle karsilastik.

Sanirim ben bu parkin en cok, buyuk kayali nehirlerini sevdim. Irmaklarin arasinda farkli kaya olusumlari dikkat cekiyor. Alttaki fotograflari Hospital Rock denilen bolgede cektim. Bu bolgede Kizilderililer yasamaktaymis zamaninda, onlarin kayalara cizdikleri resimler de var bu bolgede.

Tabii bir de parkin adinin geldigi Sequoia agaclarindan bahsetmek gerek. Dunyanin en uzun ve en buyuk agaci (General Sherman) bu parkta. Boyu 83 metreyi, eni 30 metreyi bulmakta bu agacin. Govdesi kirmizi. 2300 yildir bu dunyada yer almakta. Cok dayanikli bir agac turu. Bu agacin oldugu yeri gormeye giderken yol cok egimliydi, mide bulantisina yenilmemek icin gozlerimi kapatmistim. Kapatis o kapatis. Iki saat sonra gozlerimi actigimda arkadaslar coktan agaci gorup arabayi asagiya surmuslerdi bile. Uyku cok tatliydi, kacirdim diye pek uzulmuyorum dogrusu.

Sonsoz: Sequoia dogal parki kesinlikle gorulmeyi hak eden bir park. Eger yolunuz Kaliforniya'ya civarina duserse aklinizda bulunsun bu park. Cadirda uyumak pek komforlu bir olay degil. Kendime bunu bir kez daha kanitlamis oldum. Belki yazin gidilirse en azindan gece donma tehlikesi olmaz.

multeciler

2010-04-12T21:51:00.000-07:00

Yasadigim sehrin en ilginc yanlarindan biri, yogun multeci populasyonunun olmasi. Ne cok buyuk, ne cok kucuk olan bir sehir oldugundan, multeciler ABD vatandasligini alana kadar bizim sehirde kaliyor. Boylece baska bir ulkede yasamanin zorluklarini ve gecmislerindeki acilarla basetmeyi bu sehirde az cok beceriyorlar. Mesela, Turkiye'de genelde multeciler Bursa, Eskisehir, Kastomonu gibi sehirlerde yasiyor.

Genelde multeciler, savas sırasinda ulkelerini terkedip yeni bir yer arıyorlar. Bizim sehrin, en eski ve en buyuk multeci grubu Vietnamlilar. Vietnam savasi sirasinda ve sonrasinda binlerce Vietnamli buraya yerlesmis. O zaman gelenlerin cocuklari universite mezunu simdi.

Gecenlerde burada buyumus Vietnamli bir film yonetmeni ailesi ile ilgili bir belgesel yapmisti. Onu izlemeye gittim. Babasi 30 yil once savas sirasinda buraya gelmis.Orada askeri pilotmus. Komunizme karsi cikip ulkesini terketmis. Daha sonra kendisini vatan haini gibi hissetmis. Her zaman sucluluk yasamis. ABD'ye asla adapte olamamis. Bir tane bile arkadasi yokmus. Vietnamlilarla da arkadaslik kurmuyormus sucluluk hissinden dolayi. Ailesini 30 yildan beridir hic gormemis. Ailesi de ulkeyi terkettigi icin onu reddetmis zaten. Yani dertli mi dertli bir oyku. Cok zor bir surec multecilerin hayati.

Multeci olmak icin Birlesmis Milletlere basvuruluyor. Birlesmis Milletler, o kisiye bir ulke bulana kadar, o kisiyi baska bir ulkede bekletiyor. Bu bekleme sureci genelde cok stresli bilinmezliklerle dolu oldugu icin. Mesela Iran'li veya Afgan'li multeciler Turkiye'de 3-4 yil bekleyebiliyorlar. Sonra Birlesmis Milletler uygun bir ulke bulup o ulkeye gonderiyor multecileri.

Benim sehrimde farkli bolgelerde farkli mahalleler var. Bosna mahallesi, Somali mahallesi, Vietnam mahallesi gibi. Her mahallede o ulkeye ait bakkallar, restoranlar var. Biraz kendi aralarinda grublasiyorlar ama gayet normal bu egilim.

Multeciler bizim sehre genelde Katolik Vakfi tarasindan getiriliyor. Bu vakif ve devlet, insanlara ilk 6 ay maas bagliyor. Ingilizce dersi veriyor. Is bulmaya calisiyor. Eger is bulurlarsa bu yardim kesiliyor, bulamazlarsa bir miktar daha devam ediyorlar yardima. Gencler kolejlerde egitim alabiliyor.

20 yas altindaki insanlar muthis uyum sagliyor, okula gidip, Ingilizce'yi cabucak ogrenip guzel isler buluyorlar. Ama 30 yas ustu gelenler alisma surecinde cok zorlaniyor. Dili ogrenemiyorlar. Daha cok aci cekmis olduklarindan, gozlerinde hep bir keder var. Tek istedikleri huzurlu bir ortamda normal bir sekilde yasamak. Hicbir zaman buraya ait hissetmiyorlar kendini, ama cocuklarinin gelecegi adina burada kit kanaat yasamaya razilar.

Son birkac yildir yogun bir Irakli multeciler gelmekte. Benim epey bir Irak'li arkadasim oldu. Bu arkadaslar genelde Irak'ta iyi egitimler almis. Gecen hafta bir gazeteciyle tanistim mesela. Irak'ta savas sonrasi Sam'a gitmis. Orada gazatecilik yapmis. Ama Ingilizcesi o kadar kotu ki. Burada benzer bir is bulmasi cok zor. Adama cok uzuldum. Baska bir Irak'liya Ingilizce ogretmeye calisiyordum. Adamcagiz Arap harflerini bile okuyup yazamiyor birak Latin harflerini. Ingilizce'yi ogretmek de daha bir zorlasiyor bu durumda.

Farkli multeci gruplarinin farkli egilimleri var. Mesela Bosna'li multeciler cok modern, egitimli, cok iyi isleri var. Bosna'li bir multeci arkadasim var, devamli futbol hakkinda konusuyorr benle:)

Somali'li multecilerde kadinlar ile erkekler arasinda muthis bir ayrim var, erkekler birden fazla kadinla evli, bir duzine cocuklari var. Cok iyi niyetli misafirperver insanlar. Gulunce gozlerinin ici guluyor. Erkekleri fena asiliyor. Normal bir konusmayi yanlis anlayip evli miyim bekar miyim diye soruyorlar. Bu da kulturel farklilik, ne yaparsiniz artik?

Kuba'li multeciler cok acik fikirli genelde, dans muzik icice hayatlarinda, cok neseli insanlar. Seviyorum onlarla birlikte olmayi. Irak'li multeciler beni kendilerinden sayiyor. Turk tv'leri izledikleri icin Turk sanatcilari cok seviyorlar. Tabii en sevdikleri Ibrahim Tatlises. Benim de sevdigimi dusunup hemen onun adini soyluyoyorlar. Yeni gelenler arasinda Husnu Senlendirici'nin ismi de bol bol gecmekte.

Sonsoz: Amerika'da yaptigim en guzel seylerden biri, multeci grubunda gonullu destek olmakti. Hayatima cok sey katti. Bir kelime bile ogrenmek onlar icin cok onemli. Cocuklarinin odevlerine yardim etmek cok guzel. Cok farkli yasam oykuleri var. Onlarin yaninda savassiz bir ortamda dogup buyudugum icin sukurler ediyorum. Dogru duzgun egitim aldigim icin sukurler ediyorum. Ulkemi veya ailemi istedigim zaman gorme luksum oldugu icin sukur ediyorum. Onlardan cok sey ogreniyorum. Muziklerini, kulturlerini, yasam sekillerini. Bir ulkenin insanlari ile kisisel iliskiler kurmak, o ulke hakkindaki onyargilarinizi tamamen yok ediyor. Cok farkli bir deneyim.

Tavsiye: Eger sehrinizde multeci gruplar varsa siz de onlarla temasa gecip hayatinizi onlarin deneyimleriyle zenginlestirebilirsiniz. Hem de onlarin uyum surecine bir nebze katki saglarsiniz. Okulunuzda yabanci ogrenciler varsa onlarla ara sira gorusmeye calisin. Bazen o kadar kendimize odaklaniyoruz ki, hayatin anlamini kaciriyoruz. Baskalarina gonullu yardim etmeniz hayatinizi cok zenginlestirecek.

birkac Turk filmi

2010-04-10T23:03:00.000-07:00

Bu aralar canim Turk filmi izlemek istedi. Soyle yeni cikanlar arasindan kayda deger birseyler var mi diye merak ettim. Oncelikle cok asiri derecede Turk filmi cekilmekteymis bunu gordum. Cogu izlenmeye degmeyecek kadar vasat. Dizi film ceker gibi Turk filmi cekiyorlar. Cok kisa surede, cok ozensizce, cok acemice filmler. Eline kamerayi alan film cekiyor. Oyuncular filmlerin ilk yarisinda birbirlerine ve rollerine alismamis gibi oynuyor. Cogu oyuncu kasapliktan oyunculuga terfi etmis gibi. Sanirim dizi sektorundeki patlama, Istanbul'da onune geleni oyuncu yapti. Bir iki dizide oynayan tipler de kendini oyuncu saniyor. ABD'de dizi oyunculugu ve sinema oyunculugu apayri seyler. Adamlarin, hangisini secerse secsin cok profosyonelce yaklasiyorlar islerine. Turk oyunculari bir hafta bir filmde, diger hafta bir dizide, baska bir hafta baska bir filmin setinde. Tabii hepsinde de vasat.

Neyse bu kadar film bollugu arasindan bir iki tanesini kismen begendim.

Ilk film Baska dilde ask: Bu film Ankara film festivalinin cogu odulunu topladi gecti. Konusu ilginc. Sagir ve dilsiz bir erkek ile cagri merkezinde calisan bir kadinin ask oykusu. Filmin baslarinda, Saadet Isil Aksoy'una partnerina cok yabanci kalmis, isinamamis gibi. Kiz kendini cok iyi kaptiramamis rolune. Ama Mert Firat muhtesem bir oyunculuk cikarmis. Filmin sonlarina dogru ofke patlamalari yasiyor Mert Firat. Bir sagir ve dilsizin bu ofkeli anlarini muhtesem otesi canlandirmis. Ben gercekten kendisini sagir ve dilsiz sandim. Ama degilmis tabii ki. Isila eksi Mert'e arti veriyorum bu filmde. Cagri merkezinin sorunlarinin dile getirilis seklini cok zayif ve cok yapay buldum. Ama insanlarin sagir ve dilsizlere karsi onyargilarini cok iyi dile getirmis film. Filme 10 uzerinden 6 veriyorum.

Ikinci film Vavien: Ben bu filmi cok cok begendim. Eksikleri kusurlari var tamam ama uzerine cok sey soylenecek bir film. Turkiye'de Istanbul'un Beyoglu sokaklari haricinde de bir yasam var ve bu yasam Turk sinemasinda cok da yerini bulmuyor. Turk entelinin icinde bulundugu depresif sorunlari anlatan filmlerden, Anadolu'nun cogu sehrinde yasanan somut sorunlari anlatan filmlere sira gelmiyor. Film iste bu boslugu gorup iyi tamamlamis. Film bana Amerikan bagimsiz filmlerini animsatti biraz.

Anadolu'nun cogu kentinde olan klasik evlikleri ve aile hayatini konu edinmekte film. Bir ev hanimi ve bir esnafin evliligi var. Filmde kari ile koca arasinda muthis bir iletisimsizlik var. Adam mutlulugu pavyonlarda ariyor (Anadolu'da ozellikle esnaf erkekler arasinda %100 aranilan bir yol). Adam oglunu devamli asagiliyor. Herhangi bir arkadaslik yok baba ile ogul arasinda. Ya da, kadinla kocasi arasinda herhangi bir arkadaslik yok. Bir paylasim yok. Bu iletisimsizlik ve paylasimsizlik da bireyler arasi nefreti doguruyor. Birbirlerine katlanamaz hale geliyor insanlar. Kadinlar egitimsiz ve saf, kocasi ne yaparsa yapsin yine de kabul ediyorlar. Kadinlarin gorevi yemek yapmak, erkeklerin gorevi para getirmek eve. Bu iki kosul saglandikca evlilikler bir sekilde gidiyor. Filmde erkek daha bir suclu gosterilse, kadinlarin da cok yanlislari var bu sakat evliliklerde.

Filmdeki tekrarlar biraz sikici, cok akillica planlanmamis bir iki nokta var. Biraz daha zaman harcanip, senaryodaki bazi gereksizlikler ve sacmaliklar azaltilsaymis, dunya sinemasinin kriterlerini karsilayan bir film olabilirmis. Ama cogunlukla begendim. Bir de filmde Tokat'in muthis dogasina yer verilmis. Oyunculuklar da cok basarili. Filme 10 uzerinden 8 veriyorum. Sanirim film Siyad odullerinin cougunu goturdu.

Bir diger film Kiz kardesim Mommo: Ismi Japon anime filmlerini cagristiyor, degil mi? Bu film fazlasiyla yurek burkan bir film. Cocuk yasta annesiz kalan iki kardesin oykusu. 9 yasindaki abi ve 6 yasindaki kucuk kiz kardes. Bu iki cocugun babalari cok sunepe bir tip oldugundan, cocuklarin anneleri oldugunde cocuklara dede bakmak zorunda kaliyor. Ama dede de felcli. Cok iyi biri ama imkanlari cok kisitli. Filmi izlerken cocuklarin icinde bulundugu caresizlik insanin yuregini buruyor. Keske Turkiye'de evlat edinme olayi biraz yayginlassa. 40'ina gelip hala 10binlerce dolar harcayarak 50 kez tup bebekle cocuk sahibi olmayan ciftlerin aklinin bir kosesinden, ihtiyaci olan kucuk bir cocugu evlat edinip onu bagrina basmak gecse. Ama nerede!!! Illa benim spermimden benim yumurtamdan ciksin o bebek mentalitesi hukum surmekte. Her neyse, bu filmde hersey cok dogal. Sanki film degilde bir belgesel. Bir koyde cekilmis film. Film boyunca dedenin radyoda dinledigi turkuler cok dertli, insani duman ediyor. Filmi izlerken cok hoslandim bu turkulerden bir turku manyagi olaraktan. Erkan Ogur'un seckisi turkuler. Yalniz filmin temposu cok yavas. Filmi izlerken bir yandan baska islerinizi yapabilirsiniz.

Sonsoz: Turk sinemasinin gunubirlik film cekme manitigindan kurtulmasi lazim. Biraz daha ozenle dunya ulkelerinde gosterilecek ve onlarla yarisacak daha cok filmimiz olur sanirim.

bahar geldi....

2010-04-03T18:04:00.000-07:00

Bahar geldi, hosgeldi. Insan yasadigini tekrar hissediyor bu havalarda.

Yalniz insan su ciceklere dolu cimenlere yatip saatlerce gokyuzunu izlemek istiyor. Tehlikeli bir donem bu bahar mevsimi.

bir kisa film

2010-04-01T09:50:00.000-07:00

Ben izlerken su facebook oyunlarini(farmville veya fishville) dusundum, onlara bir elestiri oldugunu, insanlarin evlerinden cikmadan bu oyunlarla gereginden fazla zaman gecirdigini ve disaridaki gercegi kacirdiklarina dair bir elestiri sandim. Meger bunlarin hicbiri degilmis. Sonu sasirtti beni...

Keyifli izlemeler

border cafe

2010-03-29T15:24:00.000-07:00

Ne zamandir bir Iran filmi hakkinda yazmamistim. Border Cafe veya diger adi ile Cafe Transit, yine kadin haklari ile ilgili bir film. Iran sinemasi kadin haklari adina nice film cekti ve cekmeye devam edecek. Ozellikle kucuk sehirlerde kadin haklari biraz zayif gibi duruyor ama Tahran-Isfahan-Tebriz gibi buyuk sehirlerden gelen arkadaslar bu filmlerdeki kadin haklari sorunlarinin abartildigini , normalde bu olaylarin cok nadir oldugunu soyluyor. Batili insanlar Turkiye'yi tore cinayetleri ile genelledigi gibi Iran'i da kadinlara yonelik olan haksizlarla genelliyor galiba. Ama anlasilan durum abartildigi kadar kotu degil Iran'da.

Cafe Transit'in konusu soyle. Reyhan'in kocasinin Turkiye-Iran sinirinda bir restorani vardir. Bu restoran genelde kamyon soforlerinin ugradiklari ve sevdikleri bir mekandir. Reyhan kocasini kaybettiginde toreler geregi kocasinin erkek kardesi ile evlendirilmeye calisilir. Reyhan bu olaya tamamen karsi cikar ve bu sinir restoranini kendi isletmeye, cocuklarina kendi bakmaya karar verir. Sadece mutfakta calisip gelen musteriyi gormeden ekmegini kazanmak istemektedir. Boylece kadinlarin calismayacagina dair olan toplum baskisini kirmaya calisir. Ama kayinbiraderi bunu ailenin onuru ile bagdastirir. Ayni zamanda mahallenin erkekleri, dul kadinin evinin onunde durup evi dikizlemeye baslar. Kadin sirf restoranin mutfaginda calisip ailesine bakmasi gibi cok masumca bir sebep icin bu kadar namus baskisi gorunce insan gercekten cok sinirlendiriyor. Ama Reyhan bu mahalle baskisina ve aile baskisina karsi tum gucuyle ayakta duruyor. Aferin be Reyhan diyesi geliyor insanin.

Reyhan'in restoranina gelen insanlar cok farkli. Kamyon soforleri genelde ve hayatlari yollarda gecmekte. Hepsinin farkli bir hikayesi var. Reyhan'in restoraninda bir ev havasi hissetmekteler. Bu yuzden de Reyhan'in musterileri gunden gune cogalmakta. Musteriler arasinda Yunanli bir kamyon soforu Reyhan'a asik oluyor ve onunla evlenmek istiyor. Ama Reyhan olen kocasina olan bagliligindan evlenmiyor. Bu restoran kisimlari filmin en ilgimi ceken kisimlari idi. Turkiye sinirinda cekildigi icin filmde Turkce ve Kurtce de duyulmakta. Sinirda yasanan sorunlar ve kamyon soforlerinin nasil zor bir hayat yasadiklari da gosterilmekte filmde.

Sonuc: Film kisaca Iran'da kadinin calisma haklari ile ilgili. Cok akici bir film. Kesinlikle izlenmeyi hak ediyor. Filmi suradan izleyebilirsiniz.

bir fotograf yarismasi

2010-03-25T19:45:00.000-07:00

Genelde fotograf yarismalarina pek katilmiyorum. Cunku fotografi cekenin, fotografa yukledigi anlam teknik degerlendirmelerle olculemez. Bir fotografa ne kadar emek veriyorsak veya fotografi cektigimiz anda neler hissediyorsak o fotograf gozumuzde daha bir deger kazaniyor. Bazi fotograflarimi hic kimse begenmedigi halde ben begeniyorum. Bazen de benim cok siradan buldugum bir fotografimi baskalari begeniyor. Bir sanat eserini degerlendirmek cok subjektif. O yuzden de bu tur fotograf yarismalarina pek onem vermiyordum. Biraz da fotograflari bastirmak, buyutmek, cerceveletmek gibi islemlere zaman ve para ayirmak istemiyorum sanirim.

Buna ragmen okulun sanat sergisine katildim dort fotografla. Ikisi benim cok sevdigim soyut ve grafik agirlikli fotografti, ikisi de oylesine cektigim bol renkli fotograflardi. Tabii ki soyut fotograflarim birsey kazanmadi. Ama sirf renklerin ihtisamina, su alttaki fotografim ikincilik derecesi aldi. Bu fotografimi San Francisco yakinlarinda Carmel denilen Pasifige kiyisi olan bir ilcede cekmistim.

Su alttaki fotografim da hic birseycik almadi. Oysa ki ben asagidaki fotografi yukaridakine tercih ederim.

Sonsoz: Tabii ki derece almak sevindirdi. Almasaydim herhangi bir derece, cok da takmazdim herhalde. Ama sanat ogrencilerinin arasinda yer almak, bir sergiye katilmak daha cok sevindirdi beni. Insanlarin fotograflarimin onunde durup fotograflarimi tartismalari hosuma gitti. Yarismalar olmasa bile daha cok sergiye katilma karari aldim. Ben de varim bu iste demek cok hos!!!