Yine muzik dolu bir film izledim. Romanya'da bir bir kasabanin cevresinde kurulmus olan bir Cingene kasabasinda gecmekte film. Paris'li bir genc babasinin izinden gitmekte. Babasinin devamli dinledigi Nora Luca kasetini alip Romanya'nin yollarinda Nora Luca'yi aramakta genc. Bir cingene koyune dusuyor yolu bu arayis icinde. Cingelerein renkli yasamlarini, uzuntulerini, sevinclerini, kaygilarini, ve diger insanlarin cingenelere karsi olan onyargilari anlatilmakta. Biraz Emir Kusturica filmlerini andiriyor film.
Cok eglenceli, muzikle icice. En guzel ses tabii ki Nora Luca'ya ait.
Bir baska sarki yerel bir Cingene'nin agiti.
Hos bir film bence, izlemeye degdi diyebilirim.
mahallemde sonbahar
Yasadigim sehirin en cok sevdigim yani dogasi sanirim. Kapidan disari cikinca, her mevsim degisen renkleri ile agaclar cercelevemekte evleri. Cogu sehirde bu kadar agaci gormek bir luks olsa gerek. Turkiye'deyken gercekten yesillik bir yer bulmak icin 2-3 saat sehrin disina cikmak gerekirdi. Ama burada, kapimdan cikinca iste soyler manzaralarla karsilasiyorum.
Bu renkler maalesef cok gecici bir sure ile bizleri sevindiyor. Sadece 1 haftada renk degisimin zirvesi yasaniyor. Ertesi hafta genelde tum yapraklar dokulmus oluyor. Artik agaclardaki renk degisimin ne kadar surecegini tahmin ediyorum. Ve iki yakam bir arada da olsa bir sekilde kendimi disariya atiyorum.
Mahalleler bu kadar huzurlu ve guzel oldugu halde, tadini cikaran insan pek yok maalesef. Insanlar dogal parklara gidiyor, ama kopeklerini dolastirmadiklari surece mahallelerinde turlamiyorlar.
Tum sokaklar da bana kaliyor dolayisiyla. Doyasiya fotograf cekip yuruyus yapiyorum ve boylesine agac zengini br sehirde yasadigim icin sukrediyorum.
Bu renkler maalesef cok gecici bir sure ile bizleri sevindiyor. Sadece 1 haftada renk degisimin zirvesi yasaniyor. Ertesi hafta genelde tum yapraklar dokulmus oluyor. Artik agaclardaki renk degisimin ne kadar surecegini tahmin ediyorum. Ve iki yakam bir arada da olsa bir sekilde kendimi disariya atiyorum.
Mahalleler bu kadar huzurlu ve guzel oldugu halde, tadini cikaran insan pek yok maalesef. Insanlar dogal parklara gidiyor, ama kopeklerini dolastirmadiklari surece mahallelerinde turlamiyorlar.
Tum sokaklar da bana kaliyor dolayisiyla. Doyasiya fotograf cekip yuruyus yapiyorum ve boylesine agac zengini br sehirde yasadigim icin sukrediyorum.
overture(hom rong)
Bu aralar yogun bir sekilde farkli ulkelere ait filmler izlemekteyim. Bunlarda en hosuma gideni, dun aksam izledigim overture (hom rong)'du.Thailand'ı olaganca egzotikligi ile karsimiza koyuyor film. Geleneksel muzik aletlerinden biri olan ranad-ek (bir cesit zaylofon(xylophone)) ustasinin(Luang Pradit Pairoh) yasam oykusu. Cok kucuklugunde bu muzik aletinde ustaligini ve yetenegini kanitliyor.
Filmin basinda, rand ek biraz kulagimi tirmaladi. Muzigin kalitesini takdir etmek icin insanin kulagini egitmesini gerekiyor biraz. Hos bu her turlu sanat icin gerekli. Kubizm'i takdir etmek icin kubizm'i bilmek lazim, degil mi?
Filmin amaci, askeri donem sirasinda geleneksel muzigin Thailand'da yasaklanmasi. Turkiye'nin de tarihinde yaptigi benzer bir hatayi yapmislar Thailandlilar. Geleneksel muzik yerine, batinin muzigini halka dikte edince modernleseceklerini dusunmusler. Ve cogu geleneksel muzik aletinin calinmasini yasaklamislar. Kulturun en onemli ogelerinden biri olan geleneksel muzigi yok etmek, bir ulkeyi modernlestirmeye yetmiyor. Bizi etmedigi gibi gecmiste.
Herneyse, filmin zirve noktalarindan birinde genc muzisyen bir ustayla yaristiriliyor. Ikisi de ranad'da ustalar. Bu sekansi bir iki kez izledim. Gercekten hos, tavsiye ederim.
Filmin basinda, rand ek biraz kulagimi tirmaladi. Muzigin kalitesini takdir etmek icin insanin kulagini egitmesini gerekiyor biraz. Hos bu her turlu sanat icin gerekli. Kubizm'i takdir etmek icin kubizm'i bilmek lazim, degil mi?
Filmin amaci, askeri donem sirasinda geleneksel muzigin Thailand'da yasaklanmasi. Turkiye'nin de tarihinde yaptigi benzer bir hatayi yapmislar Thailandlilar. Geleneksel muzik yerine, batinin muzigini halka dikte edince modernleseceklerini dusunmusler. Ve cogu geleneksel muzik aletinin calinmasini yasaklamislar. Kulturun en onemli ogelerinden biri olan geleneksel muzigi yok etmek, bir ulkeyi modernlestirmeye yetmiyor. Bizi etmedigi gibi gecmiste.
Herneyse, filmin zirve noktalarindan birinde genc muzisyen bir ustayla yaristiriliyor. Ikisi de ranad'da ustalar. Bu sekansi bir iki kez izledim. Gercekten hos, tavsiye ederim.
songs from the southern seas
Global Lens filmleri kapsaminda gosterilen Kazakistan'dan Guney denizlerinden sarkilar adli bu filmi seyrettim.
Film, Kazakistan'in bir koyunde gecmekte. Bir Rus ciftci aile ile bir Kazak ciftci aile komsular. Rus ailenin ilk cocugunun dogum sahnesi ile basliyor film. Hem anne hem baba sarisin ve renkli gozlu, ama dogan cocuk esmer, hafif cekik gozlu ayni komsulari Assan gibi. Bu dogan cocuk uzerine, tabii ki Rus koca, Kazak komsusuyla ile karisi arasinda olasi bir iliskiden supheleniyor. Karisi da, komsusu da inkar etse de cocuk tam bir Kazak. Bu cocugun sirrini filmin sonunda anliyoruz. Cok dokunakli ve destansi bir sonu var filmin.
Film, bana ortaokulda ve lisede okudugumuz Orta Asya'ya dayanan kokenlerimizle ilgili bolumleri hatirlatti. At ustunde bozkirda dolasan, gocebe hayat suren, at sutu icen atalarimiz, hala Orta Asya'da o hayati surmekteymis meger. Nedense film benim icin cok anlamliydi, kendimi cok farkli hissettim sonunda, biraz aidiyet duygusuydu sanirim. Filmin sonlarinda ingilizceye cevrilmeyen birkac Turkce cumleyi de salonda anlayan tek kisi olmak da hosuma gitti sanirim.
Filmin farkli bolumlerini ayirt etmek icin perdeye yansitilan kuklalar kullanilmis. Bu kuklalar cok siirimsi bir oyku anlatiyorlar bize. Bir arayisin oykusu bu. Cok cok guzel bir oykuydu.
Ayni zamanda filmdeki sinematografi de cok basarili. Goruntuler super. Daglarin arasindaki koyun manzarasi, at surulurkenki bozkir manzaralari sahane.
Shel Silverstein
Bir arkadasim beni Shel Silverstein ile tanistirdi. 'The giving tree 'adli bir kitabini odunc verdi bana. Pek odunc vermesine gerek yokmus aslinda. 10 dakika'da okuyup bitirdim kitabi. Ama etkisi kaldi sanirim.
Herseyini vermeye hazir bir agac ile bir cocuk arasinda gecmekte kitap. Cocuk, agaci kucuk yasinda taniyor ve hayatinin sonuna kadar hayatinda tutuyor agaci. Ilk baslarda tum zamanini agacla geciren cocuk, hayatinin fakli donemlerinde agaca farkli gereksinimlerle geliyor, ve agac cocugun gereksinimlerini elinden geldigince hep karsiliyor.
Insanoglu'nun yasam dongusu cok guzel anlatilmis kitapta. Cok sevimli bir kitap. Kutuphane'de veya kitapcida bulursaniz okumadan birakmayin.
Kitabin animasyon versiyonu surada. Yazarin sesinden kitabi izleyebilirseniz.
Herseyini vermeye hazir bir agac ile bir cocuk arasinda gecmekte kitap. Cocuk, agaci kucuk yasinda taniyor ve hayatinin sonuna kadar hayatinda tutuyor agaci. Ilk baslarda tum zamanini agacla geciren cocuk, hayatinin fakli donemlerinde agaca farkli gereksinimlerle geliyor, ve agac cocugun gereksinimlerini elinden geldigince hep karsiliyor.
Insanoglu'nun yasam dongusu cok guzel anlatilmis kitapta. Cok sevimli bir kitap. Kutuphane'de veya kitapcida bulursaniz okumadan birakmayin.
Kitabin animasyon versiyonu surada. Yazarin sesinden kitabi izleyebilirseniz.
3 boyutlu kaldirim ressami
Sehrimizin yegane festivallerinden biri olan IdeaFestival'a bu sene Julian Beever konuk oldu. Internette cok fazla dolasiyor onun kaldirima cizdigi 3 boyutlu resimler.
Bizim kaldirimlarimizdan birine de su resmi cizdi 3 gun icinde.
Yaptigi resimlerin 3 boyutlu etkisini gormek icin belli bir noktadan bakmak gerekiyor. O noktaya sanatci, genis acili bir fotograf makinesi kuruyor. Referans noktasi olarak belirledigi bu noktaya gore 3 boyutlu resmini ciziyor.
Yaptigi iste cok titiz bir ressam. Her kucuk degisiklikten sonra gidip kamerada resmi bir daha kontrol ediyor. Gece gunduz calisti isi 3 gunde bitirebilmek icin.
Resmi tebesirle cizdigi icin, bu resimler bir hafta sonra yagmur sulari ile yok olacak. Bu kadar emek verdikten sonra nasil eserlerini bir kaldirimda yok olmaya birakiyor bilmiyorum. Arkasinda birakip gittiginde ne hissediyor onu da bilmiyorum. Sormadim o kadar isinin arasinda ona. Ama onun yasam misyonu da bu iste: tebesirle dunyanin farkli kaldirimlarina 3 boyutlu fotograflar cizmek.
Sanatcinin diger resimlerinden birkac ornek:
Bizim kaldirimlarimizdan birine de su resmi cizdi 3 gun icinde.
Yaptigi resimlerin 3 boyutlu etkisini gormek icin belli bir noktadan bakmak gerekiyor. O noktaya sanatci, genis acili bir fotograf makinesi kuruyor. Referans noktasi olarak belirledigi bu noktaya gore 3 boyutlu resmini ciziyor.
Yaptigi iste cok titiz bir ressam. Her kucuk degisiklikten sonra gidip kamerada resmi bir daha kontrol ediyor. Gece gunduz calisti isi 3 gunde bitirebilmek icin.
Resmi tebesirle cizdigi icin, bu resimler bir hafta sonra yagmur sulari ile yok olacak. Bu kadar emek verdikten sonra nasil eserlerini bir kaldirimda yok olmaya birakiyor bilmiyorum. Arkasinda birakip gittiginde ne hissediyor onu da bilmiyorum. Sormadim o kadar isinin arasinda ona. Ama onun yasam misyonu da bu iste: tebesirle dunyanin farkli kaldirimlarina 3 boyutlu fotograflar cizmek.
Sanatcinin diger resimlerinden birkac ornek:
la strada
Fellini demek cocukluga donus demek, masumiyet demek, hayaller demek, nostalji demek. La Strada'da da bunlarin hepsi var.
Aslinda sirkleri pek sevmem. Tek kanalli cocuklugumun bayramlarinda gosterilen sirkler beni hic acmazdi. LA strada'nin her ne kadar bir kismi sirklerde de gecse, daha ziyade bir yol hikayesi. O yuzden bu kadar sevdim sanirim. Bir kasabadan diger kasabaya giden ve her gittikleri yerde degisik insanlarla karsilasan, ev mefhumu olmayan, donecek bir yerleri olmayan bas kahramanlarimiz Zampano, Gelsomina ve Fool var filmde. Zampona'nin Gelsomina'ya karsi tarifi guc bagliligi var. Her an cocuklasabilen bir Gelsomina var. Zampona'ya kizan, kusen nazli mi nazli, iyi yurekli bir kizcagizi. Filmin sonunda kader var, rastlantilar var, dus kiriklari var... Cok dokunakli bir sonu var.
Gulumseyince dunyalar guzeli olan Gelsomina var.
Tum sert hatlari ile erkek mi erkek Anthony Queen var.
Ve tabii ki filmin muzigi var. Su huzunlu melodi Nino Rota tarafindan bestelenmis.
La Strada - Nino Rota
Aslinda sirkleri pek sevmem. Tek kanalli cocuklugumun bayramlarinda gosterilen sirkler beni hic acmazdi. LA strada'nin her ne kadar bir kismi sirklerde de gecse, daha ziyade bir yol hikayesi. O yuzden bu kadar sevdim sanirim. Bir kasabadan diger kasabaya giden ve her gittikleri yerde degisik insanlarla karsilasan, ev mefhumu olmayan, donecek bir yerleri olmayan bas kahramanlarimiz Zampano, Gelsomina ve Fool var filmde. Zampona'nin Gelsomina'ya karsi tarifi guc bagliligi var. Her an cocuklasabilen bir Gelsomina var. Zampona'ya kizan, kusen nazli mi nazli, iyi yurekli bir kizcagizi. Filmin sonunda kader var, rastlantilar var, dus kiriklari var... Cok dokunakli bir sonu var.
Gulumseyince dunyalar guzeli olan Gelsomina var.
Tum sert hatlari ile erkek mi erkek Anthony Queen var.
Ve tabii ki filmin muzigi var. Su huzunlu melodi Nino Rota tarafindan bestelenmis.
La Strada - Nino Rota
Caykovski
Bu hafta Harvard tip mezunu olan psikiyatrist ve piyanist Richard Kogan'in Caykovski'nin psikoljik durumunu inceleyen bir konusmasina katildim. Richard Kogan, piyano basinda bir konusma verdi. Hem Caykovski'yi anlatti bizlere, hem de Caykovski'nin eserlerini yorumladi. Ilginc bir konusmaydi kesinlikle.
Caykovski omrunun cogunu kronik depresyonda gecirmis. Cok fazla intihar deneyiminde bulunmus. Olumu de her ne kadar kolera diye teshis edilmisse de aslinda arsenik zehirlenmesiymis. Oldugunde 50 yasindaymis ama en az 70 gosteriyormus.
Caykovski'nin ilk bunalimi, 14 yasinda annesini kaybetmesi ile baslamis. Daha sonra konservatuar icin ailesinin yanindan tek basina Moskova'ya gidince cok derin baska bir bunalima girmis. Kardeslerien cok duskunmus. Daha sonra 29 yasinda iken 15 yasindaki bir konservatuar ogrencisine asik olmus. Escinsel bir iliski yasamislar 4 yil boyunca. Bu iliskinin sonunda 19 yasindaki ogrenci kendini oldurmus. Caykovski bu olumden kendini suclamis hep.
Daha sonra escinselligini toplumdan saklamak icin bir kadinla evlenmis. Bu kadin Caykovski'ye anormal asikmis. Caykovski escinsel oldugunu soyledigi halde evlenmeyi kabul etmis. Ama bu evlilik yurumemis. Caykovski kadinin yuzunu gormemek icin neler neler yapmamis. En sonunda gidip Ocak ayinda buzlu bir nehirde saatlerce durmus olmeyi bekleyerek. Direk bir intihara girismemis, cunku ailesinin itibarini zedelemekten korkuyormus. Bu olayi ogrenen karisi, evliliklerinin 9. haftasinda Caykovski'yi terketmis.
Caykovski tekrar mutlu mesut escinselligine donmus. Yine o yil, Caykovski'nin hayatina baska bir kadin girmis. Ama bu Caykovski'nin muzigine hayranmis ve onu karsiliksiz olarak desteklemek istiyormus. Caykovski'nin bu zengin hayrani 14 yil boyunca maddi ve manevi anlamda desteklemis onu. Bu 14 yil boyunca birbirlerini hic gormemisler, kadinin sarti buymus. Ama binlerce uzun mektup yazmislar birbirlerine. 14 yil sonra, kadin birden destegini cekmis Caykovski'den. Caykovski maddi anlamda zaten rahatmis o destegini cektiginde, ama kadin metuplarini tamamen kesmis. Caykovski'nin ruhunu bu platonik iliski o kadar besliyormus, iliski bittiginde acayip cuvallamis Caykovski.
Caykovski 40 yaslarindayken 15 yasindaki erkek yegenine karsi ask duymus kendinden igrenerek. 50 yaslarindayken yine 15 yasindaki bir konservatuar ogrencisiyle iliski yasamis. Caykovski ne kadar yaslanirsa hep 15 yasindaki erkek cocuklardan hoslanmis. Bu iliskiyi ogrenen diger konservatuar hocalari, oturup kendisiyle konusmus, ve yaptiginin cok asagilik birsey oldugunu, kendini yok etmesinin bu dunyaya daha hayirli olacagini soylemisler. Arsenigin oldurme semptomlarinin da o gunlerde cok yaygin olan kolera'ya cok benzestigini ve insanlara bunun intihar degil kolera olarak duyurulacagina garanti vermisler. Olume coktan hazir olan Caykovski, olmeden once son senfonisi olan Pathetique(acinasi)'i bestelemis. Konusmaciya gore bundan guzel bir veda mektubu yazilamazmis.
Ben Caykovski'den kucucuk bir kuple paylasayim. Melodinin guzelligi tartisilmaz sanirim. (Bu arada Caykovski piyano calmayi bilmeyen bir besteciymis, o yuzden piyanistlerin sinirlarini hic dusunmeden piyano eserleri bestelemis, siradisiligi da buradan geliyormus. Bir de orkestra eserlerinde gittikce olgunlasan Caykovski, piyano eserlerinde gittikce kotulesmis. Onun ilk zamanlar besteledigi piyano eserleri, onun en iyi piyano besteleriymis. Hocasi Rubinstein, onun eserlerini begenmese de, o kesinlikle herhangi bir degisiklige gitmemis tarzinda. Bu da muzik bilgisi olsun.)
6. June: Barcarolle - Vladimir Ashkenazy [Piano]
Bir de unlu Finddikiran balesinden su melodiyi paylasayim.
Tchaikovsky - Dance of the Sugar Plum Fairy1.mp3 -
Sonsoz: Aslinda konusmayi dinlerken, hem doktorumuzun piyano performansindan hoslanmis, hem de Caykovski hakkinda birseyler ogrendigimi dusunmustum. Sonra dusundum de, konusmaci bizi Caykovski'nin ozel hayatini rontgenlemeye zorladi resmen. Gunumuzde ne depresyon, ne escinsellik siradisi. Cok da derin psikolojik gozlemler yapmamis Caykovski'nin muzigi karsisinda. Neyse efendim, Caykovski'nin muzigindeki derin huzunun esasisnda depresyon ve yalnizlik yatmaktaymis. Ama her escinsel, her depresyon hastasi Caykovski olamiyor. O yuzden Caykovski'yi takdir etmeye devam edelim diyorum ben.
Caykovski omrunun cogunu kronik depresyonda gecirmis. Cok fazla intihar deneyiminde bulunmus. Olumu de her ne kadar kolera diye teshis edilmisse de aslinda arsenik zehirlenmesiymis. Oldugunde 50 yasindaymis ama en az 70 gosteriyormus.
Caykovski'nin ilk bunalimi, 14 yasinda annesini kaybetmesi ile baslamis. Daha sonra konservatuar icin ailesinin yanindan tek basina Moskova'ya gidince cok derin baska bir bunalima girmis. Kardeslerien cok duskunmus. Daha sonra 29 yasinda iken 15 yasindaki bir konservatuar ogrencisine asik olmus. Escinsel bir iliski yasamislar 4 yil boyunca. Bu iliskinin sonunda 19 yasindaki ogrenci kendini oldurmus. Caykovski bu olumden kendini suclamis hep.
Daha sonra escinselligini toplumdan saklamak icin bir kadinla evlenmis. Bu kadin Caykovski'ye anormal asikmis. Caykovski escinsel oldugunu soyledigi halde evlenmeyi kabul etmis. Ama bu evlilik yurumemis. Caykovski kadinin yuzunu gormemek icin neler neler yapmamis. En sonunda gidip Ocak ayinda buzlu bir nehirde saatlerce durmus olmeyi bekleyerek. Direk bir intihara girismemis, cunku ailesinin itibarini zedelemekten korkuyormus. Bu olayi ogrenen karisi, evliliklerinin 9. haftasinda Caykovski'yi terketmis.
Caykovski tekrar mutlu mesut escinselligine donmus. Yine o yil, Caykovski'nin hayatina baska bir kadin girmis. Ama bu Caykovski'nin muzigine hayranmis ve onu karsiliksiz olarak desteklemek istiyormus. Caykovski'nin bu zengin hayrani 14 yil boyunca maddi ve manevi anlamda desteklemis onu. Bu 14 yil boyunca birbirlerini hic gormemisler, kadinin sarti buymus. Ama binlerce uzun mektup yazmislar birbirlerine. 14 yil sonra, kadin birden destegini cekmis Caykovski'den. Caykovski maddi anlamda zaten rahatmis o destegini cektiginde, ama kadin metuplarini tamamen kesmis. Caykovski'nin ruhunu bu platonik iliski o kadar besliyormus, iliski bittiginde acayip cuvallamis Caykovski.
Caykovski 40 yaslarindayken 15 yasindaki erkek yegenine karsi ask duymus kendinden igrenerek. 50 yaslarindayken yine 15 yasindaki bir konservatuar ogrencisiyle iliski yasamis. Caykovski ne kadar yaslanirsa hep 15 yasindaki erkek cocuklardan hoslanmis. Bu iliskiyi ogrenen diger konservatuar hocalari, oturup kendisiyle konusmus, ve yaptiginin cok asagilik birsey oldugunu, kendini yok etmesinin bu dunyaya daha hayirli olacagini soylemisler. Arsenigin oldurme semptomlarinin da o gunlerde cok yaygin olan kolera'ya cok benzestigini ve insanlara bunun intihar degil kolera olarak duyurulacagina garanti vermisler. Olume coktan hazir olan Caykovski, olmeden once son senfonisi olan Pathetique(acinasi)'i bestelemis. Konusmaciya gore bundan guzel bir veda mektubu yazilamazmis.
Ben Caykovski'den kucucuk bir kuple paylasayim. Melodinin guzelligi tartisilmaz sanirim. (Bu arada Caykovski piyano calmayi bilmeyen bir besteciymis, o yuzden piyanistlerin sinirlarini hic dusunmeden piyano eserleri bestelemis, siradisiligi da buradan geliyormus. Bir de orkestra eserlerinde gittikce olgunlasan Caykovski, piyano eserlerinde gittikce kotulesmis. Onun ilk zamanlar besteledigi piyano eserleri, onun en iyi piyano besteleriymis. Hocasi Rubinstein, onun eserlerini begenmese de, o kesinlikle herhangi bir degisiklige gitmemis tarzinda. Bu da muzik bilgisi olsun.)
6. June: Barcarolle - Vladimir Ashkenazy [Piano]
Bir de unlu Finddikiran balesinden su melodiyi paylasayim.
Tchaikovsky - Dance of the Sugar Plum Fairy1.mp3 -
Sonsoz: Aslinda konusmayi dinlerken, hem doktorumuzun piyano performansindan hoslanmis, hem de Caykovski hakkinda birseyler ogrendigimi dusunmustum. Sonra dusundum de, konusmaci bizi Caykovski'nin ozel hayatini rontgenlemeye zorladi resmen. Gunumuzde ne depresyon, ne escinsellik siradisi. Cok da derin psikolojik gozlemler yapmamis Caykovski'nin muzigi karsisinda. Neyse efendim, Caykovski'nin muzigindeki derin huzunun esasisnda depresyon ve yalnizlik yatmaktaymis. Ama her escinsel, her depresyon hastasi Caykovski olamiyor. O yuzden Caykovski'yi takdir etmeye devam edelim diyorum ben.
Los Angeles aka Melekler Sehri
Ben gecen Temmuz'da bir Los Angeles kacamagi yapmistim. Ondan bahsedeyim bugunku gezi yazimda.
Ilk once, cok yorgundum yine bu gezi oncesi. Buradan Kaliforniya'ya gitmek genelde 10 saat suruyor ucak aktarmalari ile ve artik cok isteksizce yapiyorum bu gezileri. Ustune ustluk 3 saatlik bir zaman farki var. Boyle olunca kucuk bir jetlag yasiyorum oradan buraya tekrar dondugumde. Yakinda maalesef yine bir Kaliforniya gezim var ve simdiden kafami hazirliyorum.
(Kaliforniya'ya ucar iken Arizona'daki Grand Kanyon uzerinden geciyoruz, gercekten doga harikasi bir yer. Ucaktan cok etkileyici gozukuyor. )
Los Angeles'e gittigimde soyledigim gibi yorgundum. Hollywood bulvarinda 1 gun gecirdim. Bu bulvarda sadece turistler gorulmekte. Garip tipler var ortalikta, cogu uyusturucu bagimlisi gibi duruyor uzaktan. Biraz sakat bir yer. Oyle ucuzcu Cin isi Hollwood tisortleri satan yerler var. Yani Hollywood da boyle bir caddeymis diyerekten dus kirikliklari ile gezindim, durdum bu caddede. Oskar torenlerinin yapildigi Kodak sinemasina gittim. Baska bir dus kirikligi yasadim. Hollywood bulvari, cok uzun ve kadirimlarinda binlerce yildizin yildizi var bildiginiz uzere. En unluler Kodak sinemasinin yanina yoresine yerlesmis. Oyle 4-5 blok yuruyunce yildizlardaki isimleri tanimiyorsunuz.
Ben gittigimde Micheal Jackson yeni olmustu. Herbir kosede Micheal Jackson tisortu satiliyordu. 2 gunde bir olum ancak bu kadar ticarete dokulurdu ABD'de.
Los Angeles'da yogun bir Meksikali populasyon var. Beyaz ABD'liler azinlikta. Benim sehirde azinlikta olan Meksika'lilar cogu zaman cok saygili ve hicbir zaman onlara onyargi ile yaklasmamisimdir. Ama Los Angeles'ta cogunlukta olan Meksika'lilar sinirlerimi hoplatacak kadar saygisiz ve kabaydi. Sikayet ediyorum yasadigim sehrin kucuklugunden ama kucuk sehirlerde insan kendini gercekten daha huzurlu hissediyor.
Los Angeles'da, Universal'in film studyolarini gezdim. Bu gezimin tek nedeni filmelere olan duskunlugum. Yoksa boyle yapay eglence merkezleri bana gore degil. Studyo'da en cok setleri dolastirdiklari turu begendim. Filmlerde kullanilan yuksek teknoloji ve muhendislik hayranlik uyandiriciydi. Action film severi olmadigim halde, CSI dizilerinin kasli erkekleriyle yapilan bol sulu, atesli, helikopterli canli sovdan da biraz keyif aldim. Bu 4 boyutlu Shrek ne hikayeymis diye merak ederdim. Koltuklar ozel dizayn ve oynayabiliyorlar Shrek'i gosterdikleri salonda. Diyelim Shrek filmde tukuruyor seyircilere dogru, birdenbire yuzunuze su sicratiyorlar onunuzdeki koltugun su haznesinden, iiiyyykkk oluyorsunuz. Baska da hiiiicbir esprisi yok olayin. Bu yapay eglence merkezleri hiiiic benlik degil, birkez daha kanitlamis oldum kendime. Bir kere, her sovun onunde boyle saatlerce bekliyorsunuz, cok yoruluyorsunuz, o kadar para verdiginiz icin de her birseyi yapmak istiyorsunuz, boyle olunca ogleden sonra tam bir yorgunluk abidesine donusuyorsunuz ve kesinlikle hicbirseyden zevk almiyorsunuz. ABD'de ya da dunyanin herhangi bir yerinde, bir daha yapay bir eglence merkezine gidersem de iki olsun diyorum.
Los Angeles'de Hollywood Bulvarinda yururken bir bakkala girdim birseyler almak icin. Bakkalda ABD'de gordugum en ucuz pastirma ve ABD'de hic goremedigim bizim oralara ozgu pastane urunleri vardi. Pastirma'yi soyleyis tarzimdan hemen Turk oldugumu anlayan Ermeni asilli Mike, bana Hollywood bulvari uzerinde bir Ermeni lokantasi tavsiye etti. Kac yildir buradayim, ama orada yedigim yemek kadar guzel bir yemek yedigimi pek hatirlamiyorum. Buralardaki Turk lokantalari cok fazla Orta Dogu yemeklerine kaymis, kebap+humus haricinde birsey onermiyorlar. Ama bu Ermeni lokantasi coook coook basariliydi. Onden getirdikleri lahana salatasi diye birsey de kesfettirdiler bana, bir aydir hergun lahana salatasi yapiyorum. Cok leziz. Bu lokantadan cikip taksiyle kaldigim otele gittim. Taksicide sansima Ermeni cikti. Boylece LA'de yogun bir Ermeni populasyonu oldugunu da ogrenmis oldum. Aintap'ta kokleri olan Yohannas en az bizimkiler kadar merakliydi kadin musterisine karsi. Bana yol boyu sacma sapan sorular sordu. Bunlar kisiseldi genelde. O yuzden sacma diyorum. Oyle Ermeni meselesi falan konusmadik. Ermenistan'dan gelmis, ekonominin iyi oldugu zamanlarda kuyumculuk yapmis, bu aralar sadece taksi soforlugu yapiyormus, cocuklarini geleneksel yetistirmeye calisip Los Angeles'in uyusturucu batagindan uzak tutmaya calisiyormus. 60 dakika suren yol hic bitmeyecek sandim, Johannes'un baskili kisisel sorulari ve kisisel hayati yordu beni.
Hollywood bulvari ve Universal turundaki fiyaskodan sonra, Pasedena'daki yuksek yildizli otelime yerlestim, katildigim konferans karsiliyordu tum masraflari sagolsun. Bir gun once Hollywood bulvarinda kaldigim hostelden sonra guzelim otelden hic cikasim gelmedi. Otelin havuzundan ve jakuzisinden cikip Los Angeles'in plajlarina gitmedim. Iste ben de yorgunluga yenik dusup otelden cikmayan tiplere donusmustum. Neredeydi ayaklarinin alti su toplayana kadar gezen nurvenur??? Aslinda, cok fazla filmde geciyor plajlar, ilginc olabilirdi. Ama kendimde gidip de plajlari goreyim enerjisi bulamadim. Pasedena'nin zengin sokaklarinda azicik turladim. Sonra Los Angeles macerama son verdim.
Son Soz: Los Angeles'de hic melek goremedim. Eger LA'de bir yerlerde melekler varsa, bu sehire biraz daha iyi bakin diyorum onlara. Kaliforniya'nin maddiyat agirlikli, kulturden yoksun, egitimden yoksun kaba insanlarla dolu sehirleri benden uzak olsun. Havalari serin olsa da ben New York-Boston civarinda daha mutlu hissediyorum kendimi. LA'e de umarim bir daha yolum dusmez diyerekten yazimi bitiriyorum.
Ilk once, cok yorgundum yine bu gezi oncesi. Buradan Kaliforniya'ya gitmek genelde 10 saat suruyor ucak aktarmalari ile ve artik cok isteksizce yapiyorum bu gezileri. Ustune ustluk 3 saatlik bir zaman farki var. Boyle olunca kucuk bir jetlag yasiyorum oradan buraya tekrar dondugumde. Yakinda maalesef yine bir Kaliforniya gezim var ve simdiden kafami hazirliyorum.
(Kaliforniya'ya ucar iken Arizona'daki Grand Kanyon uzerinden geciyoruz, gercekten doga harikasi bir yer. Ucaktan cok etkileyici gozukuyor. )
Los Angeles'e gittigimde soyledigim gibi yorgundum. Hollywood bulvarinda 1 gun gecirdim. Bu bulvarda sadece turistler gorulmekte. Garip tipler var ortalikta, cogu uyusturucu bagimlisi gibi duruyor uzaktan. Biraz sakat bir yer. Oyle ucuzcu Cin isi Hollwood tisortleri satan yerler var. Yani Hollywood da boyle bir caddeymis diyerekten dus kirikliklari ile gezindim, durdum bu caddede. Oskar torenlerinin yapildigi Kodak sinemasina gittim. Baska bir dus kirikligi yasadim. Hollywood bulvari, cok uzun ve kadirimlarinda binlerce yildizin yildizi var bildiginiz uzere. En unluler Kodak sinemasinin yanina yoresine yerlesmis. Oyle 4-5 blok yuruyunce yildizlardaki isimleri tanimiyorsunuz.
Ben gittigimde Micheal Jackson yeni olmustu. Herbir kosede Micheal Jackson tisortu satiliyordu. 2 gunde bir olum ancak bu kadar ticarete dokulurdu ABD'de.
Los Angeles'da yogun bir Meksikali populasyon var. Beyaz ABD'liler azinlikta. Benim sehirde azinlikta olan Meksika'lilar cogu zaman cok saygili ve hicbir zaman onlara onyargi ile yaklasmamisimdir. Ama Los Angeles'ta cogunlukta olan Meksika'lilar sinirlerimi hoplatacak kadar saygisiz ve kabaydi. Sikayet ediyorum yasadigim sehrin kucuklugunden ama kucuk sehirlerde insan kendini gercekten daha huzurlu hissediyor.
Los Angeles'da, Universal'in film studyolarini gezdim. Bu gezimin tek nedeni filmelere olan duskunlugum. Yoksa boyle yapay eglence merkezleri bana gore degil. Studyo'da en cok setleri dolastirdiklari turu begendim. Filmlerde kullanilan yuksek teknoloji ve muhendislik hayranlik uyandiriciydi. Action film severi olmadigim halde, CSI dizilerinin kasli erkekleriyle yapilan bol sulu, atesli, helikopterli canli sovdan da biraz keyif aldim. Bu 4 boyutlu Shrek ne hikayeymis diye merak ederdim. Koltuklar ozel dizayn ve oynayabiliyorlar Shrek'i gosterdikleri salonda. Diyelim Shrek filmde tukuruyor seyircilere dogru, birdenbire yuzunuze su sicratiyorlar onunuzdeki koltugun su haznesinden, iiiyyykkk oluyorsunuz. Baska da hiiiicbir esprisi yok olayin. Bu yapay eglence merkezleri hiiiic benlik degil, birkez daha kanitlamis oldum kendime. Bir kere, her sovun onunde boyle saatlerce bekliyorsunuz, cok yoruluyorsunuz, o kadar para verdiginiz icin de her birseyi yapmak istiyorsunuz, boyle olunca ogleden sonra tam bir yorgunluk abidesine donusuyorsunuz ve kesinlikle hicbirseyden zevk almiyorsunuz. ABD'de ya da dunyanin herhangi bir yerinde, bir daha yapay bir eglence merkezine gidersem de iki olsun diyorum.
Los Angeles'de Hollywood Bulvarinda yururken bir bakkala girdim birseyler almak icin. Bakkalda ABD'de gordugum en ucuz pastirma ve ABD'de hic goremedigim bizim oralara ozgu pastane urunleri vardi. Pastirma'yi soyleyis tarzimdan hemen Turk oldugumu anlayan Ermeni asilli Mike, bana Hollywood bulvari uzerinde bir Ermeni lokantasi tavsiye etti. Kac yildir buradayim, ama orada yedigim yemek kadar guzel bir yemek yedigimi pek hatirlamiyorum. Buralardaki Turk lokantalari cok fazla Orta Dogu yemeklerine kaymis, kebap+humus haricinde birsey onermiyorlar. Ama bu Ermeni lokantasi coook coook basariliydi. Onden getirdikleri lahana salatasi diye birsey de kesfettirdiler bana, bir aydir hergun lahana salatasi yapiyorum. Cok leziz. Bu lokantadan cikip taksiyle kaldigim otele gittim. Taksicide sansima Ermeni cikti. Boylece LA'de yogun bir Ermeni populasyonu oldugunu da ogrenmis oldum. Aintap'ta kokleri olan Yohannas en az bizimkiler kadar merakliydi kadin musterisine karsi. Bana yol boyu sacma sapan sorular sordu. Bunlar kisiseldi genelde. O yuzden sacma diyorum. Oyle Ermeni meselesi falan konusmadik. Ermenistan'dan gelmis, ekonominin iyi oldugu zamanlarda kuyumculuk yapmis, bu aralar sadece taksi soforlugu yapiyormus, cocuklarini geleneksel yetistirmeye calisip Los Angeles'in uyusturucu batagindan uzak tutmaya calisiyormus. 60 dakika suren yol hic bitmeyecek sandim, Johannes'un baskili kisisel sorulari ve kisisel hayati yordu beni.
Hollywood bulvari ve Universal turundaki fiyaskodan sonra, Pasedena'daki yuksek yildizli otelime yerlestim, katildigim konferans karsiliyordu tum masraflari sagolsun. Bir gun once Hollywood bulvarinda kaldigim hostelden sonra guzelim otelden hic cikasim gelmedi. Otelin havuzundan ve jakuzisinden cikip Los Angeles'in plajlarina gitmedim. Iste ben de yorgunluga yenik dusup otelden cikmayan tiplere donusmustum. Neredeydi ayaklarinin alti su toplayana kadar gezen nurvenur??? Aslinda, cok fazla filmde geciyor plajlar, ilginc olabilirdi. Ama kendimde gidip de plajlari goreyim enerjisi bulamadim. Pasedena'nin zengin sokaklarinda azicik turladim. Sonra Los Angeles macerama son verdim.
Son Soz: Los Angeles'de hic melek goremedim. Eger LA'de bir yerlerde melekler varsa, bu sehire biraz daha iyi bakin diyorum onlara. Kaliforniya'nin maddiyat agirlikli, kulturden yoksun, egitimden yoksun kaba insanlarla dolu sehirleri benden uzak olsun. Havalari serin olsa da ben New York-Boston civarinda daha mutlu hissediyorum kendimi. LA'e de umarim bir daha yolum dusmez diyerekten yazimi bitiriyorum.
araf
Herkesler Ask'tan konusurken ben Araf'tan bahsedeyim. Ya da Ingilizce ismiyle 'The Saint of Incipient Insanities' den.
Bu kitabin cok populer oldugu yillari hatirliyorum. Herkesin elinde cikolata kapli bir kitap vardi yine. Ve yine sevenler sevmeyenler kamplasmisti. Nedense o zamanlar cok bir istek duymamistim bu kitabi okumak icin. Bu yaz bir arkadasim ben sevmedim ama belki sen seversin, kendinden birseyler bulabilirsin dedi. Ben de hadi kutuphaneden alip okuyayim dedim.
Herhalde kitabi ciktigi yillarda degil de simdi okumam gerekiyormus. Benim de ulkemi degisitirmem, ABD'ye doktora yapmaya gelmem gerekiyormus. Omer gibi capkin mi capkin bir arkadasimin, Abed gibi sinirli elestirel bir Tunus'lu arkadasimin, Allegre gibi gonullu islerde gonulluce calisan arkadaslarimin, farkli dinleri icigine cicigine kadar arastiran spirutuel arkadaslarimin, Meksika asilli arkadaslarimin, Gail gibi vegan arkadaslarimin, Debra gibi lezbiyen arkadaslarimin, mahallemde bir surgu arabasiyla dolasan neredeyse hergun gordugum evsiz birinin olmasi gerekiyormus. Hatta, Boston'u bile gormus olmam gerekiyormus, T'ye binmem, Huntington Av. uzerinde zaman gecirmem, Boston'da Omer'lerin kaldigi gibi bir evde kalip kucagimda kedi bile sevmem gerekiyormus. Benim bu kitabi simdi okumam gerekiyormus, kendimle ve cevremdekilerle iliskilendirmek icin. Belki 4 yil once Turkce'sini Ankara'da okusaymisim, Odtu'de gecen kisim haricinde, cok da kendimle ve cevremdekilerle iliskilendirmezdim bu kitabi, kurgusunu cok siradan bulabilirdim.
Kitabi Ingilizcesinden okudum efendim ve Elif Safak yuzunden yine ingilizce sozcuklerin anlamlarina bakmak zorunda kaldim. Uzun zamandir sozluk almiyordum elime. Ingilizcesini fazlasiyla kiskandim bu kitabinda. Baba ve Pic'in Ingilizcesinde bu kadar edebiyat yapmamisti, bu kadar farkli kelimeler kullanmamisti. Sadece Ingilizce degil, Ispanyolca ve Arapca bilgisini de konusturmus Elif Safak. Benim gibi, sol beyni sag beynine gore daha iyi calisan, ve Ingilizce'yi bile hala sular seller gibi konusamayan bir muhendisi, bu cok dil bilme ozelligi acayip kiskandiriyor.
Abed'in kendi dilindeki atasozleri ve deyimleri Ingilizce'ye cevirmesi bana kendimi hatirlatti. Ilk yil ozellikle bazi Turkce deyimleri kullanmak isterdim yeri geldiginde. Ingilizcesini bilmezdim. Turkce'de soyle bir soz vardir deyip cevirmeye calisirken de 'o an'i kaybetmis olurdum. Sonra cevirmekten vazgectim, ceviri deyimler hicbir zaman cuk diye oturmuyor yerine. ( "cuk diye oturmak" gelde cevir Ingilizce'ye bakalim :) )
Elif Safak, Amerika'daki farkli hayatlari cok guzel incelemis. Bu kadar farkli insanin icine girdi mi, benzer deneyimleri oldu mu, okuduklarindan mi etkilendi, yoksa arkadaslarinin deneyimlerinden mi yola cikti bilinmez. Ben de cok farkli insanla tanistim burada, ama yemek sorunlari olan kadainlari henuz tanimadim mesela. Sanirim Kadin Haklari konusunda bir merkezde bir sure calistigindan bu kadar farkli kadin profiline eristi. Kitapta da bas kahramanlarimiz erkek olmasina ragmen buram buram bir kadin ruhu tasiyordu kitaptan. Kitaptaki teyzeler ve Allegre'nin yasami da biraz Baba ve Pic'teki teyzeleri hatirlatiyordu.
Elif Safak'i yine Rock, Metal bilgisinden dolayi tebrik ediyorum. Omer'in dinledigi gruplari ve sarkilari cok yerinde kullanmis. Benim muzik tarzim olmadigindan cogu grubu bilmisligim yok. Yalnizca Portishead'in Only You'sunu biliyordum.
Only You - Portishead
Kitabi okuduktan sonra, baskalari ne demis diye bakindim biraz, genelde herkes takintili bir sekilde "neden kitap ingilizce yazilmis"'a takilmis. Ben bu kitabin ozellikle Turkler icin yazildigini dusunmedim. Yazar, farkli gecmislerden gelen insanlari birlestirmis ve onlarin da kitapta kendilerinden birseyler bulmasini istemis. Ve kitabi sanildigi uzerine Turk okuruna gore hazirlamamis. O yuzden Turkiye'den okuyup da ne kadar zuppe kendi dilinde yazmiyor diyenleri anlayissiz buluyorum. Yine Turkiye'den okuyup sevmeyenleri anliyorum, kendileriyle ozdeslestiremediklerinden sevmemis olabilirler. Ben de Elif Safak'in en guzel kitabi diyemem, (bence en guzeli Mahremdi), ama kendimden birseyler buldugumdan ve biraz belgeselimsi bir tad aldigimdan okurken hoslandim diyebilirim.
Elif Safak'in kitaplarinda soyle birsey yapmak geciyor icimden, alip tum gereksiz, ise yaramayan cumleleri atip, ortaya kitabin yarisi kadar, daha oz bir kitap cikarmak. Ozellikle yine son 50 sayfasi cok gereksizdi. Bu son 50 sayfa kurgu acisindan Baba ve Pic'le cok fazla ortak nokta icermekteydi. Dugum karakterlerinin birinin Istanbul'a gelisi ve burada gelisenler ve Istanbul tahlili. Abed'in annesi Zahra'nin Boston'a gelisi de kitaba birsey katmamisti. Hangi Fas'li annesine ismiyle hitap ediyor, o da ayri bir merak konum oldu. Zahra'nin gelisiyle geleneksel Elif Safak ogesi olar cinlerin kitaptaki yeri de cok siritmisti. Sanirim Elif Safak'in da tam yureginin ustune baski yapan bir cin'i var. Ve bu cin, eger kitaplarinda kendinden ve arkadaslarindan bahsedilmezse cok fena baski yapiyor Elif Safak'a. Elif Safak'da sagolsun her kitabindan cin'lere yer veriyor. Egzotik olmaya calisiyor sanirim.
Bu arada, Ingilizce baskisinin on yuzunde Ortakoy camii ve bogaz koprusu var, arka yuzunde Boston fotograflari var. Turkce baskida da bilindigi uzere, cikolatalara uzanan bir kasik var. Iki baski da insani cok dusundurmuyor, icindeki tum kahramanlari cok yansitmiyor. Sadece Gail'i cok yuzeysel olarak yansitiyor kapaklar. Bence Elif Safak, cinlerine istasareye gecip, su kapak tasarlama isini bir sekilde duzeltmeli. Yoksa daha cok elestirilecek sig kapak tasarimlari ile.
Bir de kitapta en cok hosuma giden bolum Gail'in universiteye basladigi yildi, sonra onun gonul abla mektuplari geldi ki onlar da cok hostu. Cok icten ve guzel bir bolumdu, kitabin devaminda oraya tekrar donulecegini sandim umutla, ama o oyku cok yarim kaldi. Kitaptaki devamlilik biraz sorunlu bana gore.
Bir de kitapta Gail'in kedilerinin adi "West" and "The Rest" idi. Ses uyumu cok hos. Turkce'ye bu kedi isimleri nasil cevrilmis acaba merak ettim. Tabii West'e bu kadar yalakalik yapan "The Rest" de guzel metafor olmus. Digerlerinin batiya olan karsiliksiz sevdasi, ne soylenebilir ki...
Kitap'in son sayfasindan bir satir:
"kim gerçek yabancı- bir ülkede yaşayıp başka bir yere ait olduğunu bilen mi yoksa kendi ülkesinde bir yabancı hayatı sürüp, ait olacak başka bir yeri de olmayan mı? "
Sonsoz: Amerika'da doktora yapiyorsaniz ve hala okumadiysaniz siddetle tavsiye ederim. Turkiye'de ve okumadiysaniz, farkli tur insanlarin ayni cati altinda buralarda cok kolaylikla bir araya geldigini ve tum karakterlerin gercek hayattan bire bir karsiliklarinin oldugunu garaanti ederim. Eminim biryerlerde bir zamanlar kendinizi yabanci hissettiyseniz, siz de seversiniz bu kitabi bir sekilde.
Bu kitabin cok populer oldugu yillari hatirliyorum. Herkesin elinde cikolata kapli bir kitap vardi yine. Ve yine sevenler sevmeyenler kamplasmisti. Nedense o zamanlar cok bir istek duymamistim bu kitabi okumak icin. Bu yaz bir arkadasim ben sevmedim ama belki sen seversin, kendinden birseyler bulabilirsin dedi. Ben de hadi kutuphaneden alip okuyayim dedim.
Herhalde kitabi ciktigi yillarda degil de simdi okumam gerekiyormus. Benim de ulkemi degisitirmem, ABD'ye doktora yapmaya gelmem gerekiyormus. Omer gibi capkin mi capkin bir arkadasimin, Abed gibi sinirli elestirel bir Tunus'lu arkadasimin, Allegre gibi gonullu islerde gonulluce calisan arkadaslarimin, farkli dinleri icigine cicigine kadar arastiran spirutuel arkadaslarimin, Meksika asilli arkadaslarimin, Gail gibi vegan arkadaslarimin, Debra gibi lezbiyen arkadaslarimin, mahallemde bir surgu arabasiyla dolasan neredeyse hergun gordugum evsiz birinin olmasi gerekiyormus. Hatta, Boston'u bile gormus olmam gerekiyormus, T'ye binmem, Huntington Av. uzerinde zaman gecirmem, Boston'da Omer'lerin kaldigi gibi bir evde kalip kucagimda kedi bile sevmem gerekiyormus. Benim bu kitabi simdi okumam gerekiyormus, kendimle ve cevremdekilerle iliskilendirmek icin. Belki 4 yil once Turkce'sini Ankara'da okusaymisim, Odtu'de gecen kisim haricinde, cok da kendimle ve cevremdekilerle iliskilendirmezdim bu kitabi, kurgusunu cok siradan bulabilirdim.
Kitabi Ingilizcesinden okudum efendim ve Elif Safak yuzunden yine ingilizce sozcuklerin anlamlarina bakmak zorunda kaldim. Uzun zamandir sozluk almiyordum elime. Ingilizcesini fazlasiyla kiskandim bu kitabinda. Baba ve Pic'in Ingilizcesinde bu kadar edebiyat yapmamisti, bu kadar farkli kelimeler kullanmamisti. Sadece Ingilizce degil, Ispanyolca ve Arapca bilgisini de konusturmus Elif Safak. Benim gibi, sol beyni sag beynine gore daha iyi calisan, ve Ingilizce'yi bile hala sular seller gibi konusamayan bir muhendisi, bu cok dil bilme ozelligi acayip kiskandiriyor.
Abed'in kendi dilindeki atasozleri ve deyimleri Ingilizce'ye cevirmesi bana kendimi hatirlatti. Ilk yil ozellikle bazi Turkce deyimleri kullanmak isterdim yeri geldiginde. Ingilizcesini bilmezdim. Turkce'de soyle bir soz vardir deyip cevirmeye calisirken de 'o an'i kaybetmis olurdum. Sonra cevirmekten vazgectim, ceviri deyimler hicbir zaman cuk diye oturmuyor yerine. ( "cuk diye oturmak" gelde cevir Ingilizce'ye bakalim :) )
Elif Safak, Amerika'daki farkli hayatlari cok guzel incelemis. Bu kadar farkli insanin icine girdi mi, benzer deneyimleri oldu mu, okuduklarindan mi etkilendi, yoksa arkadaslarinin deneyimlerinden mi yola cikti bilinmez. Ben de cok farkli insanla tanistim burada, ama yemek sorunlari olan kadainlari henuz tanimadim mesela. Sanirim Kadin Haklari konusunda bir merkezde bir sure calistigindan bu kadar farkli kadin profiline eristi. Kitapta da bas kahramanlarimiz erkek olmasina ragmen buram buram bir kadin ruhu tasiyordu kitaptan. Kitaptaki teyzeler ve Allegre'nin yasami da biraz Baba ve Pic'teki teyzeleri hatirlatiyordu.
Elif Safak'i yine Rock, Metal bilgisinden dolayi tebrik ediyorum. Omer'in dinledigi gruplari ve sarkilari cok yerinde kullanmis. Benim muzik tarzim olmadigindan cogu grubu bilmisligim yok. Yalnizca Portishead'in Only You'sunu biliyordum.
Only You - Portishead
Kitabi okuduktan sonra, baskalari ne demis diye bakindim biraz, genelde herkes takintili bir sekilde "neden kitap ingilizce yazilmis"'a takilmis. Ben bu kitabin ozellikle Turkler icin yazildigini dusunmedim. Yazar, farkli gecmislerden gelen insanlari birlestirmis ve onlarin da kitapta kendilerinden birseyler bulmasini istemis. Ve kitabi sanildigi uzerine Turk okuruna gore hazirlamamis. O yuzden Turkiye'den okuyup da ne kadar zuppe kendi dilinde yazmiyor diyenleri anlayissiz buluyorum. Yine Turkiye'den okuyup sevmeyenleri anliyorum, kendileriyle ozdeslestiremediklerinden sevmemis olabilirler. Ben de Elif Safak'in en guzel kitabi diyemem, (bence en guzeli Mahremdi), ama kendimden birseyler buldugumdan ve biraz belgeselimsi bir tad aldigimdan okurken hoslandim diyebilirim.
Elif Safak'in kitaplarinda soyle birsey yapmak geciyor icimden, alip tum gereksiz, ise yaramayan cumleleri atip, ortaya kitabin yarisi kadar, daha oz bir kitap cikarmak. Ozellikle yine son 50 sayfasi cok gereksizdi. Bu son 50 sayfa kurgu acisindan Baba ve Pic'le cok fazla ortak nokta icermekteydi. Dugum karakterlerinin birinin Istanbul'a gelisi ve burada gelisenler ve Istanbul tahlili. Abed'in annesi Zahra'nin Boston'a gelisi de kitaba birsey katmamisti. Hangi Fas'li annesine ismiyle hitap ediyor, o da ayri bir merak konum oldu. Zahra'nin gelisiyle geleneksel Elif Safak ogesi olar cinlerin kitaptaki yeri de cok siritmisti. Sanirim Elif Safak'in da tam yureginin ustune baski yapan bir cin'i var. Ve bu cin, eger kitaplarinda kendinden ve arkadaslarindan bahsedilmezse cok fena baski yapiyor Elif Safak'a. Elif Safak'da sagolsun her kitabindan cin'lere yer veriyor. Egzotik olmaya calisiyor sanirim.
Bu arada, Ingilizce baskisinin on yuzunde Ortakoy camii ve bogaz koprusu var, arka yuzunde Boston fotograflari var. Turkce baskida da bilindigi uzere, cikolatalara uzanan bir kasik var. Iki baski da insani cok dusundurmuyor, icindeki tum kahramanlari cok yansitmiyor. Sadece Gail'i cok yuzeysel olarak yansitiyor kapaklar. Bence Elif Safak, cinlerine istasareye gecip, su kapak tasarlama isini bir sekilde duzeltmeli. Yoksa daha cok elestirilecek sig kapak tasarimlari ile.
Bir de kitapta en cok hosuma giden bolum Gail'in universiteye basladigi yildi, sonra onun gonul abla mektuplari geldi ki onlar da cok hostu. Cok icten ve guzel bir bolumdu, kitabin devaminda oraya tekrar donulecegini sandim umutla, ama o oyku cok yarim kaldi. Kitaptaki devamlilik biraz sorunlu bana gore.
Bir de kitapta Gail'in kedilerinin adi "West" and "The Rest" idi. Ses uyumu cok hos. Turkce'ye bu kedi isimleri nasil cevrilmis acaba merak ettim. Tabii West'e bu kadar yalakalik yapan "The Rest" de guzel metafor olmus. Digerlerinin batiya olan karsiliksiz sevdasi, ne soylenebilir ki...
Kitap'in son sayfasindan bir satir:
"kim gerçek yabancı- bir ülkede yaşayıp başka bir yere ait olduğunu bilen mi yoksa kendi ülkesinde bir yabancı hayatı sürüp, ait olacak başka bir yeri de olmayan mı? "
Sonsoz: Amerika'da doktora yapiyorsaniz ve hala okumadiysaniz siddetle tavsiye ederim. Turkiye'de ve okumadiysaniz, farkli tur insanlarin ayni cati altinda buralarda cok kolaylikla bir araya geldigini ve tum karakterlerin gercek hayattan bire bir karsiliklarinin oldugunu garaanti ederim. Eminim biryerlerde bir zamanlar kendinizi yabanci hissettiyseniz, siz de seversiniz bu kitabi bir sekilde.
yasasin kucuk esnaf
Bizim burada Wall-Mart diye bir supermarket var. Akliniza gelebilecek her turlu sey icin bu supermarkete gidebilirsiniz. Meyve-sebze, yorgan-yastik, igne-iplik, defter-kitap, bisiklet-araba tekeri, cadir-sisme yatak, ayakkabi-kiyafet, saksi-toprak, eczane-kuafor-manikurcu, velhasil yok yok bu markette. Turkiye'de de dev marketler var, onlarda da bunlarin cogu bulunuyor. Ama yine de Wall-Mart urun cesitliliginin bizim Turkiye'deki marketler hala yetisemedi.
Yani hala, kucuk esnafla iki cift laf etme, onlarin kazandiga ekmege katkida bulunma, ureticiyle yuz yuze gelme imkaniniz var, onlarin emegine sahit olmaniz, onlari yasaminiz renklerine katma sansiniz var. Kasiyerden baska insanla muhatap olmadiginiz dev marketlerden sonra, kucuk esnafin samimiyeti ve emegi oyle anlamli geliyorki yabanci bir goze. Umarim varliklari hep devam eder diyorum, buyuk marketler mahallenin esnafini tamamen oldurmez diyorum, ve yasasin kucuk esnaf diyorum!!!
Iste bu tum urunlerin tek bir magaza catisi altinda toplanmasi fikrine ragmen, yurdumun mahalle esnafligi hala devam etmekte. Her urun icin ayri bir esnaf var Turkiye'de.
- Meyve-sebze almak icin manava gidebiliyorsunuz hala, tum sebze ve meyve kokularinin birbirine karistigi bir rayihayi icinize cekebiliyorsunuz. (Tum manavlarda ayna olurmus, daha once hic farketmemistim)
- Ya da firina gidip taze pide alip, o mayalanmis hamur kokusunu icinize cekebiliyorsunuz.
Yani hala, kucuk esnafla iki cift laf etme, onlarin kazandiga ekmege katkida bulunma, ureticiyle yuz yuze gelme imkaniniz var, onlarin emegine sahit olmaniz, onlari yasaminiz renklerine katma sansiniz var. Kasiyerden baska insanla muhatap olmadiginiz dev marketlerden sonra, kucuk esnafin samimiyeti ve emegi oyle anlamli geliyorki yabanci bir goze. Umarim varliklari hep devam eder diyorum, buyuk marketler mahallenin esnafini tamamen oldurmez diyorum, ve yasasin kucuk esnaf diyorum!!!
Fotograflarim, Sivas'in ara mahallerinde cekildi, kompakt dijital makinemle cektigim isik ayari ve netlik problemleri oldu, affola diyelim.
Hamis: Simdi dusunuyorum bir de Tuhafiyeci ekleseymisim ne iyi olurmus, igne-iplik icin bile bir tur esnaf var Turkiye'de:)
bir fotografci
Dun oylesine kitapcida gezinirken Micheal Kenna'nin fotograf kitaplarini karistirdim. Genelde cok minimalist bir yaklasimi var. Dinlendirici huzurlu fotograflar ekmis her gittigi yerde. Ben de hoslandigim birkac tanesini burada paylasayim.
Sonbahar
Sonbahar'in ismini gecen sene Boston Film Festivalinde gormustum. Benim planima uymadigindan orada izleme firsati bulamamistim. Henuz DVD'si olmadigindan buradayken erisememistim filme. Bununla birlikte cok merak etmekteydim. Turkiye'ye gittigimde izleme firsati buldum sonunda, Ozcan Alper'in bu guzelim gorsel sovunu.
Film, Artvin'in kus ucmaz kervan gecmez zirvelerinden birinde cekilmis. Kahramanimiz Yusuf, aclik grevlerinden, F-tipi cezaevlerinden cikip koyune gitmis yasaminin son gunlerini gecirmek icin. Insanin sonbaharini yasamak icin Artvin'den guzel biryer olabilir mi acaba? Ya da son gunlerinde insanin annesinin kucagina, cocukluk yillarinin gectigi yerlere donmesinden daha dogal ne olabilir ki. Hapishane yillari oncesi zevk aldigi birkac seyi yapmak, yasami icine cekmek dolayisiyla. Hesapta olmasa da sevmek birini yasamin rastgeleliginde. Eski bir dostla raki kadehi tokusturmak, gunesin batisini eski bir yol arkadasi ile izlemek, mevsimlerin gecisine tanik olmak birkez daha. Filmin basinda Yusuf'un cigerlerinin iflas ettigini ogrensekte, bu genceecik insanin sanki iyilesecegini umut ediyoruz film boyunca.
Filmin tum kareleri duvara asilacak fotograf kareleri silsilesi gibi. Goruntulerde cok guzel calismis yonetmen. Filmdeki goruntu gecisleri de cok basarili. Ozellikle Yusuf'un son yolculuguna cikisindaki gecisi cok sevdim. Filmde cok fazla diyalog yok. Tum diyalogsuzluguna ragmen, hersey o kadar dogal gelisiyorki filmde. Akici. Bunaltmiyor. Bogmuyor. Hersey cok gecek. Tum oyuncular yorenin insaniydi sanirim, hic abarti olmadan cok guzel parcasi olmuslardi Yusuf'un hikayesine.
Filmin muzikleri de takdire sayan, cok etnik. Ozellikle filmin kapanis muzigi, icleri acitan cinsten. Youtbe'da bulunabilir. (Turkiye'ye gidip youtube'un gercekten kapali oldugunu gorunce artik youtube linklerini burada paylasmamaya karar verdim.)
Ben, filmin muzik albumundeki Gokhan Birben'in Hey Gidi Karadeniz parcasini paylayasim burada. Gokhan Birben'in sesi ve dertli kemencesi farkli hissettiriyor insani.
Hey Gidi Karadeniz - Gokhan Birden
05 Havaz Ali Meraletz - Gökhan Birben
Film, Artvin'in kus ucmaz kervan gecmez zirvelerinden birinde cekilmis. Kahramanimiz Yusuf, aclik grevlerinden, F-tipi cezaevlerinden cikip koyune gitmis yasaminin son gunlerini gecirmek icin. Insanin sonbaharini yasamak icin Artvin'den guzel biryer olabilir mi acaba? Ya da son gunlerinde insanin annesinin kucagina, cocukluk yillarinin gectigi yerlere donmesinden daha dogal ne olabilir ki. Hapishane yillari oncesi zevk aldigi birkac seyi yapmak, yasami icine cekmek dolayisiyla. Hesapta olmasa da sevmek birini yasamin rastgeleliginde. Eski bir dostla raki kadehi tokusturmak, gunesin batisini eski bir yol arkadasi ile izlemek, mevsimlerin gecisine tanik olmak birkez daha. Filmin basinda Yusuf'un cigerlerinin iflas ettigini ogrensekte, bu genceecik insanin sanki iyilesecegini umut ediyoruz film boyunca.
Filmin tum kareleri duvara asilacak fotograf kareleri silsilesi gibi. Goruntulerde cok guzel calismis yonetmen. Filmdeki goruntu gecisleri de cok basarili. Ozellikle Yusuf'un son yolculuguna cikisindaki gecisi cok sevdim. Filmde cok fazla diyalog yok. Tum diyalogsuzluguna ragmen, hersey o kadar dogal gelisiyorki filmde. Akici. Bunaltmiyor. Bogmuyor. Hersey cok gecek. Tum oyuncular yorenin insaniydi sanirim, hic abarti olmadan cok guzel parcasi olmuslardi Yusuf'un hikayesine.
Filmin muzikleri de takdire sayan, cok etnik. Ozellikle filmin kapanis muzigi, icleri acitan cinsten. Youtbe'da bulunabilir. (Turkiye'ye gidip youtube'un gercekten kapali oldugunu gorunce artik youtube linklerini burada paylasmamaya karar verdim.)
Ben, filmin muzik albumundeki Gokhan Birben'in Hey Gidi Karadeniz parcasini paylayasim burada. Gokhan Birben'in sesi ve dertli kemencesi farkli hissettiriyor insani.
Hey Gidi Karadeniz - Gokhan Birden
05 Havaz Ali Meraletz - Gökhan Birben
harman yeri
Calismaya ara verip bloguma biraz zaman ayirayim ve Turkiye'de yaptigim en farkli etkinligimden bahsedeyim. Bir gunu tamamen köyde gecirmek etkinligin ismi. Daha once herhangi bir köye hic gitmemistim. Cok tuhaf geliyor kulaga ama dogru.
Gittigim koyun sakinleri kislarini genelde Istanbul'da geciren, yazlari da belli bir surede olsa koye gelen insanlar. Sahipleri uzakta olan koy evleri ile koyun cogu kismi terkedilmis bir haldeydi. Sokaklarda insanlari tek tuk gorebildim.
Gittigim koy gecimini bugday uretiminden saglamakta. Benim gittigim zaman Agustos'un sonlarina dogru oldugundan, tam ekin bicme islemini sonlandirmaya calisiyordu koy halki. Sabahin kor bir vaktinde tarlalara gidip tum gunu vucut gucu agirlikli olarak gecirmekteler.
Hasatini toplayan koylunun bazilari, bu bugdaylari bulgur yapmaktalar. Ama cogu buydayi ofise satip kış icin para bulma cabasinda. Daha once bulgurun nasil yapildigini bilmiyordum. Once bugdaylar haslaniyormus, sonra bu haşlanmış buğday taneleri bir ortunun ustune serilip kurutuluyormus. Kuruyan bugdaylarin dis kabuklari asagidaki alet yardimiyla cikariliyormus.
Kabuklari cikarilan bugdaylara bulgur asamasina ise ogutuculer yardimiyla getirilmekte. Bulgur yapımının bu kadar zahmetli bir iş oldugunu bilmezdim, ogrendim.
Koyun geleneksel kiyafeti asagida goruldugu gibi. Genc kizlar daha canli renkli, ipekli elbiseler giyiyorlar. Elbisenin onu duz, arkasi pileli. Giymek cok rahat. Elbisenin ustune de suslu puslu onluk takiyorlar. Ustune de genelde yelek giyorlar. Yaslilar da ayni elbise-onluk ve yelek uclemesini giyiyorlar ama onlar daha az dikkat ceken renklerde elbiseler giyiyorlar.
Koydeki komsuluklar cok farkli. Herkes tabii ki birbirini taniyor. Benim koye gitmem kucuk capli bir olay oldugundan en az 20 kadin eve gelip bana hosgeldin dedi. Herkes de gayet rahat, neseli, sen sakrak tipler.
Evlerinin kapilari her zaman acik. Ben fotograf cekerken, beni goren herkes evlerine davet etti. Insanlar birbirlerinin evine cok rahat girip cikiyor. Sehirdeki celikten, alarmli kapilar, kamerali girislerden eser yok tabii ki koyde.
Benim gittigim koyun hemen yanindan Kizilirmak gecmekteydi. Baharda cosan irmak, yaz aylarinda oldukca sig olmakta. Bu da cocuklarin icinde oynamasini kolaylastiriyor.
Ayrica Kizilirmakta koyun erkekleri balik da tutmakta. Balik tutma metodlari da ilginc. Balik yuvalarina ellerini sokuyorlar ve baliklari elleri ile yakaliyorlar.
Koyde ekmek yapim isinden de kadinlar sorumlu. Asagidaki kocaman legenin ici hamur dolu, birazdan kadinlarin yaktigi firinda hepsi lezzetli koy ekmeklerine donusecekler.
Koy, bugday uretimi uzerine yogunlastigindan cok fazla hayvancilik yapilmiyor. Ama yine de bir ailenin kecileri ve koyunlari asagida.
Tavuksuz koy tabii ki olmaz.
Tavuk varsa elbette bir yerlerde horoz olmali, degil mi?
Koy yazima asagidaki kapi-duvar-pencere-merdiven dortlusu ile son vereyim. Nedense en sevdigim fotografim bu oldu.
Gittigim koyun sakinleri kislarini genelde Istanbul'da geciren, yazlari da belli bir surede olsa koye gelen insanlar. Sahipleri uzakta olan koy evleri ile koyun cogu kismi terkedilmis bir haldeydi. Sokaklarda insanlari tek tuk gorebildim.
Gittigim koy gecimini bugday uretiminden saglamakta. Benim gittigim zaman Agustos'un sonlarina dogru oldugundan, tam ekin bicme islemini sonlandirmaya calisiyordu koy halki. Sabahin kor bir vaktinde tarlalara gidip tum gunu vucut gucu agirlikli olarak gecirmekteler.
Hasatini toplayan koylunun bazilari, bu bugdaylari bulgur yapmaktalar. Ama cogu buydayi ofise satip kış icin para bulma cabasinda. Daha once bulgurun nasil yapildigini bilmiyordum. Once bugdaylar haslaniyormus, sonra bu haşlanmış buğday taneleri bir ortunun ustune serilip kurutuluyormus. Kuruyan bugdaylarin dis kabuklari asagidaki alet yardimiyla cikariliyormus.
Kabuklari cikarilan bugdaylara bulgur asamasina ise ogutuculer yardimiyla getirilmekte. Bulgur yapımının bu kadar zahmetli bir iş oldugunu bilmezdim, ogrendim.
Koyun geleneksel kiyafeti asagida goruldugu gibi. Genc kizlar daha canli renkli, ipekli elbiseler giyiyorlar. Elbisenin onu duz, arkasi pileli. Giymek cok rahat. Elbisenin ustune de suslu puslu onluk takiyorlar. Ustune de genelde yelek giyorlar. Yaslilar da ayni elbise-onluk ve yelek uclemesini giyiyorlar ama onlar daha az dikkat ceken renklerde elbiseler giyiyorlar.
Koydeki komsuluklar cok farkli. Herkes tabii ki birbirini taniyor. Benim koye gitmem kucuk capli bir olay oldugundan en az 20 kadin eve gelip bana hosgeldin dedi. Herkes de gayet rahat, neseli, sen sakrak tipler.
Evlerinin kapilari her zaman acik. Ben fotograf cekerken, beni goren herkes evlerine davet etti. Insanlar birbirlerinin evine cok rahat girip cikiyor. Sehirdeki celikten, alarmli kapilar, kamerali girislerden eser yok tabii ki koyde.
Benim gittigim koyun hemen yanindan Kizilirmak gecmekteydi. Baharda cosan irmak, yaz aylarinda oldukca sig olmakta. Bu da cocuklarin icinde oynamasini kolaylastiriyor.
Ayrica Kizilirmakta koyun erkekleri balik da tutmakta. Balik tutma metodlari da ilginc. Balik yuvalarina ellerini sokuyorlar ve baliklari elleri ile yakaliyorlar.
Koyde ekmek yapim isinden de kadinlar sorumlu. Asagidaki kocaman legenin ici hamur dolu, birazdan kadinlarin yaktigi firinda hepsi lezzetli koy ekmeklerine donusecekler.
Koy, bugday uretimi uzerine yogunlastigindan cok fazla hayvancilik yapilmiyor. Ama yine de bir ailenin kecileri ve koyunlari asagida.
Tavuksuz koy tabii ki olmaz.
Tavuk varsa elbette bir yerlerde horoz olmali, degil mi?
Koy yazima asagidaki kapi-duvar-pencere-merdiven dortlusu ile son vereyim. Nedense en sevdigim fotografim bu oldu.
bir baska donus
Uzun bir ara sonra bloguma yeni bir giris yapmanin mutlulugunu yasiyorum. Turkiye'ye gidisler ve donusler hep sarsici olmustur benim icin. Ama bu kez cok etkilenmedigimi soylemeliyim. Turkiye'yi her ne kadar sevsem de, kendi evimde ve kendi yasam duzenimde olmanin rahatligini ozluyorum oradayken. Ayni zamanda orada kendimi cok yabanci hissediyorum. Sanirim tamamen dondugumde oraya, bu yabancilik duygusu uzun bir sure gitmeyecek. Insanlar arasindaki iletisim kodlari, konusma bicimleri, insanlar arasi gruplasmalar beni cok rahatsiz ediyor orada. Burada daha cok kaldikca, buradaki insanlarin hayata ve diger insanlara bakis acilari kiyisindan bucagindan beni de yakalamis, degistirmis. Her gidis, bu degisimi biraz daha goz onune koyuyor benim icim.
Tatilime geri donecek olursam, bu tatilim cok asiri yogun gecmedi. Istanbul, Sivas, Dalyan-Gocek haricinde bir yere gitmedim. Bunda en buyuk etken, artik yolculuklarin beni cok yormasi. Ucak rotorlari, otobuslerle saatlerce bir yerlere gitmek cok yoruyor beni artik. Cok yaslandim, bunun bilincindeyim:) Bu kadar az gezmeme ragmen tam 60 saatim otobus yolculuguna gitti Turkiye'de. Turkiye'ye gidis ve donuste toplam rotarlarla birlikte 52 saatim ucaklarda ve havaalanlarinda gecti. Uzun sure yerimden kipirdamam bu yorgunlukla herhalde. Asagidaki foto, bir otobus yolculugumdan.
Turkiye'de uzun yol otobus soforlerinin yolda sigara icmesi yasaklanmis. Bu sebeple otobusler her saatte bir mola veriyor. Cok sinir bozucu. Sigara yasagi sebebiyle acik hava mekanlar acayip artmis, kisin ne olacak bu mekanlar merak icindeyim. Turkiye'nin en onemli gundem maddesi kesinlikle bu yasak. Bunun haricinde her bir yerde insanlarin elinde pembe kapakli o kitap var. Hangi kitap mi, Elif Safak'in Ask'indan baska birsey degil tabii. Bu kadar populer olmasi acayip itici yapti kitabi gozumde. Bunun haricinde populer muziklere acayip yabancilasmisim, ne sarkicilari taniyorum, ne sarkilari biliyorum. Populer kultur gelip gecici oldugundan cok umurumda degil sanirim bu yabancilik.
Turkiye duraklarindan ilki Istanbul'du. Kalabalikligi her ne kadar soguk dus etkisi yapsa da guzelligiyle buyuleniyor insan tabii. Bu sefer cok kisitli kaldigimdan cok fazla yeni yer goremedim, ama yine de sevdigim cogu seyi yaptim sanirim.
Istanbul'dan sonra Sivas'a cevirdim rotami. Kardesim evlendiginden cogu zamanimiz onunla gecti orada. Ama yine de Sivas'in kirac koylerinden birine bir ziyaret yaptim ve guzel fotograflar cektim. Bir sonraki yazimda bu fotograflari koyarim. Simdilik geleneksel kiyafetlerle bendenizden bir parca koyayim.
Turkiye tatilinin son demlerim Ramazan'la kesisti. Dalyan'in camisindeki teravih namazindan bir fotograf bu da.
Yine tatilimin son demlerinde bol bol otobus yolculugu yaptigimdan terminallerdeki asker ugurlama torenlerine denk geldim. Bu foto Yatagan'dan bir asker ugurlamasi. Once davul zurna esliginde harmandali oynuyorlar asker adaylari, daha sonra vedalasiyorlar sevdikleriyle tipki benim yaptigim gibi.
Turkiye'ye gidince denizde yuzmesem kendimi suclu hissederim herhalde. Akdeniz'in o turkuaz sularinda yuzmeyi cok seviyorum. Bu seferde Dalyan-Gocek arasinda deniz tatilimi yaptim. Dalyan'i duydugum ovguler kadar begendigimi soyleyeyemem. Bir kere Dalyan'da deniz yok. Yaninda irmak var, bu irmakta denizle birlesiyor. Bur birlesim Iztuzu plajinda oluyor. Bu plaja gitmek icin de 45 dakika tekneye binmek gerekli. Iztuzu haricinde de baska deniz imkani yok. Yani deniz tatili icin cok fazla alternatif sunmuyor Dalyan. Camur banyosu da ne kadar cazip gelir her kula bilemem. Yine de sevimli bir turizm kasabasi diyebilirim Dalyan icin. Kafa dinlendirici diyebilirim. Cogunlugu Ingiliz bayanlardan olusma turist grubunun. Kadinlar plaji diye Dalyan'in plajlarina gidilebilir cok rahat. Gocek'in sulari da lacivertimsi, guzel sular. Ama baliklar pek yoktu, yuzdugum koylarda. Baliklarla oynamadan dalmak cok anlamsiz geldi. Yine de yillik deniz ihtiyacimi Gocek'in koylarinda giderdim diyebilirim. Asagidaki fotoda Dalyan'dan bir kesit.
Turkiye'de bol bol simit, gozleme, borek yedim. Sanirim yillik gozleme miktarimi asacak kadar yedim. Umarim bu sene de canim delicesine gozleme cekmez buralarda.
Yine otobus yolculuklarim sirasinda, guzel bir gunes batimina sahit oldum Bursa civarlarinda. Turkiye'de cektigim son fotografim buydu iste.
Henuz yol yorgunlugunu atamadigimdan biraz oylesine bir yazi oldu, sevgili blog okurum. Daha sonraki yazilarimda, hem yazi yazmaya biraz daha isinmis olurum, hem de daha acilmamis fotograflarimi sunabilirim burada.
Tatilime geri donecek olursam, bu tatilim cok asiri yogun gecmedi. Istanbul, Sivas, Dalyan-Gocek haricinde bir yere gitmedim. Bunda en buyuk etken, artik yolculuklarin beni cok yormasi. Ucak rotorlari, otobuslerle saatlerce bir yerlere gitmek cok yoruyor beni artik. Cok yaslandim, bunun bilincindeyim:) Bu kadar az gezmeme ragmen tam 60 saatim otobus yolculuguna gitti Turkiye'de. Turkiye'ye gidis ve donuste toplam rotarlarla birlikte 52 saatim ucaklarda ve havaalanlarinda gecti. Uzun sure yerimden kipirdamam bu yorgunlukla herhalde. Asagidaki foto, bir otobus yolculugumdan.
Turkiye'de uzun yol otobus soforlerinin yolda sigara icmesi yasaklanmis. Bu sebeple otobusler her saatte bir mola veriyor. Cok sinir bozucu. Sigara yasagi sebebiyle acik hava mekanlar acayip artmis, kisin ne olacak bu mekanlar merak icindeyim. Turkiye'nin en onemli gundem maddesi kesinlikle bu yasak. Bunun haricinde her bir yerde insanlarin elinde pembe kapakli o kitap var. Hangi kitap mi, Elif Safak'in Ask'indan baska birsey degil tabii. Bu kadar populer olmasi acayip itici yapti kitabi gozumde. Bunun haricinde populer muziklere acayip yabancilasmisim, ne sarkicilari taniyorum, ne sarkilari biliyorum. Populer kultur gelip gecici oldugundan cok umurumda degil sanirim bu yabancilik.
Turkiye duraklarindan ilki Istanbul'du. Kalabalikligi her ne kadar soguk dus etkisi yapsa da guzelligiyle buyuleniyor insan tabii. Bu sefer cok kisitli kaldigimdan cok fazla yeni yer goremedim, ama yine de sevdigim cogu seyi yaptim sanirim.
Istanbul'dan sonra Sivas'a cevirdim rotami. Kardesim evlendiginden cogu zamanimiz onunla gecti orada. Ama yine de Sivas'in kirac koylerinden birine bir ziyaret yaptim ve guzel fotograflar cektim. Bir sonraki yazimda bu fotograflari koyarim. Simdilik geleneksel kiyafetlerle bendenizden bir parca koyayim.
Turkiye tatilinin son demlerim Ramazan'la kesisti. Dalyan'in camisindeki teravih namazindan bir fotograf bu da.
Yine tatilimin son demlerinde bol bol otobus yolculugu yaptigimdan terminallerdeki asker ugurlama torenlerine denk geldim. Bu foto Yatagan'dan bir asker ugurlamasi. Once davul zurna esliginde harmandali oynuyorlar asker adaylari, daha sonra vedalasiyorlar sevdikleriyle tipki benim yaptigim gibi.
Turkiye'ye gidince denizde yuzmesem kendimi suclu hissederim herhalde. Akdeniz'in o turkuaz sularinda yuzmeyi cok seviyorum. Bu seferde Dalyan-Gocek arasinda deniz tatilimi yaptim. Dalyan'i duydugum ovguler kadar begendigimi soyleyeyemem. Bir kere Dalyan'da deniz yok. Yaninda irmak var, bu irmakta denizle birlesiyor. Bur birlesim Iztuzu plajinda oluyor. Bu plaja gitmek icin de 45 dakika tekneye binmek gerekli. Iztuzu haricinde de baska deniz imkani yok. Yani deniz tatili icin cok fazla alternatif sunmuyor Dalyan. Camur banyosu da ne kadar cazip gelir her kula bilemem. Yine de sevimli bir turizm kasabasi diyebilirim Dalyan icin. Kafa dinlendirici diyebilirim. Cogunlugu Ingiliz bayanlardan olusma turist grubunun. Kadinlar plaji diye Dalyan'in plajlarina gidilebilir cok rahat. Gocek'in sulari da lacivertimsi, guzel sular. Ama baliklar pek yoktu, yuzdugum koylarda. Baliklarla oynamadan dalmak cok anlamsiz geldi. Yine de yillik deniz ihtiyacimi Gocek'in koylarinda giderdim diyebilirim. Asagidaki fotoda Dalyan'dan bir kesit.
Turkiye'de bol bol simit, gozleme, borek yedim. Sanirim yillik gozleme miktarimi asacak kadar yedim. Umarim bu sene de canim delicesine gozleme cekmez buralarda.
Yine otobus yolculuklarim sirasinda, guzel bir gunes batimina sahit oldum Bursa civarlarinda. Turkiye'de cektigim son fotografim buydu iste.
Henuz yol yorgunlugunu atamadigimdan biraz oylesine bir yazi oldu, sevgili blog okurum. Daha sonraki yazilarimda, hem yazi yazmaya biraz daha isinmis olurum, hem de daha acilmamis fotograflarimi sunabilirim burada.
memleketim memleketim....
Memleketim, memleketim, memleketim,
ne kasketim kaldı senin ora işi
ne yollarını taşımış ayakkabım,
son mintanın da sırtımda paralandı çoktan,
Şile bezindendi.
Sen şimdi yalnız saçımın akında,
enfarktında yüreğimin,
alnımın çizgilerindesin memleketim,
memleketim,
memleketim...
ne kasketim kaldı senin ora işi
ne yollarını taşımış ayakkabım,
son mintanın da sırtımda paralandı çoktan,
Şile bezindendi.
Sen şimdi yalnız saçımın akında,
enfarktında yüreğimin,
alnımın çizgilerindesin memleketim,
memleketim,
memleketim...
Diyerekten memleket yollarina duselim bir kez daha. Bakalim ne tur duygu dalgalanmalari, ne tur sevincler, ne tur huzunler bekliyor beni, oraya gittigimde veya buraya tekrar dondugumde.
Dondugumde daha sik yazmaya gayret ederim. Evde interneti kestirdigimden ve bir daha hic baglatmayacagimdan biraz aksaklasti yazilarim. Ama ne olursa olsun, icimde birikenler blogumda yer bulacaktir er ya da gec.
kardan kalanlar
Yaz mevsimindeyken kış fotograflarina bakmak cok ilginc oluyormus. Hard diskteki fotograflari temizleyim derken, gecen yil yasadagimiz korkunc ama bir o kadar da farkli doga olayi, buz firtinasi sirasinda cektigim fotograflarla karsilastim.
Hemen iki blok uzagimdaki mezarliktan. (Turkiye'de olsa bir mezarliga bu kadar yakinda oturmak belki rahatsiz ederdi, ama burada Turkiye'deki toplum tarafindan dayatilan korkulardan iyice arindim. Bunda mezarliklarin burada bakimli ve temiz olmasi, bizimkiler gibi urkuntu verici olmamasi da etken sanirim.)
Mezarlikta buz tutan gul tomurcuklari...
Mezarlikta yalniz bir agac..
Gokten buz yaginca basimiza, kristallesen agaclar...
Kristallere yakindan bakis..
Okulumuzdan bir gorunum.
Bu fotograflari cekerken ki cektiklerimi hatirlayinca paylasmadan edemedim bu fotolari. Karda buzda fotograf cekerken, bir yandan cok usuyorsunuz, her yeriniz islaniyor, eldivenle isik ayari yapmak zor oldugundan sag eliniz disarida kaliyor ve boylece donmus bir sag eliniz oluyor. Bir yandan da fotograf makinenizi dusurme korkusu yasiyorsunuz, kendim dussem neyse de makineme birsey olmasin ozellikle SLR makinemi dusurursem kendime gelemem bir 6 ay uzuntuden:) Ozellikle karın yagdigi gunlerde gunes olmadigi icin cok gri bir gokyuzu oluyor ve isik ayari gercekten cok zor.Karın yagdigi gun yerine, karin yagip bitmesini ve gokyuzunun mavi renk almasini beklemek daha akillica olabiliyor. Hem cok donmuyorsunuz, hem ısık ayari daha kolay oluyor.
Sozlerime en sevdigim kar fotografimla son vereyim. Ankara - Altindag civarinda cekildi. Asirlar once cekilmis gibi geliyor bana simdi. Analog makinemle cekmistim. Ne varsa analogda var aslinda, dijitallerde ayni tadi alamiyorum. Eski kafali nurvenur iste:)
Hemen iki blok uzagimdaki mezarliktan. (Turkiye'de olsa bir mezarliga bu kadar yakinda oturmak belki rahatsiz ederdi, ama burada Turkiye'deki toplum tarafindan dayatilan korkulardan iyice arindim. Bunda mezarliklarin burada bakimli ve temiz olmasi, bizimkiler gibi urkuntu verici olmamasi da etken sanirim.)
Mezarlikta buz tutan gul tomurcuklari...
Mezarlikta yalniz bir agac..
Gokten buz yaginca basimiza, kristallesen agaclar...
Kristallere yakindan bakis..
Okulumuzdan bir gorunum.
Bu fotograflari cekerken ki cektiklerimi hatirlayinca paylasmadan edemedim bu fotolari. Karda buzda fotograf cekerken, bir yandan cok usuyorsunuz, her yeriniz islaniyor, eldivenle isik ayari yapmak zor oldugundan sag eliniz disarida kaliyor ve boylece donmus bir sag eliniz oluyor. Bir yandan da fotograf makinenizi dusurme korkusu yasiyorsunuz, kendim dussem neyse de makineme birsey olmasin ozellikle SLR makinemi dusurursem kendime gelemem bir 6 ay uzuntuden:) Ozellikle karın yagdigi gunlerde gunes olmadigi icin cok gri bir gokyuzu oluyor ve isik ayari gercekten cok zor.Karın yagdigi gun yerine, karin yagip bitmesini ve gokyuzunun mavi renk almasini beklemek daha akillica olabiliyor. Hem cok donmuyorsunuz, hem ısık ayari daha kolay oluyor.
Sozlerime en sevdigim kar fotografimla son vereyim. Ankara - Altindag civarinda cekildi. Asirlar once cekilmis gibi geliyor bana simdi. Analog makinemle cekmistim. Ne varsa analogda var aslinda, dijitallerde ayni tadi alamiyorum. Eski kafali nurvenur iste:)
saatleri ayarlama enstitusu
Yillardir hakkinda ovguler duyup da merak ettigim kitaplardan birini daha okumus bulunmaktayim. Bittikten sonra da kafanizi mesgul eden kitaplardan biri Ahmet Hamdi Tanpınar'in Saatleri Ayarlama Enstitusu. Cok modern bir dille yazilmis. Siradan bir insanin yasamindaki sorunlari felsefi ve psikolojik yonlerden ele almis.
Kitabin konusu kisaca soyle: Bas kahramanimiz Hayri bey, Saatleri ayarlari enstitusunun kurucularindandir. Aslinda kurucusundan ziyade kurucusuna fikir ilhamligi yapmistir. Olay soyle gelismistir. Ust uste farkli saat kulelerindeki saat farkliligini goren Hayri bey, Halit Ayarci'ya bu durumu sikayet etmistir. Halit beyin o anda kafasinda simsekler cakmis ve hemen saatleri ayarlamak icin bir enstitu kurmaya karr vermistir. Halit bey inandigi fikirlerin arkasinda duran ve gerceklestiren bir insandir. Cevresinde farkliliklar yaratn, bir oncu de diyebiliriz. Onemli olanin inanc oldugunu dusunur. Eger bir fikre inanip, onu sahipleniyorsak bunu basarmak hic de guc degildir diyor Halit bey tum kitap boyunca. Diger yanda Hayri bey var. Hayri bey olaylara daha gercekci bakiyor her zaman ve daha elestirel, daha pesimist. Yeryuzundeki insanlarin %90'u Hayri bey gibi maalesef. Her zaman basina gelenleri sanssizlik olan bir guruhuz. Kitaptan su cumleler Hayri beyi ve benim gibi diger realistlere gitsin.
"Siz her girdiğiniz yerde, evvela nelerden iğrenebilirim, nelerden azap çekebilirim, diye etrafınıza bakıyor, ondan sonra da hep burnunuzun altına bir tutam ısırgan otu asmışlar gibi silkine silkine dolaşıyorsunuz".
Ah bu elestirel yanimi birakip herseyi oldugu gibi kabul etsem ve yasamdan daha cok zevk alsam. Herhalde bu huya sahip olan tek insan ben degilim. Oyle uzerimizden bir hirka gibi cikarip bir yana atamiyoruz maalesef.
Kitapta yaptiginiz ise inanin, birlikte oldugunuz insanlarin kotu ozelliklerine degil iyi ozelliklerine odaklanin, kotu ozellikleri bile farkli bir gozle degerlendirirseniz avantaja kolaylikla cevirebilirsiniz diyor Halit bey. Cevremizdeki hersey bizim bakis acimizla cok farkli degerlendirilebilir diyor. Keske yasamda uygulamasi bu kadar kolay olsa, hersey cok daha kolay olurdu gercekten.
Kitap aynı zamanda isminden de anasilacagi gibi zaman temasi uzerine oldukca duruyor. Su satirlar zaman ile ilgili en sevdigim satirlar:
"Ne kadar garip mahuklariz? Hepimiz omrumuzun kısalığından bahsederiz;fakat gün denen şeyi bir an evvel ve farkına varmadan harcamak için neler yapmayız?"
Kitapta bahsedilen bir diğer yon ise, hayatimiza giren insanlarin bizi ne kadar etkiledigi ve bizi biz yapmadaki rolleri. Kitabin bas kahramani Hayri beyin hayatina kucuklugunden beri cok enteresan tipler girip cikiyor. Bunlarin yarisindan cogu sahsina munhasir tipler. Yazar ozellikle boyle tuhaf ama kisilikleri cok ayri karakterleri bir araya getirmis sanirim. Şahsiyetimizin diğer insanlarla ilişkisini de su satirlarda ozetlemis:
"Belki de şahsiyet dediğimiz şey bu, yani hafızanın ambarındaki maskelerin zenginliği ve tesadüfü, onların birbiriyle yaptığı terkiplerin bizi benimsemesidir."
Baska sevdigim satirlar da surada:
"Hadiseler kendiliğinden unutulmaz. Onları unutturan, tesirlerini hafifleten, varsa kabahatlerini affettiren daima obür hadiselerdir."
"Araya menfaatlerimiz girmeyince hadiseleri elbette başka türlü, daha realist bir gözle görmeğe, hakikaten daha uygun şekilde anlamağa ve yorumlağa balarız."
"bu, trapezinden partnerinin kendine doğru uzattığı ellerine yapışmak için kendisini boşluğa doğru fırlatan cambazın, hesabında bir milimetre şaşırsa kendisini ölüme götüreceğini bildiği bir hareketi yaparken dudaklarından eksilmeyen tebessümün aynıydı."
Kitapta sevmedigim tek yon, karakterlerin coklugu ve bir kisminin gereksizligi idi. Ozellikle Ispiritizma cemiyetindeki tipleri okurken cok sıkıldım.
Kitap Turkiye Cumhuriyeti tarihi acisindan da degerli bence. 50 yil once yazilmis olmasina ragmen, Turkiye Cumhuriyetindeki yasam tarzinda pozitiften ziyade negatif bir degisim oldugunu gosteriyor. Aci ama gercek.
Hayattan ziyade acemaşiran'a inanan Hayri bey icin de asagidaki Acemişaran taksimi gelsin. Cok huzunlu ama cok ruhaniymis bu makam.
Son soz: Okuma listenizde devamli ertelediginiz kitaplardan biri ise, listenin onlerine alin. Kesinlikle okumaya deger. Ayrica, ona yapilan gondermeleri daha iyi anlama sansiniz olur. Tabii bir de her ayari bozuk saati gorunce, ah bir ayarlama enstitusu olsa da tum saatler ayni akrep ve yelkovan degerlerinde olsa ne iyi olurdu der ve Ahmet Hamdi Tanpınar'in bu kitabini yad edersiniz.
Kitabin konusu kisaca soyle: Bas kahramanimiz Hayri bey, Saatleri ayarlari enstitusunun kurucularindandir. Aslinda kurucusundan ziyade kurucusuna fikir ilhamligi yapmistir. Olay soyle gelismistir. Ust uste farkli saat kulelerindeki saat farkliligini goren Hayri bey, Halit Ayarci'ya bu durumu sikayet etmistir. Halit beyin o anda kafasinda simsekler cakmis ve hemen saatleri ayarlamak icin bir enstitu kurmaya karr vermistir. Halit bey inandigi fikirlerin arkasinda duran ve gerceklestiren bir insandir. Cevresinde farkliliklar yaratn, bir oncu de diyebiliriz. Onemli olanin inanc oldugunu dusunur. Eger bir fikre inanip, onu sahipleniyorsak bunu basarmak hic de guc degildir diyor Halit bey tum kitap boyunca. Diger yanda Hayri bey var. Hayri bey olaylara daha gercekci bakiyor her zaman ve daha elestirel, daha pesimist. Yeryuzundeki insanlarin %90'u Hayri bey gibi maalesef. Her zaman basina gelenleri sanssizlik olan bir guruhuz. Kitaptan su cumleler Hayri beyi ve benim gibi diger realistlere gitsin.
"Siz her girdiğiniz yerde, evvela nelerden iğrenebilirim, nelerden azap çekebilirim, diye etrafınıza bakıyor, ondan sonra da hep burnunuzun altına bir tutam ısırgan otu asmışlar gibi silkine silkine dolaşıyorsunuz".
Ah bu elestirel yanimi birakip herseyi oldugu gibi kabul etsem ve yasamdan daha cok zevk alsam. Herhalde bu huya sahip olan tek insan ben degilim. Oyle uzerimizden bir hirka gibi cikarip bir yana atamiyoruz maalesef.
Kitapta yaptiginiz ise inanin, birlikte oldugunuz insanlarin kotu ozelliklerine degil iyi ozelliklerine odaklanin, kotu ozellikleri bile farkli bir gozle degerlendirirseniz avantaja kolaylikla cevirebilirsiniz diyor Halit bey. Cevremizdeki hersey bizim bakis acimizla cok farkli degerlendirilebilir diyor. Keske yasamda uygulamasi bu kadar kolay olsa, hersey cok daha kolay olurdu gercekten.
Kitap aynı zamanda isminden de anasilacagi gibi zaman temasi uzerine oldukca duruyor. Su satirlar zaman ile ilgili en sevdigim satirlar:
"Ne kadar garip mahuklariz? Hepimiz omrumuzun kısalığından bahsederiz;fakat gün denen şeyi bir an evvel ve farkına varmadan harcamak için neler yapmayız?"
Kitapta bahsedilen bir diğer yon ise, hayatimiza giren insanlarin bizi ne kadar etkiledigi ve bizi biz yapmadaki rolleri. Kitabin bas kahramani Hayri beyin hayatina kucuklugunden beri cok enteresan tipler girip cikiyor. Bunlarin yarisindan cogu sahsina munhasir tipler. Yazar ozellikle boyle tuhaf ama kisilikleri cok ayri karakterleri bir araya getirmis sanirim. Şahsiyetimizin diğer insanlarla ilişkisini de su satirlarda ozetlemis:
"Belki de şahsiyet dediğimiz şey bu, yani hafızanın ambarındaki maskelerin zenginliği ve tesadüfü, onların birbiriyle yaptığı terkiplerin bizi benimsemesidir."
Baska sevdigim satirlar da surada:
"Hadiseler kendiliğinden unutulmaz. Onları unutturan, tesirlerini hafifleten, varsa kabahatlerini affettiren daima obür hadiselerdir."
"Araya menfaatlerimiz girmeyince hadiseleri elbette başka türlü, daha realist bir gözle görmeğe, hakikaten daha uygun şekilde anlamağa ve yorumlağa balarız."
"bu, trapezinden partnerinin kendine doğru uzattığı ellerine yapışmak için kendisini boşluğa doğru fırlatan cambazın, hesabında bir milimetre şaşırsa kendisini ölüme götüreceğini bildiği bir hareketi yaparken dudaklarından eksilmeyen tebessümün aynıydı."
Kitapta sevmedigim tek yon, karakterlerin coklugu ve bir kisminin gereksizligi idi. Ozellikle Ispiritizma cemiyetindeki tipleri okurken cok sıkıldım.
Kitap Turkiye Cumhuriyeti tarihi acisindan da degerli bence. 50 yil once yazilmis olmasina ragmen, Turkiye Cumhuriyetindeki yasam tarzinda pozitiften ziyade negatif bir degisim oldugunu gosteriyor. Aci ama gercek.
Hayattan ziyade acemaşiran'a inanan Hayri bey icin de asagidaki Acemişaran taksimi gelsin. Cok huzunlu ama cok ruhaniymis bu makam.
Son soz: Okuma listenizde devamli ertelediginiz kitaplardan biri ise, listenin onlerine alin. Kesinlikle okumaya deger. Ayrica, ona yapilan gondermeleri daha iyi anlama sansiniz olur. Tabii bir de her ayari bozuk saati gorunce, ah bir ayarlama enstitusu olsa da tum saatler ayni akrep ve yelkovan degerlerinde olsa ne iyi olurdu der ve Ahmet Hamdi Tanpınar'in bu kitabini yad edersiniz.
Sebastian's Voodoo
Iran'li bir arkadasimin tavsiyesiyle kesfettigim bir kisa film. Kendini baskalari icin feda etmeyi guzel anlatmis. Bugunlerde Iran'da demokrasi icin kendilerini feda edenleri hatirlatiyor ister istemez. Guzel bir yapim.
bir Chicago gezisinden kalanlar
Chicago'ya kacinci kez gittigimi ben de unuttum. Cok gitmemim en onemli nedeni, benim nadide sehrim Louisville'e en yakin olan buyuk sehir olmasi. Bu sefer egitimsel sebeplerden dolayi biraz daha uzun sureli kaldim, tadina da iyice varabildim.
Bu sefer kalisimda Chicago'nun koskocaman golu olan Michigan Golune cok yakindim. Bu yuzden de fotograflarda bol bol gol gorebilirsiniz.
Kaldigim yer yalnizca gole degil Obama'nin eskiden yasadigi yere de yakindi. Mahalleden bas bakan cikmasinin sevinci ve gururu cok guclu hissedilmekte. Mahallede gordugunuz kahvalti yerlerinde basbakan'in sevdigi urunler tavsiye ediliyor, mahallenin berberi 'basbakan' saclarini orada kestirirdigi yaziyor camina, her dukkanda onun resmi var. Umut logolari hala arabalarin uzerinde. Bizim buralarda gorulmeyen bir sevinc hala surmekte.
Chicago ABD'nin en buyuk sehirlerinden biri. Buyuk sehirde azicik bile hava almak bana iyi geliyor. Bunda en onemli etken, buyuk sehirlerdeki insanlarin daha egitimli ve acik goruslu olmasi. Ne tur insanlarin arasinda oldugunuz yasam kalitenizi acayip derecede etkiliyor. Buyuk sehirlerin diger sevdigim yani ise buyuk sehirlerin rastgeleleligi. Ne zaman karsiniza ne cikacagi hic belli olmuyor. Mesela gittigimin ilk gunu boyle sevimli bir nikah toreniyle karsilastim yaninda da nikah icin calan kemancilari dinlemek de cabasi.
Kaldigim donemde havalarin buz gibi olmasindan mutevellit disarilarda pek gezemedim. Sadece 2 gun gunes acti ben kaldigim gunlerde. Ilkinde hemen bisiklete atlayip Michigan golu civarinda fotograf makinemle tur attim. Maalesef sadece o gun icime sinen fotograflar cekebildim.
Havalarin kotu olmasindan dolayi ben de Chicago'nun muzik tarafinin tadini cikardim. Chicago Blues ve Jazz klubleri ile unlu. Blues'u ben albumlerden dinlerken cok keyif almiyorum nedense. Cok fazla blues albumu dinlemisimdir ama cogundan bir haz almamisimdir. Fakat canli Blues'un farkli bir enerjisi varmis. Blues klubunde iki bas gitar ve davuldan olusan grup cikti. Klubte toplam 30 kisi vardi. Bunlardan 10 tanesi cikan grubun arkadaslariydi ve hepsi ya muzisyen ya sarkiciydi. Devamli sahneye bu arkadaslardan biri cikti ve kendi yetenegini gosterdi. Sanirim seyircilerin interaktifligi Blues kulubunde blues dinlemenin en guzel yani.
Blues'den baska, Jazz klubune de gittik. Chicago'nun en koklu jazz klubu Green Mill. Hergun baska bir grup canli performans yapiyor. Last.fm vasitasiyla tanidigim Patricia Barber her pazartesi sahne aliyor mesela. Maalesef biz pazartesi gunu gidemedik. Sali gunu organ-gitar ve davul uclusune gittik. Ben Jazz'da biraz saksafon, biraz piyano, biraz bas seviyorum. Benim sevdigim hicbir enstruman olmayinca cok da keyif almadim Jazz klubunden. Bir de bu klupte sesiz sessiz masada oturup muzik dinlemek gerekli. Konusmak yasak. 2-3 saat konusmadan muzik dinlemek de biraz yoruyor adami.
Jazz ve Blues'dan baska Gospel muzik festivaline denk geldim Chicago'da. Siyahi kiliselerin vazgecilmez Gospel'i Chicago'dan baska nerede dinlenir ki. Insanlarin coskusu, sarkilara katilisi, alkisla eslik etmeleri ve grup enerjisi Gospel'i diger dini muziklerden farkli kiliyor.
Tabii bunlarin yaninda Milenium Park'ta klasik muzik konseri de dinledik acik havada titreye titreye. Rebetika dinledik bir tavernada oynaya oynaya. Chicago'nun en iyi blog yazarina tesekkurler son iki madde icin.
Bu kadar farkli muzige her sehir kucak acamaz. Chicago muzik anlaminda cok cesitli ve en iyi gruplari barindiyor. Yolunuz duserse muziginden eksik kalmayin derim.
Chicago'nun son gununde denk geldigim Chicago Blues festivalinin yildizlarindan bir video koyarak bu yazimi bitireyim. Bettye Lavette soyluyor.
Bu sefer kalisimda Chicago'nun koskocaman golu olan Michigan Golune cok yakindim. Bu yuzden de fotograflarda bol bol gol gorebilirsiniz.
Kaldigim yer yalnizca gole degil Obama'nin eskiden yasadigi yere de yakindi. Mahalleden bas bakan cikmasinin sevinci ve gururu cok guclu hissedilmekte. Mahallede gordugunuz kahvalti yerlerinde basbakan'in sevdigi urunler tavsiye ediliyor, mahallenin berberi 'basbakan' saclarini orada kestirirdigi yaziyor camina, her dukkanda onun resmi var. Umut logolari hala arabalarin uzerinde. Bizim buralarda gorulmeyen bir sevinc hala surmekte.
Chicago ABD'nin en buyuk sehirlerinden biri. Buyuk sehirde azicik bile hava almak bana iyi geliyor. Bunda en onemli etken, buyuk sehirlerdeki insanlarin daha egitimli ve acik goruslu olmasi. Ne tur insanlarin arasinda oldugunuz yasam kalitenizi acayip derecede etkiliyor. Buyuk sehirlerin diger sevdigim yani ise buyuk sehirlerin rastgeleleligi. Ne zaman karsiniza ne cikacagi hic belli olmuyor. Mesela gittigimin ilk gunu boyle sevimli bir nikah toreniyle karsilastim yaninda da nikah icin calan kemancilari dinlemek de cabasi.
Kaldigim donemde havalarin buz gibi olmasindan mutevellit disarilarda pek gezemedim. Sadece 2 gun gunes acti ben kaldigim gunlerde. Ilkinde hemen bisiklete atlayip Michigan golu civarinda fotograf makinemle tur attim. Maalesef sadece o gun icime sinen fotograflar cekebildim.
Havalarin kotu olmasindan dolayi ben de Chicago'nun muzik tarafinin tadini cikardim. Chicago Blues ve Jazz klubleri ile unlu. Blues'u ben albumlerden dinlerken cok keyif almiyorum nedense. Cok fazla blues albumu dinlemisimdir ama cogundan bir haz almamisimdir. Fakat canli Blues'un farkli bir enerjisi varmis. Blues klubunde iki bas gitar ve davuldan olusan grup cikti. Klubte toplam 30 kisi vardi. Bunlardan 10 tanesi cikan grubun arkadaslariydi ve hepsi ya muzisyen ya sarkiciydi. Devamli sahneye bu arkadaslardan biri cikti ve kendi yetenegini gosterdi. Sanirim seyircilerin interaktifligi Blues kulubunde blues dinlemenin en guzel yani.
Blues'den baska, Jazz klubune de gittik. Chicago'nun en koklu jazz klubu Green Mill. Hergun baska bir grup canli performans yapiyor. Last.fm vasitasiyla tanidigim Patricia Barber her pazartesi sahne aliyor mesela. Maalesef biz pazartesi gunu gidemedik. Sali gunu organ-gitar ve davul uclusune gittik. Ben Jazz'da biraz saksafon, biraz piyano, biraz bas seviyorum. Benim sevdigim hicbir enstruman olmayinca cok da keyif almadim Jazz klubunden. Bir de bu klupte sesiz sessiz masada oturup muzik dinlemek gerekli. Konusmak yasak. 2-3 saat konusmadan muzik dinlemek de biraz yoruyor adami.
Jazz ve Blues'dan baska Gospel muzik festivaline denk geldim Chicago'da. Siyahi kiliselerin vazgecilmez Gospel'i Chicago'dan baska nerede dinlenir ki. Insanlarin coskusu, sarkilara katilisi, alkisla eslik etmeleri ve grup enerjisi Gospel'i diger dini muziklerden farkli kiliyor.
Tabii bunlarin yaninda Milenium Park'ta klasik muzik konseri de dinledik acik havada titreye titreye. Rebetika dinledik bir tavernada oynaya oynaya. Chicago'nun en iyi blog yazarina tesekkurler son iki madde icin.
Bu kadar farkli muzige her sehir kucak acamaz. Chicago muzik anlaminda cok cesitli ve en iyi gruplari barindiyor. Yolunuz duserse muziginden eksik kalmayin derim.
Chicago'nun son gununde denk geldigim Chicago Blues festivalinin yildizlarindan bir video koyarak bu yazimi bitireyim. Bettye Lavette soyluyor.
Subscribe to:
Posts (Atom)
